WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:04.858
Сонау 1833 жылы Уильям Фостер
Ллойд ортақ жайылым 

2
00:00:04.858 --> 00:00:06.858
делініп жүрген аумаққа қатысты
бір жәйтті байқады. 

3
00:00:06.858 --> 00:00:08.975
Басқа сөзбен айтқанда,
бұл аумақтың иесі жоқ, 

4
00:00:08.975 --> 00:00:10.975
оны кез келген адам қолдана алатын. 

5
00:00:10.975 --> 00:00:12.691
Ол ортақ жайылымның күйі 

6
00:00:12.691 --> 00:00:15.955
иесі бар жайылымдардан әлдеқайда
нашар екенін байқады. 

7
00:00:15.955 --> 00:00:17.105
Неге?

8
00:00:17.105 --> 00:00:19.840
Себебі әлгі жайылымды
пайдаланған адамдар 

9
00:00:19.840 --> 00:00:23.171
қысқамерзімді мүддесін күйттеп
тым көп ресурс тұтынған, 

10
00:00:23.171 --> 00:00:25.712
ал ұзақ мерзімде бұдан
жұрттың бәрі жапа шекті. 

11
00:00:25.712 --> 00:00:28.464
Джорж өзінен тағы бір мал сатып
алуым керек пе деп сұрады. 

12
00:00:28.464 --> 00:00:31.161
Иә,сөйтсем көбірек
ақша табамын,деп шешті. 

13
00:00:31.161 --> 00:00:33.161
Ол жайылымдағы мал саны
тағы бір сиырсыз да 

14
00:00:33.161 --> 00:00:35.461
тым көп екенін білді,
бірақ ол ақша жасағысы келді.

15
00:00:35.461 --> 00:00:38.202
Жұрттың бәрінің осылай
істегені проблема тудырды. 

16
00:00:38.202 --> 00:00:40.951
Сөйтіп шектен тыс көп
мал жайылғандықтан, 

17
00:00:40.951 --> 00:00:43.159
жайылым қу тақырға айналды. 

18
00:00:43.159 --> 00:00:45.159
Бәзбіреулер қысқамерзімді
пайда тапты, 

19
00:00:45.159 --> 00:00:47.488
бірақ ұзақ мерзімде
жұрттың бәрі ұтылды. 

20
00:00:47.488 --> 00:00:50.498
Иесі бар жайылымдарға
мал жайылса да, 

21
00:00:50.498 --> 00:00:53.656
бұлай тақырға айналмады,
себебі меншік иесі 

22
00:00:53.656 --> 00:00:55.798
мүлкін күтіп ұстауға мүдделі. 

23
00:00:55.798 --> 00:00:58.668
Қазір мұндай жағдайлар
жиі орын алады.

24
00:00:58.668 --> 00:01:00.561
Мысалы,Ньюфаундлендтегі Грэнд Банкс 

25
00:01:00.561 --> 00:01:02.561
(Үлкен жағалау)балық аулау өңірі, 

26
00:01:02.561 --> 00:01:05.598
онда нәлім балықтың
популяциясы өте үлкен еді. 

27
00:01:05.598 --> 00:01:07.598
Алайда 50 шақты жыл бұрын 

28
00:01:07.598 --> 00:01:11.219
технология адамға бұрынғыдан әлдеқайда
көп балық аулауға мүмкіндік берді. 

29
00:01:11.219 --> 00:01:14.025
Тоқсаныншы жылдары ондағы балық қоры
сарқылып,балық шаруашылығы тұралап қалды. 

30
00:01:14.025 --> 00:01:17.211
Балық қоры да,балық шаруашылығы да
ендігіәрі қалпына келмеуі мүмкін.

31
00:01:17.211 --> 00:01:19.780
Дәл осылайша адам баласы табиғатқа 

32
00:01:19.780 --> 00:01:22.204
мұхиттар мен атмосфераны ластау,
көлік кептелісінде тұрып, 

33
00:01:22.204 --> 00:01:24.581
зиянды газдар шығару сияқты
талай кесірін тигізуде. 

34
00:01:24.884 --> 00:01:27.926
Ортақ игілік трагедиясы деген осы.