WEBVTT

00:00:00.000 --> 00:00:02.583
[şən musiqi]

00:00:03.830 --> 00:00:06.580
İqtisadiyyat lüğəti

00:00:07.970 --> 00:00:12.870
"Biletsiz adam" problemi nədir?

00:00:13.710 --> 00:00:16.200
- "Biletsiz adam problemi" nədir?

00:00:16.200 --> 00:00:18.900
Gəlin, hamımıza tanış olan bir nümunəyə
nəzər yetirək.

00:00:18.900 --> 00:00:20.940
Sinifdə yerinə yetirməyiniz üçün
qrup işi verilib

00:00:20.940 --> 00:00:24.030
və hər zaman burada heç nə
etməyən, lakin sizinlə

00:00:24.030 --> 00:00:25.950
eyni qiyməti alan bir uşaq olur.

00:00:25.950 --> 00:00:28.200
Məhz bu, “biletsiz adam problem” adlanır.

00:00:28.200 --> 00:00:30.720
Bu, bir adamın heç bir xərc çəkmədən,
mal və ya xidmətdən

00:00:30.720 --> 00:00:34.500
faydalanmasını təsvir etmək üçün
istifadə olunan termindir.

00:00:34.500 --> 00:00:36.030
Bu, çox da ciddi məsələ kimi
görünməsə də,

00:00:36.030 --> 00:00:39.690
indi isə daha cəlbedici nümunəyə
nəzər salaq: asteroiddən müdafiə -

00:00:39.690 --> 00:00:42.690
Yer kürəsinin asteroiddən
müdafiə olunması üçün ödəniş.

00:00:42.690 --> 00:00:44.040
Asteroidin Yerlə toqquşması

00:00:44.040 --> 00:00:47.940
ehtimalı aşağı olsa da,
bunun nəticələri dağıdıcı ola bilər.

00:00:47.940 --> 00:00:50.340
Bəs, asteroiddən müdafiə üçün
ödəniş edərdinizmi?

00:00:50.340 --> 00:00:51.900
Gəlin, bu barədə düşünək.

00:00:51.900 --> 00:00:54.330
Əvvəla, asteroiddən müdafiə bütün
Yer kürəsinin qorunması üçün

00:00:54.330 --> 00:00:55.560
nəzərdə tutulduğundan, siz

00:00:55.560 --> 00:00:57.750
müdafiəyə görə ödəniş etməsəniz belə,

00:00:57.750 --> 00:00:59.460
yenə də mühafizə olunacaqsınız

00:00:59.460 --> 00:01:01.590
və ikincisi, çox güman ki,

00:01:01.590 --> 00:01:02.700
sizin ödənişiniz

00:01:02.700 --> 00:01:06.360
uğurlu, yaxud da uğursuz müdafiə arasında
heç bir fərq yaratmayacaq.

00:01:06.360 --> 00:01:08.010
Bu iki fakt nəzərə alındıqda,

00:01:08.010 --> 00:01:10.740
əslində, bunun üçün pul ödəməyə
təşviqiniz yoxdur.

00:01:10.740 --> 00:01:13.860
Beləcə, həqiqətən, diqqət yetirilməli
yalnız iki hal mövcuddur.

00:01:13.860 --> 00:01:17.220
Ya kifayət qədər başqa insan pul ödəyir,
nəticədə siz müdafiə olunursunuz,

00:01:17.220 --> 00:01:19.770
yaxud da kifayət qədər insan pul ödəmir

00:01:19.770 --> 00:01:21.780
və siz müdafiə olunmursunuz.

00:01:21.780 --> 00:01:25.470
Hər iki halda, müdafiənizi
pul ödəyib-ödəməməyiniz

00:01:25.470 --> 00:01:27.540
müəyyən etmir.

00:01:27.540 --> 00:01:29.820
Nəticə etibarilə, biletsiz səfər arzusu –

00:01:29.820 --> 00:01:33.030
ödəniş etmədən, müdafiə əldə etmək ortaya çıxır.

00:01:33.030 --> 00:01:34.860
Lakin əksər insan "biletsiz səfər edirsə",

00:01:34.860 --> 00:01:37.440
deməli, asteroiddən müdafiə maliyyələşdirmir,

00:01:37.440 --> 00:01:41.130
heç kim müdafiə olunmur
bazar tənzimləmə mexanizmi işləmir.

00:01:41.130 --> 00:01:42.930
“Biletsiz adam” probleminə meylli olan

00:01:42.930 --> 00:01:44.970
mal və xidmətlərin xüsusi növləri var.

00:01:44.970 --> 00:01:47.823
"İctimai mallar" adlandırdığımız mal və xidmətlər.

00:01:49.700 --> 00:01:51.300
[şən musiqi]

00:01:51.300 --> 00:01:54.540
İctimai mallar haqqında daha ətraflı
öyrənmək üçün buraya klikləyin.

00:01:54.540 --> 00:01:57.060
Və ya “biletsiz adam” problemi ilə bağlı
biliklərinizi sınamaq üçün

00:01:57.060 --> 00:01:57.934
buraya klikləyin.

00:01:57.934 --> 00:02:00.517
[şən musiqi]

00:02:01.560 --> 00:02:02.640
Hələ də buradasınız?

00:02:02.640 --> 00:02:05.920
Marjinal İnqilab Universitetinin
digər məşhur videolarına nəzər salın.

00:02:06.260 --> 00:02:10.840
[şən musiqi]