WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:04.045
[musiqi səslənir]

2
00:00:04.085 --> 00:00:08.231
Son 250 il ərzindəki 
tərəqqi inanılmaz oldu.

3
00:00:08.271 --> 00:00:10.242
İllər bir-birini əvəzlədikcə
dünya və insanlar bir-biri ilə

4
00:00:10.282 --> 00:00:13.093
daha sıx əlaqə qurdular və
daha firavan yaşamağa başladılar.

5
00:00:13.133 --> 00:00:15.093
Təsəvvür belə etmək çətindir.

6
00:00:15.133 --> 00:00:19.952
Buna baxmayaraq, yelkənli gəmilər
və atlı arabalar dövründə yaşayan,

7
00:00:19.992 --> 00:00:23.779
böyük sərvətləri və böyük yoxsulluğu 
görən bir adam bizim dünyanın cari

8
00:00:23.819 --> 00:00:26.311
vəziyyətini tam düzgünlüklə 
proqnozlaşdırmışdı.

9
00:00:26.351 --> 00:00:28.858
O, əlinə kağız-qələm alıb,
bütün dünyanın bazarlarını

10
00:00:28.898 --> 00:00:33.354
dəyişdirəcək fikirləri
qələmə aldı.

11
00:00:33.394 --> 00:00:36.028
Özü Şotlandiyadan idi.
Adam Smit adlı bu şəxs

12
00:00:36.068 --> 00:00:39.535
filosof-moralist, Şotlandiya 
intibahının güclü səsi

13
00:00:39.575 --> 00:00:42.343
və dünyanın ilk 
iqtisadçısı idi.

14
00:00:42.383 --> 00:00:45.841
O, öz inqilabi fikirlərini
iki ölməz əsərdə topladı

15
00:00:45.881 --> 00:00:51.698
- “Əxlaqi duyğuların nəzəriyyəsi”
və “Millətlərin sərvəti”.

16
00:00:51.792 --> 00:00:54.192
Smitin ən məşhur
konsepsiyalarından biri

17
00:00:54.232 --> 00:00:56.192
“Görünməz əl” idi 

18
00:00:56.232 --> 00:01:00.920
və bu gün onun
mənasını öyrənəcəyik.

19
00:01:00.960 --> 00:01:03.869
[qayda səsləri]

20
00:01:03.909 --> 00:01:06.629
Adam Smit 1723-cü ildə

21
00:01:06.669 --> 00:01:09.903
Şotlandiyanın sahil qəsəbəsi 
Kirkkaldidə anadan olmuş və

22
00:01:09.943 --> 00:01:12.011
onun və iqtisadiyyat barəsindəki
ilk təsəvvürləri

23
00:01:12.051 --> 00:01:14.278
yerli bazarda yaranmışdı.

24
00:01:14.318 --> 00:01:16.510
Qlazqo Universitetində 
təhsil almış,

25
00:01:16.550 --> 00:01:18.316
universitetin rəhbəri 
vəzifəsində işləmiş

26
00:01:18.356 --> 00:01:21.178
və daha sonra Şotlandiya intibahı
adlanan inanılmaz intellektual

27
00:01:21.218 --> 00:01:23.615
inqilabın aparıcı xadimlərindən
biri olmuşdur.

28
00:01:23.655 --> 00:01:25.953
O, Şotlandiyanın paytaxt şəhəri
Edinburqda yaşamış, mühazirələr 

29
00:01:25.993 --> 00:01:29.776
oxumuş və cəmiyyətin həyatında 
yaxından iştirak etmişdir.

30
00:01:29.816 --> 00:01:33.648
Dünya bazarlarının necə işlədiyini
izah edən “görünməz əl” 

31
00:01:33.688 --> 00:01:38.496
adlanan unikal iqtisadi
konsepsiyanı kəşf etmişdir.

32
00:01:38.536 --> 00:01:41.083
Görünür ki, nəticədə 
bütün qlobal iqtisadiyyatın

33
00:01:41.123 --> 00:01:44.687
təməlində iki nəfər durur:
alıcı və satıcı.

34
00:01:44.727 --> 00:01:46.486
Nə qədər təəccüblü olsa da,
satıcı alıcının maraqlarına

35
00:01:46.526 --> 00:01:49.547
ciddi diqqət yetirəndə 
iqtisadiyyat daha yaxşı işləyir.

36
00:01:49.587 --> 00:01:53.762
- Bir-birimizi düşmən olaraq yox,
potensial tərəfdaş, bərabər səviyyəli

37
00:01:53.802 --> 00:01:58.313
tərəf olaraq görürük. Siz mənim 
fürsətimsiniz, düşmənim deyilsiniz.

38
00:01:58.353 --> 00:01:59.996
Beləliklə, Smit gördü ki, bazar

39
00:02:00.036 --> 00:02:02.825
iqtisadiyyatları hamı, o cümlədən
və xüsusilə əhalinin daha həssas

40
00:02:02.865 --> 00:02:06.387
qrupları üçün imkan
sərhədlərini genişləndirir.

41
00:02:06.427 --> 00:02:09.321
-Smit bilirdi ki, bütün beynəlxalq
bazarlarda ticarət və müxtəlif

42
00:02:09.361 --> 00:02:11.713
ölkələrdən olan insanların
maraqlarını nəzərə almaq

43
00:02:11.753 --> 00:02:13.517
mürəkkəb məsələlərdir.

44
00:02:13.557 --> 00:02:17.905
Bu məsələlər o qədər mürəkkəbdir ki, ən güclü 
dövlət belə bunu tam idarə edə bilməz, lakin

45
00:02:17.945 --> 00:02:21.108
eyni zamanda bu xüsusiyyətin azad bazarın
bir funksiyası olduğunu qeyd edirdi.

46
00:02:21.148 --> 00:02:22.427
-Azad bazarın əsas məğzi
ondadır ki, o müxtəlif insanlar

47
00:02:22.467 --> 00:02:25.743
arasında könüllü ticarət,
könüllü mübadilədir.

48
00:02:25.783 --> 00:02:29.133
Könüllü ticarəti qısaca belə təsvir
etmək olar: sizdə mənə lazım olan

49
00:02:29.173 --> 00:02:32.438
bir şey, məndə isə sizə lazım olan
bir şey var. Buna görə də mübadilə

50
00:02:32.478 --> 00:02:34.438
edirik və hər ikimiz
bundan faydalanırıq.

51
00:02:34.478 --> 00:02:36.883
- Heç diqqət etmisinizmi,
yağışlı havalarda 

52
00:02:36.923 --> 00:02:39.006
çətir satanlar
ortaya çıxır?

53
00:02:39.046 --> 00:02:40.231
Və ya siz çimərlikdə olarkən,

54
00:02:40.271 --> 00:02:43.580
günəş kremi və qaralma losyonu
tapmaq çox asandır.

55
00:02:43.620 --> 00:02:46.686
Adam Smit bunun səbəbini 
bizə açıqlayıb.

56
00:02:46.726 --> 00:02:50.118
“Yeməyimizin hazır olmasını qəssabın,
pivəçinin və ya çörəkçinin

57
00:02:50.158 --> 00:02:52.632
xeyirxahlığına görə gözləmirik,
onların öz maraqlarını güdərək

58
00:02:52.672 --> 00:02:55.787
işlədikləri üçün gözləyirik.

59
00:02:55.827 --> 00:02:59.241
Onların humanizminə yox, eqoizminə
müraciət edirik; onlara öz ehtiyaclarımız

60
00:02:59.281 --> 00:03:01.898
haqqında yox, onların götürəcəyi 
fayda barədə danışırıq.”

61
00:03:01.938 --> 00:03:05.279
Şəxsi maraqlardan danışarkən,
Smit satıcıların öz ailələrinin

62
00:03:05.319 --> 00:03:07.811
güzəranını təmin etmək 
istədiklərini nəzərdə tutur.

63
00:03:07.851 --> 00:03:10.221
Bunun üçün onlar sizin və

64
00:03:10.261 --> 00:03:12.729
mənim almaq istəyəcəyimiz 
məhsullar hazırlamalıdır.


65
00:03:12.769 --> 00:03:14.388
Bunu, onlara kimsə 

66
00:03:14.428 --> 00:03:17.098
dediyi üçün yox,
öz maraqları üçün edirlər.

67
00:03:17.138 --> 00:03:20.225
-Əslində, Smit alıcı və satıcının
münasibətlərində qarşılıqlı eqoizm yox,

68
00:03:20.265 --> 00:03:22.225
qarşılıqlı hörmət görürdü və

69
00:03:22.265 --> 00:03:25.280
bu da tamamilə fərqli
əxlaqi paradiqmadır.

70
00:03:25.320 --> 00:03:26.543
- Təxminən belə baş verir:

71
00:03:26.583 --> 00:03:29.554
ödəməyə hazır olduğumuz qiymətlər
əsas siqnalları göndərir.

72
00:03:29.594 --> 00:03:32.839
Smit bir çörəkxana nümunəsi 
üzərində bu prosesi izah edib.

73
00:03:32.879 --> 00:03:35.757
Salam, bunların hamısı dadlı görünür.
Mənə bir fincan qəhvə verərsiniz?

74
00:03:35.797 --> 00:03:39.184
- Bəli, əlbəttə.
- Bir də kökə, zəhmət olmasa. Sağ olun.

75
00:03:39.224 --> 00:03:41.184
Fərz edək ki, 
hamımız kökə istədik və

76
00:03:41.224 --> 00:03:43.184
çörəkçi onların hamısını 
satıb qurtarır.

77
00:03:43.224 --> 00:03:46.062
Belə olanda, bir az qiyməti 
artırmaq istəyəcək.

78
00:03:46.102 --> 00:03:48.357
Tələbi və qazanılacaq pulu 
görəndə, digər çörəkçilər də

79
00:03:48.397 --> 00:03:51.422
kökə bişirib təklif
etməyə başlayacaq.

80
00:03:51.462 --> 00:03:55.279
Tədarük xəttindəki bütün
insanlar hərəkətə keçəcək.

81
00:03:55.319 --> 00:03:57.279
Əkinçilər çörəkxana sahiblərinin
buğda almaq istədiyini 

82
00:03:57.319 --> 00:04:00.768
görəndə sahələrini əkib
buğda istehsalını artıracaq.

83
00:04:00.808 --> 00:04:03.913
Yük maşını sahibləri
buğdanın çatdırılması üçün

84
00:04:03.953 --> 00:04:07.754
əlavə maşınlar alacaq və 
yeni sürücülər işə götürəcək.

85
00:04:07.794 --> 00:04:10.198
Sağ olun.

86
00:04:10.238 --> 00:04:12.760
Beləliklə, pul qabımızla 
səs vermiş oluruq.

87
00:04:12.800 --> 00:04:15.098
Dünya üzərində insanlar
tələblərimizi ödəmək üçün

88
00:04:15.138 --> 00:04:17.098
hərəkətə keçəcək.

89
00:04:17.138 --> 00:04:22.085
Onlara heç kim əmr etmir, lakin hər 
bir alış kiçik bir siqnal göndərir.

90
00:04:22.125 --> 00:04:26.352
Təklif artdıqca, rəqabət 
qiymətləri aşağı çəkəcək.

91
00:04:26.392 --> 00:04:29.630
Get-gedə daha az çörəkçi kökə bişirməyə
başlayacaq və təklif tələbə avtomatik və

92
00:04:29.670 --> 00:04:34.033
dinamik olaraq bərabər olana qədər 
tarazlaşma prosesi davam edəcək.

93
00:04:34.073 --> 00:04:37.406
Bunların hamısı
hökümətin müdaxiləsi olmadan

94
00:04:37.446 --> 00:04:41.201
və ya kvota təyin edən
ticarət naziri olmadan baş verir.

95
00:04:41.241 --> 00:04:44.621
Smitin bəhs etdiyi
görünməz əl belə işləyir.

96
00:04:44.661 --> 00:04:49.054
O, böyük iş yerlərinə və hətta
kiçik çörəkxanaya istiqamət verir.

97
00:04:49.094 --> 00:04:52.779
“O yalnız öz maraqlarını güdür və
bir çox halda olduğu kimi, burda da

98
00:04:52.819 --> 00:04:56.329
o, gizli bir əl tərəfindən
heç əvvəlcədən düşünmədiyi

99
00:04:56.369 --> 00:04:59.812
bir nəticəyə doğru 
istiqamətləndirilir.”

100
00:04:59.852 --> 00:05:02.966
Görünməz əl
insanları məqsədləri olmayan

101
00:05:03.006 --> 00:05:05.187
bir nəticəyə doğru 
istiqamətləndirir.

102
00:05:05.227 --> 00:05:07.455
Çörəkçi bizim çörək almaq 
istədiyimizi görəndə,

103
00:05:07.495 --> 00:05:10.410
öz güzəranını qazanmaq
üçün çörək bişirir.

104
00:05:10.450 --> 00:05:13.712
Digər tərəfdən isə
biz çörək ala bilirik.

105
00:05:13.752 --> 00:05:17.081
Rəqabət yalnız qiymətlərdə
ortaya çıxmır

106
00:05:17.121 --> 00:05:20.283
- bu mağazaya baxın, çox gözəl
və mehriban bir məkandır.

107
00:05:20.323 --> 00:05:22.988
- Smitin bəşəriyyətə verdiyi 
ən yaxşı töhfələrdən biri də

108
00:05:23.028 --> 00:05:24.988
nizamın yaradılması üçün 

109
00:05:25.028 --> 00:05:29.329
hər şeyi planlaşdırmaq lazım 
olmadığı fikridir.

110
00:05:29.369 --> 00:05:31.367
- O inanırdı ki, bir çox mürəkkəb

111
00:05:31.407 --> 00:05:33.858
sistemi yerli icmaların 
davranışlarıyla yaratmaq mümkündür.

112
00:05:33.898 --> 00:05:36.272
Onları “yuxarıdan-aşağıya” prinsipi
ilə yaratmağa ehtiyac yoxdur 

113
00:05:36.312 --> 00:05:38.201
və hətta bunu etmək mümkün deyil.

114
00:05:38.241 --> 00:05:40.591
- Mövcud olan bir çox institutlar,
o cümlədən dil, 

115
00:05:40.631 --> 00:05:43.228
bazarlar və digərləri 

116
00:05:43.268 --> 00:05:46.930
insan fəaliyyətinin nəticəsidir, 
lakin onlar 

117
00:05:46.970 --> 00:05:48.631
insanların məqsədi olmayıb, 
onları heç vaxt 

118
00:05:48.671 --> 00:05:50.219
planlaşdırmamışıq.

119
00:05:50.259 --> 00:05:51.973
-Bu ifadəyə diqqət yetirin, 

120
00:05:52.013 --> 00:05:55.182
“İnsan niyyətinin nəticəsi deyil, 
insan fəaliyyətinin nəticəsi.”

121
00:05:55.222 --> 00:05:57.274
-Başqaları üçün ən yaxşı şeyin 

122
00:05:57.314 --> 00:05:59.542
nə olduğunu bildiyini 
düşünən insanlar üçün 

123
00:05:59.582 --> 00:06:05.342
Smit bir ad tapmışdı: 
“sistem adamı”.

124
00:06:05.387 --> 00:06:08.892
-Sistem adamı 
- ağlını öz fikrindəki 

125
00:06:08.932 --> 00:06:11.971
mükəmməl bir ideala əsir 
etmiş və bu idealı reallığa 

126
00:06:12.011 --> 00:06:14.704
çevirməyə çalışan insandır.

127
00:06:14.744 --> 00:06:17.246
- O qərar verir ki, 
öz ağlındakıları insanlar  

128
00:06:17.286 --> 00:06:18.992
istəsə də, istəməsə də 

129
00:06:19.032 --> 00:06:21.418
yuxarıdakılardan aşağıdakılara 
doğru insanlara yeritməkdir.

130
00:06:21.458 --> 00:06:23.687
Smit deyirdi ki, 
insanları şahmat taxtası üstündəki 

131
00:06:23.727 --> 00:06:27.347
fiqurlar kimi idarə etməyə 
çalışmaqla sistem adamı səhv edir.

132
00:06:27.387 --> 00:06:30.674
- Smit düşünürdü ki, bu, iki səbəbə 
görə təhlükəlidir: Birincisi, sistem 

133
00:06:30.714 --> 00:06:34.429
adamı bilməsi mümkün olandan
daha çox şey bildiyini düşünür.

134
00:06:34.469 --> 00:06:37.430
O, insanlar üçün nəyin yaxşı 
olduğunu bildiyini düşünür və 

135
00:06:37.470 --> 00:06:41.589
ətrafındakı insanları öz 
çərçivələrinə salmağa çalışır.

136
00:06:41.629 --> 00:06:43.589
-Lakin, əlbəttə o, 
səhv edir. 

137
00:06:43.629 --> 00:06:45.394
Smit deyirdi ki, insanlar 
şahmat fiqurları deyil.

138
00:06:45.434 --> 00:06:47.170
Onların özlərinin prinsipləri, 
özlərinə məxsus duyğuları, 

139
00:06:47.210 --> 00:06:49.951
həyatlarını necə keçirəcəkləri 
barədə fikirləri, 

140
00:06:49.991 --> 00:06:51.308
iradə azadlıqları var.

141
00:06:51.348 --> 00:06:54.410
- İnsanların öz maraqlarını 
bildikləri kimi izləməkləri 

142
00:06:54.450 --> 00:06:57.460
ümumiyyətlə, iqtisadiyyatın 
sağlamlığı

143
00:06:57.500 --> 00:07:01.422
üçün və faktiki fərdlərin 
öz xeyirləri üçün daha yaxşıdır.

144
00:07:01.462 --> 00:07:06.155
[musiqi səslənir]

145
00:07:06.195 --> 00:07:09.482
- Smit düşünürdü ki, sahibkarlar 
və bizneslər sərvət yaradır, 

146
00:07:09.522 --> 00:07:13.072
lakin Smitin hər vəchlə biznesi 
müdafiə etdiyi fikrinə qapılmayın.

147
00:07:13.112 --> 00:07:14.015
Əksinə, o görürdü ki, 
iş adamlarının 

148
00:07:14.055 --> 00:07:17.080
əksəriyyəti monopoliyalar yaratmaq
və aldatma yolu ilə ictimai marağı 

149
00:07:17.120 --> 00:07:19.948
öz xeyirlərinə istifadə etmək 
həvəsinə düşürlər.

150
00:07:19.988 --> 00:07:22.536
Məhz bu səbəbdən, o, azad rəqabət 

151
00:07:22.576 --> 00:07:24.710
və azad ticarətin 
tərəfdarı idi.

152
00:07:24.750 --> 00:07:28.636
İstehlakçıların başqa rəqibə 
müraciət etmək azadlığı olsa, 

153
00:07:28.676 --> 00:07:31.471
qiymətləri qaldırmaqla və ya 

154
00:07:31.511 --> 00:07:35.401
keyfiyyəti azaltmaqla istehlakçıları
soymağa çalışan acgöz iş adamlarının 

155
00:07:35.441 --> 00:07:37.228
niyyəti puça çıxar. 

156
00:07:37.268 --> 00:07:39.057
Buna görə, Smit düşünürdü ki, 
hökümət biznes tərəfdarı yox, 

157
00:07:39.097 --> 00:07:42.013
azad bazar tərəfdarı olmalıdır.

158
00:07:42.053 --> 00:07:44.013
[avtomobil səsləri]

159
00:07:44.053 --> 00:07:45.522
Lakin hökümət tənzimləməsi olmadan 

160
00:07:45.562 --> 00:07:48.371
satıcı və alıcıların maraqlarına xidmət
edən bazarlar yaratmaq mümkündürmü?

161
00:07:48.411 --> 00:07:51.454
Həm də elə də çox hökumət 
tənzimləməsi olmadan?

162
00:07:51.494 --> 00:07:56.923
Əgər bazarların iş prinsipləri Adam Smitin 
ideyalarına uyğun olarsa, cavab “bəli” olacaq.

163
00:07:56.963 --> 00:07:59.857
Əvvəllər şəhərdə bir yerə 
getmək istəyəndə taksi 

164
00:07:59.897 --> 00:08:02.563
gözləməli və ya avtomobil 
icarəyə götürməli idik.

165
00:08:02.603 --> 00:08:06.348
Lakin indi Uber və Lyft kimi 
proqramlarla bu vəziyyət dəyişib.

166
00:08:06.388 --> 00:08:08.348
-Lyft?
- Bəli.

167
00:08:08.388 --> 00:08:10.348
- Salam, siz Deyvidsiniz?
- Bəli.

168
00:08:10.388 --> 00:08:13.688
[uzaqlaşan maşın səsi]

169
00:08:13.728 --> 00:08:16.495
- Bu gün insanlar tanımadıqları
insanların avtomobillərində gedirlər.

170
00:08:16.535 --> 00:08:19.856
Airbnb kimi proqramlardan istifadə etməklə isə
tanımadıqları insanların evlərində yatırlar.

171
00:08:19.896 --> 00:08:21.764
Bu daha böyük və daha vacib 
sosial tendensiyanın 

172
00:08:21.804 --> 00:08:23.486
kiçik bir hissəsidir.

173
00:08:23.526 --> 00:08:26.413
İnternet sayəsində mümkün 
olan etibar partlayışı.

174
00:08:26.453 --> 00:08:30.363
Buna ən parlaq nümunə ticarət 
platforması eBay-ı göstərmək olar.

175
00:08:30.403 --> 00:08:32.642
- Dünyanın, demək olar, 
hər ölkəsində eBay 

176
00:08:32.682 --> 00:08:36.881
ticarət platformasında işləyən 
alıcılar və satıcılar var.

177
00:08:36.921 --> 00:08:41.377
- Devin Veniq eBay ticarət 
platformalarının baş icraçı direktorudur.

178
00:08:41.417 --> 00:08:44.664
- eBay dünyada bir-birini tanımayan 
və heç vaxt görüşməmiş insanların 

179
00:08:44.704 --> 00:08:48.426
eyni sistem içərisində 
işləyərək ədalətli və təhlükəsiz 

180
00:08:48.466 --> 00:08:50.041
qaydada iqtisadi 
mübadilələr apara 

181
00:08:50.081 --> 00:08:53.000
və bunu etibarlı şəkildə 
edə biləcəyi, 

182
00:08:53.040 --> 00:08:56.038
iqtisadi demokratiya 
prinsipinə uyğun 

183
00:08:56.078 --> 00:08:57.716
olaraq yaradılıb.

184
00:08:57.756 --> 00:09:01.918
- eBay 1995-ci ildə Pyer 
Omidyar tərəfindən qurulub.

185
00:09:01.958 --> 00:09:06.696
- Pyer azad bazar fikrinin 
ən atəşin tərəfdarlarından idi.

186
00:09:06.736 --> 00:09:09.386
O, Adam Smitin  
prinsiplərinə inanırdı,  

187
00:09:09.426 --> 00:09:11.580
inanırdı ki, iqtisadi demokratiya 
yanlız sahibkarlıq üçün 

188
00:09:11.620 --> 00:09:13.906
möhtəşəm bir 
mühit yaratmaz, 

189
00:09:13.946 --> 00:09:15.518
həm də onun 

190
00:09:15.558 --> 00:09:17.779
dünyaya böyük bir fayda  
gətirmək potensialı var.

191
00:09:17.819 --> 00:09:20.949
- eBay-in dünyada yüz minlərlə 
kiçik satıcıları var ki, 

192
00:09:20.989 --> 00:09:22.853
işlərinin yarısından çoxunu 
öz ölkələrinin sərhədləri 

193
00:09:22.893 --> 00:09:25.127
xaricində həyata keçirirlər.

194
00:09:25.167 --> 00:09:29.625
Bu yeni dövrdə qazanan pərakəndə 
satıcılardan biri də Gelb Music-dir.

195
00:09:29.665 --> 00:09:32.882
- Gelb 1939-cu ildə, 
75 il əvvəl 

196
00:09:32.922 --> 00:09:35.290
burda Redvud şəhəri, 
Kaliforniyada qurulub.

197
00:09:35.330 --> 00:09:37.616
O vaxtdan bəri 
şirkət burda işləyir və burda 

198
00:09:37.656 --> 00:09:39.833
50 000-dən çox 
məhsul satılır.

199
00:09:39.873 --> 00:09:43.430
- Mayk Kreyq Gelb şirkətinin 
e-ticarət marketinq meneceridir.

200
00:09:43.470 --> 00:09:45.612
[gitara səsi]

201
00:09:45.652 --> 00:09:47.316
- Bütün növlərdə təbil, 
bass gitara, 

202
00:09:47.356 --> 00:09:49.359
klassik gitaralar və 
səsazma avadanlığımız var.

203
00:09:49.399 --> 00:09:52.899
Öz veb-saytımızın 
qurulmasını gözləyirik.

204
00:09:52.939 --> 00:09:55.459
Əksəriyyəti kiçik barabanlar olmaqla 
təxminən 200 məhsul götürdük və 

205
00:09:55.499 --> 00:09:58.727
təqribən 200 000 dollar qazandıq, 
bu sınağımız əla nəticə verdi.

206
00:09:58.767 --> 00:10:00.834
Növbəti ildə minə yaxın, 
bəlkə də, bir az çox 

207
00:10:00.874 --> 00:10:03.845
məhsul əlavə etdik və 
750 000 dollarlıq satış etdik.

208
00:10:03.885 --> 00:10:07.765
- İndi ticarət platformamızda 
hər gün alqı-satqı edən 

209
00:10:07.805 --> 00:10:10.881
təxminən 160 milyon 
fəal istifadəçimiz var.

210
00:10:10.921 --> 00:10:15.609
Hər il 90 milyard dollardan 
bir az daha az dəyərdə 

211
00:10:15.649 --> 00:10:20.566
məhsullar satırıq və 190 fərqli
ölkədən istifadəçilərimiz var.

212
00:10:20.606 --> 00:10:23.937
- İlk növbədə eBay 
bizim mağazamızı 

213
00:10:23.977 --> 00:10:26.605
xilas etdi, ikincisi isə 
çıxa biləcəyimizi heç 

214
00:10:26.645 --> 00:10:28.798
düşünmədiyimiz bazarları 
bizə tanıtdı.

215
00:10:28.838 --> 00:10:30.722
- Ticarət platformalarının 
ən yaxşı cəhəti onlarda 

216
00:10:30.762 --> 00:10:34.309
möhtəşəm qiymət araşdırması 
mexanizmlərinin olmasıdır.

217
00:10:34.349 --> 00:10:36.762
- Çünki əgər siz bir kolleksiya 
əşyasına və ya bir qəpiyə və yaxud 

218
00:10:36.802 --> 00:10:41.878
bir komiks kitabına və yaxud 
nadir bir avtomobilə baxırsınızsa, 

219
00:10:41.918 --> 00:10:45.905
böyük ehtimalla eBay-də 
bu konkret əşya 

220
00:10:45.945 --> 00:10:47.820
dünyanın digər 

221
00:10:47.860 --> 00:10:50.124
bazarları ilə müqayisədə 
daha çox miqdarda satılıb.

222
00:10:50.164 --> 00:10:52.799
- Adam Smit deyərdi ki, 
görünməz əl dünya ətrafındakı 

223
00:10:52.839 --> 00:10:55.412
eBay satıcılarını yönləndirir.

224
00:10:55.452 --> 00:10:57.412
Alıcılar müəyyən bir əşyanı 

225
00:10:57.452 --> 00:10:59.454
almaq istədikdə qiymətlər artır, 
satıcılar da bu tələbi 

226
00:10:59.494 --> 00:11:02.630
ödəmək üçün bazardakı 
məhsulları çoxaldır.

227
00:11:02.670 --> 00:11:07.003
Tələb azalanda isə 
qiymətlər də düşür.

228
00:11:07.043 --> 00:11:10.505
- Elə bir dünya düşünün ki, 
hər tərəfdə ekranlar olsun və 

229
00:11:10.545 --> 00:11:14.578
bu ekranlar qlobal bir ticarət 
platformasına birləşdirilsin.

230
00:11:14.618 --> 00:11:17.782
Bu qlobal ticarət platformasında 
bütün dünyanın məhsul inventarı var, 

231
00:11:17.822 --> 00:11:21.434
açıq bazar olduğu üçün qiymətləri 
ədalətlidir və istənilən 

232
00:11:21.474 --> 00:11:23.859
əşyanı ədalətli bir qiymətə 
almaq üçün siçana bir dəfə 

233
00:11:23.899 --> 00:11:27.339
klikləməyiniz kifayət edir.

234
00:11:27.543 --> 00:11:30.162
-Hər dəqiqədə milyonlarla mübadilə 
baş verir və onların heç biri 

235
00:11:30.202 --> 00:11:33.311
tənzimləmələrə tabe tutulmur, 
sərhəd və okeanlarla bir-birindən 

236
00:11:33.351 --> 00:11:35.108
ayrılmış və bir-birini tanımayan 
insanlar arasında baş tutur.

237
00:11:35.148 --> 00:11:41.163
Bu, yalnız etimada əsaslanan 
nəhəng miqyasda bir işdir.

238
00:11:41.203 --> 00:11:45.034
Bazardakı alıcı və satıcıların 
ən yaxşı alıcı və satıcıları 

239
00:11:45.074 --> 00:11:47.372
müəyyənləşdirməklərinə imkan verin.

240
00:11:47.412 --> 00:11:49.958
Beləliklə, eBay-in əks-əlaqə 
sistemi yarandı.

241
00:11:49.998 --> 00:11:52.170
- Reytinləqin iş prinsipi belədir: 
siz bir məhsul satanda, müştəri 

242
00:11:52.210 --> 00:11:54.170
qayıdıb sizi qiymətləndirə bilər, 
məsələn, yaxşı bir mübadilə idi 

243
00:11:54.210 --> 00:11:56.224
və ya pis bir mübadilə idi, 
və bu qiymətləndirmə də 

244
00:11:56.264 --> 00:11:59.784
hamının görə biləcəyi 
reytinqinizə əlavə edilir.

245
00:11:59.824 --> 00:12:02.966
“İctimai xidmətlər, mükafatları 
onların icra edilməsi 

246
00:12:03.006 --> 00:12:05.741
keyfiyyətinə bağlı olduqda, 
və yerinə yetirilməsinə 

247
00:12:05.781 --> 00:12:07.849
qoyulan səylərlə 

248
00:12:07.889 --> 00:12:12.184
düz mütənasib olduqda ən yaxşı 
formada icra edilir.”

249
00:12:12.224 --> 00:12:14.739
- Müştəriləriniz tərəfindən 
qiymətləndirilmək möhtəşəm bir 

250
00:12:14.779 --> 00:12:18.986
fikirdir və düşünürəm ki, biz 
satıcıları həmişə sayıq saxlayır.

251
00:12:19.026 --> 00:12:21.115
Söz verdiyinizi tam həcmdə 
yerinə yetirməlisiniz.

252
00:12:21.155 --> 00:12:22.921
Əgər bunu etsəniz, daha çox müştəri  
tərəfindən mükafatlandırılacaqsınız 

253
00:12:22.961 --> 00:12:24.791
və böyüyəcəksiniz.

254
00:12:24.831 --> 00:12:28.969
- Azad bazar insanları soymaq 
və ya aldatmaq və yaxud da 

255
00:12:29.009 --> 00:12:30.200
onlardan oğurluq etmək deyil.

256
00:12:30.240 --> 00:12:33.353
Azad bazar insanlarla 
əməkdaşlıq deməkdir.

257
00:12:33.393 --> 00:12:36.732
Əgər insanlar sizə etibar edirsə, əgər 
onlara yaxşı xidmət göstərirsinizsə,

258
00:12:36.772 --> 00:12:38.177
onlar sizinlə iş görməyə 
davam edəcək.

259
00:12:38.217 --> 00:12:41.168
Əgər onları aldatmağa çalışsanız, 
onlar sizinlə bir dəfə iş görə bilərlər, 

260
00:12:41.208 --> 00:12:44.527
lakin aldadıldıqdan sonra 
onları bir daha görməyəcəksniz.

261
00:12:44.567 --> 00:12:50.640
- Verdiyimiz sözün birinci 
hissəsi texnologiya sayəsində  

262
00:12:50.680 --> 00:12:52.640
yaradılmış ədalətli, açıq, sürətli, 
etibatlı bazar təmin etməkdir.

263
00:12:52.680 --> 00:12:55.070
- Belə qlobal bazarın əlaqələndirilməsi
üçün dünyadakı ən böyük 

264
00:12:55.110 --> 00:12:58.688
veb-sayt idarəetmə mərkəzlərindən 
biri istifadə edilir.

265
00:12:58.728 --> 00:13:04.773
- eBay ticarət platformasında gündə 
təxminən 300 milyon axtarış edirik.

266
00:13:04.813 --> 00:13:09.278
Ticarət platformasının 24/7
fəaliyyətinə davam etməsini 

267
00:13:09.318 --> 00:13:11.427
təmin etmək üçün kompüterlər, 
insanlar, sistemlər və 

268
00:13:11.467 --> 00:13:15.135
proseslərin hamısı bir-biri ilə 
sinxron halda işləməlidir.

269
00:13:15.175 --> 00:13:17.032
- Gələcək satışların 
proqnozuna baxanda 

270
00:13:17.072 --> 00:13:20.862
ümumi satışlarda eBay-in 
payının 50-80% arasında olacağını 

271
00:13:20.902 --> 00:13:22.862
görürük və bu, çox 
böyük bir rəqəmdir.

272
00:13:22.902 --> 00:13:26.735
- Burdakı mikro beynəlxalq 
şirkət konsepsiyası 

273
00:13:26.775 --> 00:13:28.410
sadəcə olaraq möhtəşəmdir.

274
00:13:28.450 --> 00:13:30.410
Və yüz minlərlə belə şirkət 
eBay ticarət platformasının 

275
00:13:30.450 --> 00:13:33.121
içərisində işləyir.

276
00:13:33.161 --> 00:13:37.750
- Bizim mağazamız lokal miqyaslı 
müstəqil ailə şirkətidir.

277
00:13:37.790 --> 00:13:40.904
Sadəcə artıq dünyanın 
hər yerinə satış edə bilirik.

278
00:13:40.944 --> 00:13:45.576
- Yəni eBay tərəfindən 
güclü korporativ müdaxilə

279
00:13:45.616 --> 00:13:47.592
olmadan və ya 

280
00:13:47.632 --> 00:13:50.875
hökümətin ciddi tənzimləyici 
müdaxiləsi olmadan 

281
00:13:50.915 --> 00:13:54.903
bu icma özünü 
tənzimləmə 

282
00:13:54.943 --> 00:13:57.386
qabiliyyəti sayəsində bu 
qədər böyüyə bildi.

283
00:13:57.426 --> 00:14:01.317
Azad bazar dünyadakı 
ən güclü qüvvələrdən biridir.

284
00:14:01.357 --> 00:14:04.308
Bunu öz şirkətimizin 
nümunəsində görmüşük.

285
00:14:04.348 --> 00:14:07.711
-Dünyadakı bütün iqtisadiyyat, 
bu iqtisadiyyatdakı trilyon dollarlıq 

286
00:14:07.751 --> 00:14:09.775
ticarət əslində 
iki nəfərə əsaslanır: 

287
00:14:09.815 --> 00:14:11.991
məhsul axtaran alıcı və 

288
00:14:12.031 --> 00:14:13.231
daima müştərilərin 

289
00:14:13.271 --> 00:14:17.002
ehtiyac və istəklərini 
düşünən satıcı.

290
00:14:17.042 --> 00:14:21.369
Lakin bütün bunların hamısı bir 
fincan kofe və kökə ilə başlayır.

