WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:03.364
Өмірде істі тек екі тәсілмен- 

2
00:00:03.404 --> 00:00:06.282
өз еркіңмен немесе мәжбүрлеу
арқылы істеуге болады. 

3
00:00:06.322 --> 00:00:08.483
Үкімет-бұл Америкада 

4
00:00:08.523 --> 00:00:10.483
күш қолдана алатын, 

5
00:00:10.523 --> 00:00:13.406
бірдеңе істеуге мәжбүрлеуге заңды
құқығы бар жалғыз институт.

6
00:00:13.446 --> 00:00:14.959
Үкіметтің барлық әрекеттері- 

7
00:00:14.999 --> 00:00:19.099
әрбір ережесі мен салығы-күш 

8
00:00:19.139 --> 00:00:22.081
немесе оның қаупінің белгілі бір
формасы арқылы жүзеге асады. 

9
00:00:22.960 --> 00:00:27.716
Кейде бұл күш
бульдозерге айналады.

10
00:00:27.756 --> 00:00:29.962
Бұл Нью-Рошельдегі(Нью-Йорк) 

11
00:00:30.002 --> 00:00:31.537
мына ауданға қауіп төндіруде. 

12
00:00:31.577 --> 00:00:33.702
Ауданды аралас аудан
деп атасақ болады. 

13
00:00:33.742 --> 00:00:38.380
Мұнда екі шіркеу,
34 үй,28 бизнес бар. 

14
00:00:38.420 --> 00:00:42.346
Халқы өте алуан түрлі.Әр түрлі
нәсіл өкілдері үйлесімді өмір сүруде. 

15
00:00:42.386 --> 00:00:45.786
Тұрғындар бізге өз ауданын осы
күйінде жақсы көретінін айтты.

16
00:00:45.826 --> 00:00:50.566
-Біз бір үлкен отбасы сияқтымыз.
-Мұндағы мәселе қандай? 

17
00:00:50.606 --> 00:00:54.297
Бар мәселе:әкім сияқты қала
шенеуніктеріне бұл ұнамайды.

18
00:00:54.337 --> 00:00:58.143
-Қала тұрғызушылар ешқашан
тұрғын үйлерді 

19
00:00:58.183 --> 00:01:01.409
индустриялық зонаның не автобус
станциясының жанына жобаламайды. 

20
00:01:01.449 --> 00:01:03.137
Менің ойымша,мұнда
адам тұра алмайды.

21
00:01:03.177 --> 00:01:04.737
-Қаланың шешімі қандай? 

22
00:01:04.777 --> 00:01:08.480
Аймақты тегістеп,оны Ikea жиһаз
дүкендерімен толтырмақ.

23
00:01:08.520 --> 00:01:10.550
-Ikea кетуі керек!

24
00:01:10.590 --> 00:01:13.512
-Мұндағылардың көпшілігі
бұған риза емес.

25
00:01:13.552 --> 00:01:16.959
-Олар бізді үйіміз бен
жұмысымыздан шығарып, 

26
00:01:16.999 --> 00:01:21.291
2 шіркеуімізді жойып,оның орнына
жиһаз сатқысы келе ме?

27
00:01:21.331 --> 00:01:22.853
-Иә. 

28
00:01:22.893 --> 00:01:25.811
Бұл адамдардың үйлері мен бизнестеріне
қатысты құжаттары болуы мүмкін, 

29
00:01:25.851 --> 00:01:28.664
бірақ үкімет жоғары деңгейдегі
меншікті қорғайтын 

30
00:01:28.704 --> 00:01:31.086
«ерекше иелік» заңын
қолдану арқылы 

31
00:01:31.126 --> 00:01:33.487
оларды өз мүлкінен айыра алады.

32
00:01:33.527 --> 00:01:37.345
Шенеуніктер сіздің мүлкіңіз
қоғамға пайдалырақ бола алады 

33
00:01:37.385 --> 00:01:40.376
деп сенсе,мүлкіңізді
иемдене алады. 

34
00:01:40.416 --> 00:01:42.376
Үкімет алдымен ерекше иелікті 

35
00:01:42.416 --> 00:01:45.600
жаңа жолдар,көпірлер,мен саябақтарға
жер табу үшін қолданды. 

36
00:01:45.640 --> 00:01:48.046
Мына әйелді Вирджиниядағы саябаққа 

37
00:01:48.086 --> 00:01:50.046
жер табу үшін өз үйінен 
сүйреп шығарған.

38
00:01:50.086 --> 00:01:51.041
-Рақмет. Отырыңыздар.

39
00:01:51.081 --> 00:01:51.929
-Алайда, бұл күндері 

40
00:01:51.969 --> 00:01:55.357
шенеуніктер ерекше иелікті
әртүрлі мақсаттарға пайдалануда. 

41
00:01:55.397 --> 00:01:59.597
Жеке компанияларды кеңейту үшін де
қолдануда.Тек Ikea K-Mart, 

42
00:01:59.637 --> 00:02:02.826
Home Depot,бейсбол стадиондары
мен сауда орталықтары салынуда.

43
00:02:02.866 --> 00:02:05.190
Техастағы мына сауда
орталығын осы ауданда 

44
00:02:05.230 --> 00:02:08.666
кеңейту көзделгенде,қала
әкімшілігі бүкіл ауданды 

45
00:02:08.706 --> 00:02:11.091
бульдозермен қазып,
барлығын қуып жіберді. 

46
00:02:11.131 --> 00:02:13.091
Нью-Рошельде де осындай жоспар бар.

47
00:02:13.131 --> 00:02:15.091
-Біз еркінбіз,
бірақ сол еркіндік қайда? 

48
00:02:15.131 --> 00:02:16.856
Келіп, еш шімірікпестен 

49
00:02:16.896 --> 00:02:18.856
«сіздің көшуіңіз керек» деп хабар
беретін бизнес өкілдері тұрғанда, 

50
00:02:18.896 --> 00:02:21.560
бізде қандай еркіндік бар?
Еркіндік жоқ.

51
00:02:21.600 --> 00:02:23.067
-Мен өз қаламды дамытуым, 

52
00:02:23.107 --> 00:02:25.609
құлдыраған,нашарлаған аудандарды 

53
00:02:25.649 --> 00:02:27.111
жаңартуым керек. 

54
00:02:27.151 --> 00:02:29.954
Менің ойымша,осындай көлемдегі
қалада мұны іске асырудың 

55
00:02:29.994 --> 00:02:31.954
бірден бір жолы-қаланы
сәл қайта ұйымдастыру.

56
00:02:31.994 --> 00:02:33.396
-Еркіндік ше? 

57
00:02:33.436 --> 00:02:36.545
Мұндағы адамдар қайта
ұйымдастырғымыз келмейді дейді.

58
00:02:36.585 --> 00:02:40.435
-Хм, менің ойымша,...
үкімет өз қоғамын 

59
00:02:40.475 --> 00:02:43.121
жақсарта алатындығын
түсінуіміз қажет.

60
00:02:43.161 --> 00:02:45.346
-Мойындауым керек,маған 
Ikea дүкендері ұнайды. 

61
00:02:45.386 --> 00:02:47.252
Оның ашылатыны-керемет жаңалық. 

62
00:02:47.292 --> 00:02:50.496
Бірақ оларға орын табу үшін
отбасыларды мәжбүрлеуіміз керек пе?

63
00:02:50.536 --> 00:02:54.604
-Адамдарды үйінен қуып шығу дұрыс па?
Сол дұрыс па?

64
00:02:54.644 --> 00:02:57.915
-Доминик Гаталетто 2 жасынан
бастап мұнда отбасымен тұрады. 

65
00:02:57.955 --> 00:03:01.022
Осы ас үйде анасының макарон
пісіргені әлі есінде.

66
00:03:01.062 --> 00:03:03.788
Бұрын әкесі қызанақ 
өсірген учаскеде 

67
00:03:03.828 --> 00:03:05.788
Доминик қызанақ өсіреді. 

68
00:03:05.828 --> 00:03:07.161
Әйелі Вирджиниямен бірге 

69
00:03:07.201 --> 00:03:09.410
бұл үйді балаларына
қалдырғысы келді.

70
00:03:09.450 --> 00:03:12.043
-Менің бар естелігім
осы үймен байланысты. 

71
00:03:12.083 --> 00:03:16.150
Мен мұнда 67 жыл тұрдым,
соның бәрін бір сәтте 

72
00:03:16.190 --> 00:03:18.588
жиһаз дүкені үшін
өшіріп тастай алмайсыз. 

73
00:03:18.628 --> 00:03:20.588
Бұл Америка ма? Меніңше,олай емес.

74
00:03:20.628 --> 00:03:23.400
-Үкімет туралы ойлағанда,үкімет
сізге көмектеседі деп ойлайсыз.

75
00:03:23.440 --> 00:03:25.245
-Бірақ олар сізге көмектеспейді.

76
00:03:25.285 --> 00:03:27.969
-Олардың үйіңізді тартып алуы-
көмек емес.

77
00:03:28.009 --> 00:03:30.746
-Олар үйіңізді жай тартып алмайды,
сізге ақша береді.

78
00:03:30.786 --> 00:03:33.018
-Мырза,сіз не туралы айтып
отырғаныңызды білмейсіз.

79
00:03:33.058 --> 00:03:34.057
-Ол дұрыс айтады. 

80
00:03:34.097 --> 00:03:38.347
Қала басшылары үйдің құны қанша
деп шешсе,сонша ғана төлейді.

81
00:03:38.387 --> 00:03:40.087
-Біз олардың басқа ауданға
көшуін ғана сұраймыз.

82
00:03:40.127 --> 00:03:43.316
-Сіздер сұрамайсыздар.
Тек-«Көшіңдер» деп айтасыздар.

83
00:03:43.356 --> 00:03:44.673
-Бірақ біз оларға қоныстануға 

84
00:03:44.713 --> 00:03:46.862
ыңғайлы орын табуға тырысамыз.

85
00:03:46.902 --> 00:03:49.903
-Мен ешқашан өзімді осылай
әлсіз сезінген емеспін. 

86
00:03:49.943 --> 00:03:52.138
Менің америкалық арманымның
қай жері қате? 

87
00:03:52.178 --> 00:03:55.567
Неліктен Ikea-ның америкалық арманы
менің арманымнан артығырақ?

88
00:03:55.607 --> 00:03:57.990
-Себебі,саясаткерлер
барлығына жоспар құруы керек. 

89
00:03:58.030 --> 00:04:01.202
Олар осы қалаға жиһаз
дүкені қажет деп шешті.

90
00:04:01.242 --> 00:04:04.606
-Бүгін жиһаз дүкені,
ал ертең не болмақ? 

91
00:04:04.646 --> 00:04:09.980
Сіздің үйіңіз бе?Кімнің үйі?
Келесі кімнің бизнесі?

92
00:04:10.087 --> 00:04:12.585
-Саясаткерлер бәрін жақсы
білеміз деп ойлайды. 

93
00:04:12.625 --> 00:04:16.066
Сөйтіп,түзетулер енгізу үшін
күш қолдануға құқылы.