WEBVTT

00:00:00.000 --> 00:00:04.862
[svira muzika, pucnjava]

00:00:04.950 --> 00:00:09.593
Prvi svjetski rat trajao je od
1914. do 1918. godine.

00:00:10.100 --> 00:00:12.470
Na kraju, veliki dio Evrope bio
je u ruševinama.

00:00:12.470 --> 00:00:15.548
Saveznici su trijumfovali, a
Nemačka je poražena...

00:00:15.548 --> 00:00:18.308
i došlo je vrijeme za otplatu.

00:00:18.308 --> 00:00:20.867
Saveznici, iako se Amerika protivila,

00:00:20.867 --> 00:00:23.922
predstavili su njemačkoj
vladi račun za to -

00:00:23.922 --> 00:00:26.803
132 milijarde zlatnih maraka.

00:00:26.803 --> 00:00:29.122
To je MILIJARDA, sa M!

00:00:29.122 --> 00:00:31.868
Bio je to dvostruko više od godišnjeg
prihoda Njemačke!

00:00:32.674 --> 00:00:36.184
Očajni, suočeni sa računom koji nisu
imali novca da plate,

00:00:36.184 --> 00:00:37.807
Njemci su uradili upravo ono

00:00:37.807 --> 00:00:41.118
što je Američki kontinentalni
kongres je to učinio 1777.

00:00:41.348 --> 00:00:44.812
Upalili su štampariju i ispumpali papir.

00:00:44.812 --> 00:00:47.017
[svira muzika]

00:00:47.017 --> 00:00:51.169
Na kraju rata, 1 dolar bi kupio
otprilike 4 marke.

00:00:51.169 --> 00:00:55.502
Pet godina kasnije, 1 dolar bi k
upio 4,2 triliona maraka!

00:00:55.502 --> 00:00:57.502
To je TRILION, sa T!

00:00:57.917 --> 00:01:00.487
Najviše su stradali obični građani.

00:01:00.487 --> 00:01:03.754
Stopa nataliteta u Njemačkoj je opala,
a stopa smrtnosti porasla.

00:01:03.754 --> 00:01:06.743
Smrtnost novorođenčadi porasla za 21%

00:01:06.743 --> 00:01:10.855
a na crnom tržištu cigarete
su postale novi novac.

00:01:10.855 --> 00:01:13.228
Vladin novac je bio tako bezvrijedan -

00:01:13.228 --> 00:01:16.089
čitava kolica toga ne bi mogla
kupiti veknu hleba.

00:01:16.089 --> 00:01:19.057
Možete ga koristiti i za tapete
ili za potpalu…

00:01:19.057 --> 00:01:22.815
Do 1930. svo to ludo štampanje
novca bez kontrole

00:01:22.815 --> 00:01:25.417
uništilo je njemačku ekonomiju.