WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.921
― Ահա մի հարց:

2
00:00:01.921 --> 00:00:04.188
Որքա՞ն գումարի դիմաց կհամաձայնեիք

3
00:00:04.188 --> 00:00:06.720
մինչև կյանքի վերջ
հրաժարվել համացանցից:

4
00:00:06.720 --> 00:00:07.816
― Օ՛հ:

5
00:00:07.816 --> 00:00:09.924
― Ֆանտաստիկ հարց է:

6
00:00:09.924 --> 00:00:12.490
Կհրաժարվեի՞ք համացանցից
միլիոն դոլարի դիմաց։

7
00:00:12.490 --> 00:00:14.297
― Արդյո՞ք մեկ միլիոն
դոլարը բավական է,

8
00:00:14.297 --> 00:00:15.849
որ այլևս երբեք չօգտվեք համացանցից:

9
00:00:15.849 --> 00:00:16.698
― Ի՞նձ: Չէ:

10
00:00:16.698 --> 00:00:18.589
― Չգիտեմ էլ նույնիսկ՝ կկարողանայի՞
արդյոք ընդունել այդ մարտահրավերը:

11
00:00:18.589 --> 00:00:20.616
― Ողջ կյանքս իրականում
այնտեղ է անցնում:

12
00:00:20.616 --> 00:00:21.991
― Այդ գումարի չափը պետք է լինի

13
00:00:21.991 --> 00:00:26.070
մոտ 15-20 միլիոն դոլարի սահմաններում:

14
00:00:26.070 --> 00:00:27.357
― Մի քանի միլիոն, միլիարդ:

15
00:00:27.357 --> 00:00:29.830
― Կարծում եմ՝ մի քանի
միլիարդ պետք է լինի:

16
00:00:29.830 --> 00:00:31.709
― Երբ այս հարցը
տալիս եմ ուսանողներիս,

17
00:00:31.709 --> 00:00:33.353
պատասխանում են. «Օ՛հ, դուք
ինձ այդքան չեք կարող վճարել»:

18
00:00:33.353 --> 00:00:37.100
«Հինգ միլիոն, չէ, տասը միլիոն»:
«Մեկ միլիարդ դոլար»:

19
00:00:37.100 --> 00:00:39.118
― Սինգապուրի կառավարման համալսարանի
դասախոս Մայքլ Քոկսը

20
00:00:39.118 --> 00:00:41.966
շատ ժամանակ է տրամադրում
նոր տեխնոլոգիաներին:

21
00:00:41.966 --> 00:00:43.459
― Թույլ տվեք հարցն այլ կերպ տալ.

22
00:00:43.459 --> 00:00:46.142
որքա՞ն եք դուք վճարում
դրանից օգտվելու համար:

23
00:00:46.142 --> 00:00:49.620
Տասը միլիո՞ն: Մեկ
միլիո՞ն: Հարյուր հազա՞ր:

24
00:00:49.620 --> 00:00:51.026
Գուցե հազա՞ր: Ոչ:

25
00:00:51.026 --> 00:00:53.940
― Ինտերնետ կապի արժեքն օրական
ընդամենը մի քանի ցենտ է:

26
00:00:53.940 --> 00:00:57.224
― Այսպիսով, շուկան
հսկայական ճեղք է ստեղծել

27
00:00:57.224 --> 00:01:00.507
արժեքի (թե որքան կվճարեիք
դրա համար) և ծախսի միջև:

28
00:01:00.507 --> 00:01:04.147
― Ինտերնետ կապից օգտվելն էժան է
և օրեցօր ավելի է էժանանում:

29
00:01:04.147 --> 00:01:06.863
Իրականում բարձր
արագությամբ կապի գինը

30
00:01:06.863 --> 00:01:11.017
վերջին երկու տարվա ընթացքում
ավելի քան 50%-ով ընկել է:

31
00:01:11.017 --> 00:01:13.005
Ամեն ինչն է էժանանում:

32
00:01:13.005 --> 00:01:15.995
― «Յունիվակը» էլեկտրոնային հաշվիչ
տեխնիկայի ոլորտի առաջատարն է:

33
00:01:15.995 --> 00:01:18.863
― Առաջին համակարգիչները
մեծ էին և դանդաղ աշխատող,

34
00:01:18.863 --> 00:01:20.851
ու միլիոնավոր դոլարներ արժեին:

35
00:01:20.851 --> 00:01:24.223
― Սա մի ֆոտոխցիկ է, որն
ստեղծվել է զվարճության համար:

36
00:01:24.223 --> 00:01:27.479
― Դեռ ոչ այնքան վաղուց այս
ֆոտոխցիկը մի մեծ բան էր համարվում:

37
00:01:27.479 --> 00:01:30.182
Նույնը կարելի է ասել
այսպիսի տեսախցիկների մասին:

38
00:01:30.182 --> 00:01:33.296
Բայց այսօր սմարթֆոններն արտադրվում են
ներկառուցված տեսախցիկներով,

39
00:01:33.296 --> 00:01:38.049
ֆոտոխցիկներով և շատ
այլ ֆունկցիաներով:

40
00:01:38.049 --> 00:01:40.593
Ահա այսպիսի տեսք ունեին
առաջին բջջային հեռախոսները,

41
00:01:40.593 --> 00:01:42.498
որոնք ի հայտ եկան 80-ականների կեսերին:

42
00:01:42.498 --> 00:01:45.830
Ի՞նչ արժեին: 4000 դոլար:

43
00:01:45.830 --> 00:01:50.409
― Վա՛հ: 4000 դոլա՞ր: Չէ՜:

44
00:01:50.409 --> 00:01:54.438
― Այս ապրանքը՝ այս 3G հեռախոսը,
վերջերս եմ տեսել. այն 39 դոլար արժեր:

45
00:01:54.438 --> 00:01:56.503
― Դուք երբևէ սպասե՞լ եք այնքան,

46
00:01:56.503 --> 00:01:58.169
մինչև որևէ ապրանքի գինն
իջնի, նոր գնեք այն:

47
00:01:58.169 --> 00:02:00.518
― Այո, մեմ: iPad գնելիս:

48
00:02:00.518 --> 00:02:03.098
― Մեզանից շատերն են
սպասում գնի իջնելուն:

49
00:02:03.098 --> 00:02:05.203
Բայց ինչո՞ւ են
ապրանքներն էժանանում:

50
00:02:05.203 --> 00:02:07.474
― Երբ որևէ նոր ապրանք է հայտնվում,

51
00:02:07.474 --> 00:02:08.962
մենք հերթ ենք կանգնում:

52
00:02:08.962 --> 00:02:11.228
Հերթի առաջնագծում
ամենահարուստ մարդիկ են:

53
00:02:11.228 --> 00:02:12.595
Նրանք վճարում են ամենաբարձր գինը

54
00:02:12.595 --> 00:02:14.212
և ձեռք են բերում ապրանքի
ամենավատ տարբերակը:

55
00:02:14.212 --> 00:02:15.795
― Մտքիս միանգամից «Ուոլլ սթրիթ» ֆիլմից

56
00:02:15.795 --> 00:02:18.833
Մայքլ Դուգլասն է գալիս: Ափին կանգնած:

57
00:02:18.833 --> 00:02:20.080
― Զարմացրու ինձ, ընկերս:

58
00:02:20.080 --> 00:02:24.072
― 1987թ. այդ ֆիլմում Դուգլասը
խաղում է սրիկա Գորդոն Գեկոյի դերը:

59
00:02:24.072 --> 00:02:25.423
Նա աննկարագրելի հարուստ է:

60
00:02:25.423 --> 00:02:29.477
Բայց նրա հեռախոսում ո՛չ հիշողություն կա,
ո՛չ հավելվածներ, ո՛չ էլ երաժշտություն:

61
00:02:29.477 --> 00:02:31.900
Կարծես կոճակներով աղյուս լինի:

62
00:02:31.900 --> 00:02:34.562
― Այսպիսով, առաջին մի քանի տարիներին
ապրանքները շատ թանկ են լինում

63
00:02:34.562 --> 00:02:36.556
մինչև կվճարվեն դրանց
արտադրման ծախսերը:

64
00:02:36.556 --> 00:02:39.507
― Նախագծող ինժեներները
փորձարկում են նոր տեխնոլոգիան

65
00:02:39.507 --> 00:02:41.964
և փորձում են գտնել մեծ գումարներ
վաստակելու ճանապարհներ՝

66
00:02:41.964 --> 00:02:44.129
այդ ապրանքներն ավելի
շատ մարդու վաճառելով:

67
00:02:44.129 --> 00:02:47.223
Բայց մարդկանց մեծ մասը չի
ծախսի հազարավոր դոլարներ

68
00:02:47.223 --> 00:02:50.097
բջջային հեռախոսի համար,
նրանք սպասում են:

69
00:02:50.097 --> 00:02:53.872
― Եթե բոլորն սպասեին, ապրանքն
այդպես էլ կմնար թղթի վրա:

70
00:02:53.872 --> 00:02:56.015
Այն երբեք դուրս չէր գա շուկա:

71
00:02:56.015 --> 00:02:59.203
Հետևաբար ինչ-որ մեկը պետք է
վճարի առաջին ապրանքի ծախսը,

72
00:02:59.203 --> 00:03:00.926
որպեսզի ապրանքը շրջանառության
մեջ մնա, և դա հարուստներն են:

73
00:03:00.926 --> 00:03:04.545
― Իրական կյանքի Գորդոն Գեկոները գնում են
այդ ապրանքները, երբ դրանք դեռ թանկ են՝

74
00:03:04.545 --> 00:03:07.852
մեզ թույլ տալով վայելել դրանց
ավելի էժան ու լավ տարբերակները:

75
00:03:07.852 --> 00:03:11.623
― Կապիտալիզմն ունի բարեկեցության փոխանցման
իր սեփական ներկառուցված համակարգը:

76
00:03:11.623 --> 00:03:16.416
― Պատկերացրեք, թե բջջային հեռախոսների
արժեքը դեռևս 4000 դոլար է:

77
00:03:16.416 --> 00:03:19.404
Ի՞նչ եք կարծում, եթե հեռախոսներն այսօր
այդքան արժենային, դուք կգնեի՞ք դրանք:

78
00:03:19.404 --> 00:03:20.983
― Ոչ:
― Ես չէի գնի:

79
00:03:20.983 --> 00:03:24.975
― Բայց այսօր մենք բոլորս վայելում ենք
ապրանքներ, որոնք անհամեմատ լավն են

80
00:03:24.975 --> 00:03:26.717
նրանցից, որ ոչ վաղ անցյալում ունեցել են

81
00:03:26.717 --> 00:03:28.730
աշխարհի ամենահարուստ մարդիկ:

82
00:03:28.730 --> 00:03:32.553
Իսկ շատ ապրանքներ, օրինակ՝
ասպիրինը, օդորակման համակարգը

83
00:03:32.553 --> 00:03:36.518
և նորագույն ավտոմեքենաները մեկ դար
առաջ անգամ գոյություն չեն ունեցել:

84
00:03:36.518 --> 00:03:38.220
― Ուղղակի անհավատալի է ու զվարճալի:

85
00:03:38.220 --> 00:03:40.659
― Եվ խոսքը միայն զվարճանքի ապրանքների
մասին չէ: Նոր տեխնոլոգիաները

86
00:03:40.659 --> 00:03:44.824
մեզ թույլ են տալիս կապի մեջ մնալ աշխարհի
ցանկացած կետում գտնվող հարազատների հետ:

87
00:03:44.824 --> 00:03:48.640
Դրանք բազմաթիվ առումներով լավացնում են
կյանքի որակը և կյանքեր փրկում:

88
00:03:48.640 --> 00:03:51.418
― Եվ այդ ամենը մասնավոր
հատվածի շնորհիվ է:

89
00:03:51.418 --> 00:03:54.004
― Քոկսն ասում է, որ ամեն ինչ սկսվում է
նրանից, որ միլիոնավոր ամերիկացիներ

90
00:03:54.004 --> 00:03:55.757
ամեն օր աշխատանքի են գնում և փորձում

91
00:03:55.757 --> 00:03:58.835
ամեն ինչ անել իրենց և իրենց
ընտանիքների կյանքը բարելավելու համար:

92
00:03:58.835 --> 00:04:01.599
― Ամեն ինչ բարելավվում է, որովհետև
հաջողության հասնելու համար

93
00:04:01.599 --> 00:04:04.373
ես պետք է հաշվի առնեմ ձեր
պահանջներն ու ցանկությունները:

94
00:04:04.373 --> 00:04:07.133
Պետք է այնպիսի ապրանք ստեղծեմ,
որը դուք կամավոր կգնեք,

95
00:04:07.133 --> 00:04:08.880
և ավելի բարեկեցիկ կլինեմ

96
00:04:08.880 --> 00:04:10.762
միայն այն ժամանակ, երբ ձեզ
համար բարեկեցություն կստեղծեմ:

97
00:04:10.762 --> 00:04:13.971
― Apple-ը չի կարող ստիպել
ձեզ գնել իր ապրանքները:

98
00:04:13.971 --> 00:04:15.912
Ընկերությունն այդքան գումար է
վաստակում, քանի որ իսկապես

99
00:04:15.912 --> 00:04:19.133
լավ է պատկերացնում, թե ինչն է
մարդկանց իրականում դուր գալիս:

100
00:04:19.133 --> 00:04:22.980
― Այդ է պատճառը, որ կապիտալիզմը պարադոքսալ
կերպով սկսում է սեփական շահից, բայց

101
00:04:22.980 --> 00:04:26.789
առաջնորդվում է ազատությամբ և ապահովում է
առավելագույն բարեկեցություն հասարակության համար:

102
00:04:26.789 --> 00:04:29.161
― Անգամ տնտեսական ծանր ժամանակներում

103
00:04:29.161 --> 00:04:33.221
ամերիկացիները շատ ավելի հարուստ են
լինում, քան նախորդ սերունդները:

104
00:04:33.221 --> 00:04:35.256
Այնինչ, մեզանից քչերն են
իրենց հարուստ համարում:

105
00:04:35.256 --> 00:04:36.898
― Օ՜հ, չէ:

106
00:04:36.898 --> 00:04:39.466
― Ոչ, հարուստ չեմ: Էդպես
միջին դասին եմ պատկանում:

107
00:04:39.466 --> 00:04:41.063
― Ավելի շուտ միջին դաս:
― Ես մեջտեղում եմ:

108
00:04:41.063 --> 00:04:44.896
― Բայց որոշ առումներով գուցե մենք բոլորս
միլիոնատերեր կամ միլիարդատերեր ենք,

109
00:04:44.896 --> 00:04:47.754
եթե ունենք ինչ-որ բան, որ
մեզ համար շատ արժեքավոր է:

110
00:04:47.754 --> 00:04:50.559
Մի բան, որը մեզ թույլ է
տալիս այդքան շատ բան անել:

111
00:04:50.559 --> 00:04:52.133
Մտածե՛ք այդ մասին:

112
00:04:52.133 --> 00:04:55.229
Ի՞նչ արժեք ունի այդ ամենը ձեզ համար:

113
00:04:55.229 --> 00:04:57.452
Միգուցե դուք ավելի հարուստ եք,
քան կարծում եք:

114
00:04:57.452 --> 00:05:01.698
Ամերիկագիտության հիմնադրամ: