WEBVTT

00:00:00.000 --> 00:00:07.890
[музика]

00:00:07.930 --> 00:00:09.750
Здраво, сакам да се видам со Пол Њуман.

00:00:09.790 --> 00:00:12.150
-Имате ли закажанo?

00:00:12.190 --> 00:00:15.190
-Па, хм, му пратив емаил
на gmail.

00:00:15.230 --> 00:00:16.960
Поканата на календарот е тука
ама нема...

00:00:17.000 --> 00:00:19.670
-Сакате да погледнеме во книгата?Хмм...

00:00:19.710 --> 00:00:24.220
-Ако вашата аналогна книга се поврзе
на Ај Клауд, тогаш сигурно... би требало..

00:00:24.260 --> 00:00:26.370
-Се чини дека ве нема во книгата.

00:00:26.410 --> 00:00:30.480
-Добро, видете, Јас...тој ми рече Да
на Фејсбук и Тиндер

00:00:30.520 --> 00:00:31.730
Па знае дека ќе дојдам.

00:00:31.770 --> 00:00:34.720
-Ако имавте состанок, ќе ве имаше во книгата.

00:00:34.760 --> 00:00:37.830
-Ок, да, еве што е работата.
ми треба да го видам на само 2 минути

00:00:37.870 --> 00:00:39.930
Имам многу добра идеја
како да им се помогне на сиромашните

00:00:39.970 --> 00:00:41.470
а не мора да се зголеми
минималната дневница.

00:00:41.510 --> 00:00:42.320
Сега, пред да продолжам...

00:00:42.360 --> 00:00:45.010
[врискање на жена]

00:00:45.050 --> 00:00:54.510
[музика]

00:00:54.580 --> 00:00:57.370
-Здраво, јас сум Ендру Хитон
а вие гледате ЕконПоп -

00:00:57.410 --> 00:01:00.030
Емисијата која буричка низ
кутијата играчки на популарната култура

00:01:00.070 --> 00:01:03.000
за да ја извлечe пружината
на економијата одвнатре.

00:01:03.040 --> 00:01:04.260
Живееме во свет каде има

00:01:04.300 --> 00:01:06.570
конечна понуда на работи што ги сакаме

00:01:06.610 --> 00:01:09.210
без оглед дали се играчки
моторна пила или виски,

00:01:09.250 --> 00:01:10.830
постои лимитирана лепеза
од каде може да се избере.

00:01:10.870 --> 00:01:12.570
Затоа, економистите многу цврсто се потпираат

00:01:12.610 --> 00:01:14.570
на концептот на понуда и побарувачка,

00:01:14.610 --> 00:01:18.250
за да разбереме колку чинат
моторната пила и вискито.

00:01:18.290 --> 00:01:20.340
Ова е идеја која е прекрасно
илустрирана во филмот,

00:01:20.380 --> 00:01:22.220
Замената на Хадсакер.

00:01:22.260 --> 00:01:24.660
Филмот раскажува за
пријателски раположен човек од мал град

00:01:24.700 --> 00:01:25.930
кој од нигде-никаде

00:01:25.970 --> 00:01:28.350
одлучува да се пресели во голем град
за да си ја поабра среќата.

00:01:28.400 --> 00:01:30.530
Преку фолклорен шарм
и мала досетливост,

00:01:30.570 --> 00:01:34.280
триумфира над неволјите, го зграпчува
денот и се разбира ја освојува девојката

00:01:34.320 --> 00:01:35.330
Норвил Барнс,

00:01:35.370 --> 00:01:37.710
откако ќе стане претседател
на Хадсакер Индустрија,

00:01:37.750 --> 00:01:41.550
го измислува хулахопот
кој компанијата масовно го произведува.

00:01:41.590 --> 00:01:44.780
Во прекрасна монтажа, гледаме
како функционира понудата и побарувачката,

00:01:44.820 --> 00:01:47.530
цената на играчките паѓа
а потоа драстично се зголемува.

00:01:47.570 --> 00:01:49.800
Понудата и побарувачката
функционираат на следниот начин:

00:01:49.840 --> 00:01:52.660
Кога количеството јавно добо е ограничено
и многу луѓе сакаат да го користат,

00:01:52.700 --> 00:01:54.050
Цените се зголемуваат.

00:01:54.090 --> 00:01:57.450
Доколку помалку луѓе го сакаат
или има повеќе за користење, цените паѓаат.

00:01:57.490 --> 00:01:59.830
Во филмот, пред децата
да откријат голема радост

00:01:59.870 --> 00:02:01.830
од пластичниот круг што се врти,

00:02:01.870 --> 00:02:04.740
цената на хулахопот драстично
паѓа во локалните продавници.

00:02:04.780 --> 00:02:07.420
Има понуда, ама многу мала побараувачка.

00:02:07.460 --> 00:02:09.890
Потоа, хулахопот станува
новото лудило -

00:02:09.930 --> 00:02:14.840
поголемо од Тамагочи или Нинтендото
или било која друга хит играчка.

00:02:14.880 --> 00:02:16.790
Цената ескалира.

00:02:16.830 --> 00:02:19.270
Ама нели е алчно да им се наплаќа
на сите овие млади луѓе

00:02:19.310 --> 00:02:21.790
повисоки цени
за круг пластика?

00:02:21.830 --> 00:02:23.730
Зошто не се избере поволна цена
и таа да се оддржува?

00:02:23.770 --> 00:02:25.730
Зошто ги мразите
децата, бизнисмени?

00:02:25.770 --> 00:02:28.730
-Добра работа е што не мора
да наплаќаме за рака и нога!

00:02:28.770 --> 00:02:35.240
[музика]

00:02:35.280 --> 00:02:37.280
Добрата новост е што
понудата и побарувачката

00:02:37.320 --> 00:02:39.020
не е добра само за воспоставување на цените.

00:02:39.060 --> 00:02:42.160
Исто така им помага на производителите
да одлучат колкаво количество ќе произведат.

00:02:42.200 --> 00:02:44.460
Да речеме дека сите се луди по
ново-откриен производ.

00:02:44.500 --> 00:02:45.890
како кафето.

00:02:45.930 --> 00:02:49.000
Ако цените се качуваат, повеќе ресторани
и високо-квалитетни гас станици

00:02:49.040 --> 00:02:50.850
ќе сфатат дека е профитабилно да се продаде.

00:02:50.890 --> 00:02:53.390
Како што повеќе бизниси почнуваат
да служат мока лате,

00:02:53.430 --> 00:02:55.680
тие ќе почнат меѓусебно
да се натпреваруваат за муштерии

00:02:55.720 --> 00:02:57.910
и цените ќе паднат за нас муштериите.

00:02:57.950 --> 00:03:00.240
Затоа, можеме сите да сме
енергични и нервозни.

00:03:00.280 --> 00:03:02.680
Без понуда и побарувачка
ќе има помалку кафе

00:03:02.720 --> 00:03:05.600
па енергијата ќе мора да ја најдеме
преку вежби и добар сон.

00:03:05.640 --> 00:03:07.420
Не, благодарам.

00:03:07.460 --> 00:03:10.810
Што се случува кога ќе се обидете да ги
укинете законите на понуда и побарувачка?

00:03:10.850 --> 00:03:12.260
Да ги погледнеме цените на становите.

00:03:12.300 --> 00:03:13.750
Сите сакаме да им помогнеме на сиромашните

00:03:13.790 --> 00:03:16.220
Па што ако ја диктирам цената
на киријата на становите,

00:03:16.260 --> 00:03:17.780
наместо да оставиме пазарот да одлучи?

00:03:17.820 --> 00:03:20.450
Сега, ако бирократите постават високи цени
на становите,

00:03:20.490 --> 00:03:23.350
тие ќе станат несразмерно високи
и никој нема да може да си ги дозволи.

00:03:23.390 --> 00:03:26.350
Затоа, се вселуват вампири.
Очигледно, ова е лоша идеја.

00:03:26.390 --> 00:03:28.350
Ако цената се постави прениска,

00:03:28.390 --> 00:03:30.540
Тогаш, тие ќе се непрофитабилни
за сопствениците.

00:03:30.580 --> 00:03:32.300
Епа, лоша среќа сопственици, така?

00:03:32.340 --> 00:03:33.790
Доколку ова се случи,

00:03:33.830 --> 00:03:36.530
Повеќе ќе нема финансиска
мотивација да се градат нови станови

00:03:36.570 --> 00:03:38.280
и ќе се добие мала понуда на станбен простор.

00:03:38.320 --> 00:03:39.510
Сопствениците нема да трошат пари

00:03:39.550 --> 00:03:41.410
да ги поправаат куќите
на кои губат пари.

00:03:41.450 --> 00:03:44.080
Вака се добиват трули населби
а знаете ли што носат трулите населби?

00:03:44.120 --> 00:03:45.470
Вампири.

00:03:45.510 --> 00:03:48.090
Понудата и побарувачката исто така
се однесува и на цената на трудот.

00:03:48.130 --> 00:03:50.090
Ако сте единствениот заварувач
или столар во градот,

00:03:50.130 --> 00:03:52.800
ќе бидете баран и ќе може
да наплаќате високи цени,

00:03:52.840 --> 00:03:54.800
што ќе привлече други
заварувачи и столари,

00:03:54.840 --> 00:03:56.070
како и морски галеби.

00:03:56.110 --> 00:03:58.220
Во спротивно, ако градот има
поголемо количество портери

00:03:58.260 --> 00:04:00.070
ќе има помала побарувачка по лифт

00:04:00.110 --> 00:04:02.380
и просечниот портер
ќе има помала плата.

00:04:02.420 --> 00:04:04.500
Група работници која речиси
секогаш има помала плата

00:04:04.540 --> 00:04:06.790
се лицата кои за првпат се вработуваат.

00:04:06.830 --> 00:04:07.830
На почетокот на филмот,

00:04:07.870 --> 00:04:09.830
Норвил се наоѓа пред
Биро за вработување

00:04:09.870 --> 00:04:11.830
Тој е желен да се вработи
и е добар човек

00:04:11.870 --> 00:04:13.110
Ама има финта -

00:04:13.150 --> 00:04:15.740
за секоја почетна работа
се бара некакво искуство.

00:04:15.780 --> 00:04:18.800
Како може да имате искуство
ако аплицирате првпат за работа?

00:04:18.840 --> 00:04:20.280
Можеби сте изградиле врменска машина?

00:04:20.320 --> 00:04:23.290
На работниците без никакви вештини
им е најтешко да се вработат,

00:04:23.330 --> 00:04:26.050
дури и на оние кои веќе
ја сфатиле квантната физика.

00:04:26.090 --> 00:04:27.670
Бидејќи Норвил нема искуство,

00:04:27.710 --> 00:04:30.310
тој започнува од дното на корпоративната
скала, во собата за пошта

00:04:30.350 --> 00:04:32.900
-Однеси го ова кај
секретарките на 3ти! Одма!

00:04:32.940 --> 00:04:35.630
Зелен ваучер во форма на писмо
голем жолт ваучер.

00:04:35.670 --> 00:04:37.320
Кафен ваучер во форма на пакет.

00:04:37.360 --> 00:04:39.320
Ова е за Марвин Трауб. Ајде побрзај!

00:04:39.360 --> 00:04:42.150
Однеси ваучер со
погрешна боја и леташ!

00:04:42.190 --> 00:04:45.420
Да претпоставиме дека, почетната
работа на Норвил малку се плаќа.

00:04:45.460 --> 00:04:48.030
Што ако се обидеме да му помогнеме нему
и другите работници со мала плата

00:04:48.070 --> 00:04:49.660
и да пропишеме минимална дневница?

00:04:49.700 --> 00:04:51.430
Идејата дека секој треба
да биде платен

00:04:51.470 --> 00:04:53.150
достоинствена плата и никако помалку

00:04:53.190 --> 00:04:55.440
е добар импулс
со кој целосно се согласувам.

00:04:55.480 --> 00:04:57.440
Ама, ова е сложена тема.

00:04:57.480 --> 00:04:59.650
Да речеме дека услугите на Норвил
во писарницата генерираат

00:04:59.690 --> 00:05:01.570
2 долари од профитот на компанијата.

00:05:01.610 --> 00:05:04.260
Ако бараме компанијатa
да му плати 10 долари на час,

00:05:04.300 --> 00:05:06.550
можеби ќе ја автоматизираат
неговата работа за да заштедат на трошоци

00:05:06.590 --> 00:05:08.550
или воопшто никогаш
нема ни да го вработат.

00:05:08.590 --> 00:05:11.050
Не сите што се застапуваат за
поголема мнимална палта

00:05:11.090 --> 00:05:13.160
сакаат да му
помогнат на Норвил.

00:05:13.200 --> 00:05:14.500
Размислете:

00:05:14.540 --> 00:05:17.030
Неколку големи кoрпорации
активно лобираат

00:05:17.070 --> 00:05:18.730
за поголема минимална дневница.

00:05:18.770 --> 00:05:21.660
Дали ова е поради фактот што
добро-облечениот тајкун кој пуши пури,

00:05:21.700 --> 00:05:24.750
чија канцеларија е на врвот
на нивната зграда попуштил? Тешко.

00:05:24.790 --> 00:05:27.570
Со принудување да се зголеми
цената на трудот за сите,

00:05:27.610 --> 00:05:30.580
богатите конгломерати може
да ги затворат малите семјени бизниси

00:05:30.620 --> 00:05:32.300
и дистрибутерите на виски.

00:05:32.340 --> 00:05:37.460
Конкуренцијата продолжува да слабее
а ние го превземаме бизнисот.

00:05:37.500 --> 00:05:39.570
-Во 1920-тите или 1930-тите беа усвоени
nеколку закони за минимална дневница

00:05:39.610 --> 00:05:41.790
беа усвоени за да се осигураат дека белите луѓе
не мора да се натпреваруваат

00:05:41.830 --> 00:05:43.790
со другите раси
кои сакаа да работат за помала дневница.

00:05:43.830 --> 00:05:47.020
И притоа, тие ги оставија
луѓето од другите раси невработени.

00:05:47.060 --> 00:05:50.550
Помалку од 3% од работоспособните
американци заработуваат минимална плата.

00:05:50.590 --> 00:05:52.350
Ова го кажувам, не за да
ги оцрнам овие луѓе,

00:05:52.390 --> 00:05:55.120
туку да нагласам дека најголем дел од работните
места со минимална плата не се постојани,

00:05:55.160 --> 00:05:56.310
туку едноставно се за почетници.

00:05:56.350 --> 00:05:58.510
Ако ja покачиме минималната плата,

00:05:58.550 --> 00:06:01.250
луѓето на кои навистина им е потребно
да влезат во работната сила

00:06:01.290 --> 00:06:04.390
ќе им е потешко и може
никогаш да не ги примат.

00:06:04.430 --> 00:06:05.670
Затоа, треба да сме многу внимателни

00:06:05.710 --> 00:06:08.720
кога играме со понудата
и побарувачката по однос на работната сила.

00:06:08.760 --> 00:06:10.720
Понудата и побарувачката е корисна алатка

00:06:10.760 --> 00:06:12.920
за разбирање на комплексностите
на пазарот

00:06:12.960 --> 00:06:15.690
и иако можеме да носиме закони
за да се обидеме и да ги промениме ефектите,

00:06:15.730 --> 00:06:17.040
ако се обидеме да ги укинеме

00:06:17.080 --> 00:06:20.220
ќе биде ефективно како да донесеме
закон за укинување на гравитациајта.

00:06:20.260 --> 00:06:21.690
Така, сѐ додека ги имаме месечевите мени,

00:06:21.730 --> 00:06:24.140
играњето со нив,
носи последици

00:06:24.180 --> 00:06:28.180
[музика]