WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:04.858
1833-cü ildə Vilyam Foster Lyod 
ümumi adlandırılan otlaqlar 

2
00:00:04.858 --> 00:00:06.858
haqqında maraqlı bir fakt 
müşahidə etdi. 

3
00:00:06.858 --> 00:00:08.975
Başqa sözlə desək, sahibi 
olmayan və hər kəs tərəfindən 

4
00:00:08.975 --> 00:00:10.975
istifadə edilə bilən otlaqlar. 

5
00:00:10.975 --> 00:00:12.691
O, bu ortaq otlaqların sahibi 

6
00:00:12.691 --> 00:00:15.955
olan otlaqlar ilə müqayisədə 
nəzərəçarpacaq dərəcədə pis 

7
00:00:15.955 --> 00:00:17.105
vəziyyətdə olduğunu müşahidə etdi. 
Səbəb?

8
00:00:17.105 --> 00:00:19.840
Çünki həmin otlaqlardan istifadə 
edən insanların qısamüddətli 

9
00:00:19.840 --> 00:00:23.171
maraqları həddindən artıq 
resursun sərf edilməsinə səbəb 

10
00:00:23.171 --> 00:00:25.712
oldu və nəticədə, uzun dövrdə 
hər kəs əziyyət çəkdi. 

11
00:00:25.712 --> 00:00:28.464
Corc özünə sual verdi - yeni 
bir heyvan almağa ehtiyac varmı?

12
00:00:28.464 --> 00:00:31.161
Və qərar verdi ki, bəli, o, 
belə yolla daha çox pul qazana 

13
00:00:31.161 --> 00:00:33.161
bilər. O, otlağı həddindən
artıq istifadə etdiyini bilirdi, 

14
00:00:33.161 --> 00:00:35.461
lakin bu ona narahatlıq vermirdi, 
ona əlavə pul lazım idi.

15
00:00:35.461 --> 00:00:38.202
Problem bu idi ki, 
hər kəs eyni şeyi edirdi. 

16
00:00:38.202 --> 00:00:40.951
Sonda, otlaq həddindən artıq 
istifadə edildi və buna 

17
00:00:40.951 --> 00:00:43.159
görə də yararsız hala düşdü. 

18
00:00:43.159 --> 00:00:45.159
Bəzi insanlar qısamüddətli 

19
00:00:45.159 --> 00:00:47.488
qazanclar əldə etdi, lakin 

20
00:00:47.488 --> 00:00:50.498
uzunmüddətli dövrdə, hər kəs 
zərər çəkdi. Sahibi olan  

21
00:00:50.498 --> 00:00:53.656
otlaqlara gəlincə, bu hal  
yaşanmadı, çünki sahiblərin  

22
00:00:53.656 --> 00:00:55.798
mülklərindən dayanıqlı şəkildə 
istifadə etmək marağı var idi. 

23
00:00:55.798 --> 00:00:58.668
Bu gün də oxşar vəziyyətlər 
tez-tez baş verir.

24
00:00:58.668 --> 00:01:00.561
Məsələn, Nyufondləndin Böyük 
Sahilləri kimi balıqçılıq 

25
00:01:00.561 --> 00:01:02.561
sahələri əvvəllər böyük morina 
balığının məskəni olub. 

26
00:01:02.561 --> 00:01:05.598
Lakin təxminən 50 il əvvəl 
texnologiya insanların 

27
00:01:05.598 --> 00:01:07.598
əvvəlkindən daha çox balıq 

28
00:01:07.598 --> 00:01:11.219
tutmasına imkan yaratdı. 
Balıq populyasiyası və 

29
00:01:11.219 --> 00:01:14.025
beləliklə, balıqçılıq sənayesi 
90-cı illərdə dağıldı və 

30
00:01:14.025 --> 00:01:17.211
bəlkə də, heç vaxt 
bərpa olunmaya bilər.

31
00:01:17.211 --> 00:01:19.780
Eyni şəkildə, 
insanlar Yer kürəsinin 

32
00:01:19.780 --> 00:01:22.204
okeanlarını və atmosferini 
çirkləndirməkdən tutmuş 

33
00:01:22.204 --> 00:01:24.581
pik saatlarda tıxaclar 
yaratmağa qədər hər şey edir. 

34
00:01:24.884 --> 00:01:27.926
Bu isə icmaların 
faciəsidir.