WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:04.858
Në vitin 1833 William Foster Lloyd
vuri re diçka magjepsëse

2
00:00:04.858 --> 00:00:06.858
për të ashtuquajturat kullota të përbashkëta.

3
00:00:06.858 --> 00:00:08.975
Me fjalë të tjera, kullotat pa pronar

4
00:00:08.975 --> 00:00:10.975
dhe të cilat mund të
përdoren nga të gjithë.

5
00:00:10.975 --> 00:00:12.691
Ai vuri re se këto kullota të përbashkëta

6
00:00:12.691 --> 00:00:15.955
ishin në gjendje shumë më
të keqe se ato që kishin pronar.

7
00:00:15.955 --> 00:00:17.105
Pse?

8
00:00:17.105 --> 00:00:19.840
Thjesht sepse interesi
afatshkurtër i njerëzve

9
00:00:19.840 --> 00:00:23.171
që po i përdornin ato kullota i bëri
ata të konsumojnë shumë burime

10
00:00:23.171 --> 00:00:25.712
dhe në planin afatgjatë të gjithë vuajtën.

11
00:00:25.712 --> 00:00:28.464
George e pyeti veten - a duhet të blej një kafshë tjetër?

12
00:00:28.464 --> 00:00:31.161
Dhe vendosi që po, sepse do të fitonte
më shumë para në këtë mënyrë.

13
00:00:31.161 --> 00:00:33.161
Ai e dinte se po e mbingarkonte kullotën,

14
00:00:33.161 --> 00:00:35.461
por nuk i interesonte, ai donte paratë shtesë.

15
00:00:35.461 --> 00:00:38.202
Problemi është se të
gjithë bënë të njëjtën gjë.

16
00:00:38.202 --> 00:00:40.951
Në fund kullota u mbingarkua brutalisht

17
00:00:40.951 --> 00:00:43.159
dhe prandaj u bë e papërdorshme.

18
00:00:43.159 --> 00:00:45.159
Disa njerëz bënë fitime afatshkurtra,

19
00:00:45.159 --> 00:00:47.488
por në planin afatgjatë të gjithë humbën.

20
00:00:47.488 --> 00:00:50.498
Sa i përket kullotave që kishin një pronar,

21
00:00:50.498 --> 00:00:53.656
kjo nuk ndodhi sepse ishte në
interesin më të mirë të pronarëve

22
00:00:53.656 --> 00:00:55.798
të shfrytëzonin pronën e
tyre në mënyrë të qëndrueshme.

23
00:00:55.798 --> 00:00:58.668
Sot, situata të ngjashme ndodhin shpesh.

24
00:00:58.668 --> 00:01:00.561
Për shembull, me zona peshkimi

25
00:01:00.561 --> 00:01:02.561
të tilla si Brigjet e Mëdha të Njufaundlendit,

26
00:01:02.561 --> 00:01:05.598
të cilat dikur ishin shtëpia
e një popullate të madhe merluci.

27
00:01:05.598 --> 00:01:07.598
Por, rreth 50 vjet më parë,

28
00:01:07.598 --> 00:01:11.219
teknologjia u mundësoi njerëzve të
kapnin shumë më shumë peshk se më parë.

29
00:01:11.219 --> 00:01:14.025
Popullsia e peshkut, dhe
kështu industria e peshkimit,

30
00:01:14.025 --> 00:01:17.211
u shemb nga vitet 1990 dhe
mund të mos rimëkëmbet kurrë.

31
00:01:17.211 --> 00:01:19.780
Në të njëjtën mënyrë, njerëzit po bëjnë gjithçka,

32
00:01:19.780 --> 00:01:22.204
nga ndotja e oqeaneve dhe
e atmosferës së Tokës

33
00:01:22.204 --> 00:01:24.581
deri te krijimi i bllokimeve
të trafikut gjatë orarit të pikut.

34
00:01:24.884 --> 00:01:27.926
Është e njëjta gjë - tragjedia e pronave të përbashkëta.