WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:04.862
[muzikë në sfond, krisma armësh]

2
00:00:04.950 --> 00:00:09.593
Lufta e Parë Botërore zgjati
nga viti 1914 deri në vitin 1918.

3
00:00:10.100 --> 00:00:12.470
Në fund, shumica e Evropës ishte rrënuar.

4
00:00:12.470 --> 00:00:15.548
Aleatët kishin triumfuar
dhe Gjermania ishte mundur…

5
00:00:15.548 --> 00:00:18.308
dhe ishte koha për shpagim.

6
00:00:18.308 --> 00:00:20.867
Aleatët, megjithëse Amerika kundërshtoi,

7
00:00:20.867 --> 00:00:23.922
i paraqitën qeverisë gjermane
një faturë për këtë luftë -

8
00:00:23.922 --> 00:00:26.803
132 miliardë marka ari.

9
00:00:26.803 --> 00:00:29.122
Është MILIARDË jo milionë!

10
00:00:29.122 --> 00:00:31.868
Ishin dyfishi i të ardhurave
vjetore të Gjermanisë!

11
00:00:32.674 --> 00:00:36.184
Të dëshpëruar, duke u përballur me
një faturë që nuk kishin para për të paguar,

12
00:00:36.184 --> 00:00:37.807
gjermanët bënë pikërisht atë që

13
00:00:37.807 --> 00:00:41.118
bëri Kongresi Kontinental i Amerikës
në vitin 1777.

14
00:00:41.348 --> 00:00:44.812
Ata ndezën shtypshkronjën
dhe filluan të printojnë.

15
00:00:44.812 --> 00:00:47.017
[muzikë në sfond]

16
00:00:47.017 --> 00:00:51.169
Në fund të luftës, 1 $ blinte
afërsisht 4 marka.

17
00:00:51.169 --> 00:00:55.502
Pesë vjet më vonë, 1 dollar blinte
4,2 trilionë marka!

18
00:00:55.502 --> 00:00:57.502
Është TRILION, me T!

19
00:00:57.917 --> 00:01:00.487
Qytetarët e zakonshëm
vuajtën më së shumti.

20
00:01:00.487 --> 00:01:03.754
Shkalla e lindjeve në Gjermani
ra dhe shkalla e vdekjeve u rrit.

21
00:01:03.754 --> 00:01:06.743
Vdekshmëria foshnjore u rrit me 21%

22
00:01:06.743 --> 00:01:10.855
dhe në tregun e zi cigaret
u kthyen në paratë e reja.

23
00:01:10.855 --> 00:01:13.228
Paratë e qeverisë ishin aq pa vlerë -

24
00:01:13.228 --> 00:01:16.089
një karrocë dore me para nuk
mund të blinte një copë bukë.

25
00:01:16.089 --> 00:01:19.057
Më mirë ta përdornit atë
për letër-muri ose për ndezje…

26
00:01:19.057 --> 00:01:22.815
Deri në vitin 1930 e gjithë ajo shtypje
e çmendur e jashtë kontrollit e parave

27
00:01:22.815 --> 00:01:25.417
e kishte shkatërruar ekonominë e Gjermanisë.