WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:07.933
[ისმის მელოდია]

2
00:00:07.933 --> 00:00:09.799
- გამარჯობა, პოლ ნიუმანთან 
შესახვედრად მოვედი.

3
00:00:09.799 --> 00:00:12.194
- დანიშნული გაქვთ შეხვედრა?

4
00:00:12.194 --> 00:00:15.233
- ოჰ, ელექტრონული წერილი
მივწერე და Gmail-ის

5
00:00:15.233 --> 00:00:17.004
კალენდარში მოწვევაც
გავუგზავნე, მაგრამ ის...

6
00:00:17.004 --> 00:00:19.713
- ჩავიხედო წიგნში? ჰმ...

7
00:00:19.713 --> 00:00:24.265
- თუ თქვენი ანალოგური წიგნი iCloud-ს
უკავშირდება, კი ბატონო... ნახავთ, რომ...

8
00:00:24.265 --> 00:00:26.412
- როგორც ჩანს, წიგნში არ ვართ.

9
00:00:26.412 --> 00:00:30.525
- კარგით. ნახეთ, მე... პოლმა მითხრა
„დიახ“ Facebook-ზე და Tinder-ში.

10
00:00:30.525 --> 00:00:31.770
შესაბამისად, მან იცის ჩემი ვიზიტის შესახებ.

11
00:00:31.770 --> 00:00:34.768
- შეხვედრა დანიშნული რომ გვქონოდა,
ჩვენი გვარი ეწერებოდა წიგნში.

12
00:00:34.768 --> 00:00:37.871
- კარგით, მოდით ასე გავაკეთოთ. მისი
დროის მხოლოდ 2 წუთი მჭირდება.

13
00:00:37.871 --> 00:00:39.930
მართლა ძალიან მაგარი იდეა მაქვს,
როგორ უნდა დავეხმაროთ ღარიბ ხალხს,

14
00:00:39.973 --> 00:00:41.514
მინიმალური ხელფასის
მატების გარეშე...

15
00:00:41.514 --> 00:00:42.369
მანამ, სანამ გავაგრძელებდე…

16
00:00:42.369 --> 00:00:45.050
[ქალის კივილის ხმა]

17
00:00:45.050 --> 00:00:54.517
[ისმის მელოდია]

18
00:00:54.581 --> 00:00:57.416
- გამარჯობა, მე ენდრიუ ჰიტონი
ვარ და თქვენ EconPop-ს უყურებთ.

19
00:00:57.416 --> 00:01:00.079
ეს არის შოუ, რომელშიც
პოპულარულ კულტურას ვქექავთ

20
00:01:00.079 --> 00:01:03.041
და ვცდილობთ შიგნიდან
ეკონომიკის არსის ამოქაჩვას.

21
00:01:03.041 --> 00:01:04.302
ჩვენ ვცხოვრობთ ისეთ სამყაროში, სადაც შეზღუდული

22
00:01:04.302 --> 00:01:06.618
რაოდენობით მოგვეწოდება 
ჩვენთვის საჭირო ნივთები.

23
00:01:06.618 --> 00:01:09.257
სათამაშოები, ჯაჭვური ხერხები ან
სკოჩი, ყველაფერი ეს ხელმისაწვდომია

24
00:01:09.257 --> 00:01:10.870
მხოლოდ შეზღუდული რაოდენობით.

25
00:01:10.870 --> 00:01:12.619
ამიტომაც ეკონომისტები
ზედმიწევნით ენდობიან

26
00:01:12.619 --> 00:01:14.619
მიწოდებისა და მოთხოვნის კონცეფციას

27
00:01:14.619 --> 00:01:18.299
იმის უკეთ გასაგებად, თუ რა
ჯდება ჯაჭვური ხერხი და სკოჩი.

28
00:01:18.299 --> 00:01:20.382
ეს იდეა ბრწყინვალედ
არის ნაჩვენები ფილმში

29
00:01:20.382 --> 00:01:22.264
„ჰადსაკერის ხელქვეითი“.

30
00:01:22.264 --> 00:01:24.709
ის მოგვითხრობს ერთ
ჩვეულებრივ ბიჭზე,

31
00:01:24.709 --> 00:01:25.956
პატარა პროვინციული ქალაქიდან,

32
00:01:25.973 --> 00:01:28.355
რომელიც გასამდიდრებლად
დიდ ქალაქში გადასახლდება.

33
00:01:28.404 --> 00:01:30.554
მისი პროვინციული მომხიბვლელობის და მცირეოდენი
გამჭრიახობის წყალობით, ის ყველა პრობლემას

34
00:01:30.571 --> 00:01:34.290
გადალახავს და ვითარებიდან გამარჯვებული
გამოდის. რაღა თქმა უნდა, გოგონასაც შოულობს.

35
00:01:34.324 --> 00:01:35.371
მას შემდეგ,

36
00:01:35.371 --> 00:01:37.752
რაც „Hudsucker Industries“-ის პრეზიდენტი
გახდება, ნორვილ ბარნსი იგონებს

37
00:01:37.752 --> 00:01:41.594
ტანვარჯიშის რგოლს, რომლის
წარმოებასაც კომპანია მასიურად დაიწყებს.

38
00:01:41.594 --> 00:01:44.821
ბრწყინვალე კინომონტაჟის წყალობით,
მიწოდებას და მოთხოვნას მოქმედებაში

39
00:01:44.821 --> 00:01:47.577
ვხედავთ: სათამაშოს ფასი თავიდან
ეცემა, შემდეგ მკვეთრად იმატებს.

40
00:01:47.577 --> 00:01:49.843
მიწოდება და მოთხოვნა ასე მუშაობს:

41
00:01:49.843 --> 00:01:52.701
როდესაც საქონლის რაოდენობა შეზღუდულია
და ბევრ ადამიანს სურს მისი შეძენა,

42
00:01:52.701 --> 00:01:54.090
ფასებიც იწევს.

43
00:01:54.090 --> 00:01:57.491
თუ ყიდვის მსურველთა რაოდენობა ნაკლებია ან
პროდუქტის არსებული მარაგი მეტია, ფასები ეცემა.

44
00:01:57.491 --> 00:01:59.879
ფილმში ტანვარჯიშის რგოლების
ფასები მკვეთრად იკლებს ადგილობრივ

45
00:01:59.879 --> 00:02:01.879
მაღაზიებში, სანამ ბავშვები მასიურად

46
00:02:01.879 --> 00:02:04.783
არ გაიგებენ, რა სასიამოვნოა
პლასტმასის რგოლის წელზე ტრიალი.

47
00:02:04.783 --> 00:02:07.464
არსებობს მიწოდება, მაგრამ მოთხოვნა დაბალია.

48
00:02:07.464 --> 00:02:09.930
მალე, ტანვარჯიშის რგოლი პოპულარული
ხდება - ტამაგოჩებზე და ნინტენდოზე,

49
00:02:09.930 --> 00:02:14.881
ან ნებისმიერ სხვა
ტრენდულ სათამაშოზე მეტად.

50
00:02:14.881 --> 00:02:16.831
ამის შემდეგ, სათამაშოს ფასი ზრდას იწყებს.

51
00:02:16.831 --> 00:02:19.304
მაგრამ, რა სიხარბეა,
პატარა ბავშვებს

52
00:02:19.311 --> 00:02:21.834
პლასტმასის რგოლზე
მაღალ ფასს რომ უწესებ?!

53
00:02:21.834 --> 00:02:23.778
ხომ შეიძლება სამართლიანი ღირებულების
დადება და მისი შენარჩუნება?

54
00:02:23.778 --> 00:02:25.778
რატომ ვერ იტანთ ბავშვებს, 
ბიზნესმენებო?!

55
00:02:25.778 --> 00:02:28.772
- ყველაზე კარგი ის არის, რომ ამ პროდუქტზე
არარეალური საფასურის დადება არ მოგვიწევს!

56
00:02:28.772 --> 00:02:35.280
[ისმის მელოდია]

57
00:02:35.280 --> 00:02:37.327
- მიწოდება და მოთხოვნა მხოლოდ
ფასების განსაზღვრისთვის

58
00:02:37.327 --> 00:02:39.068
არ არის კარგი.

59
00:02:39.068 --> 00:02:42.202
ის ასევე ეხმარება მეწარმეებს იმის განსაზღვრაში, თუ რა
რაოდენობით უნდა აწარმოონ კონკრეტული საქონელი.

60
00:02:42.202 --> 00:02:44.506
ვთქვათ, ყველა გაგიჟებულია 

61
00:02:44.506 --> 00:02:45.936
რაღაც ახალ პროდუქტზე - ვთქვათ, ყავაზე.

62
00:02:45.936 --> 00:02:49.040
თუ ფასები აიწევს, სულ უფრო და უფრო
მეტი რესტორანი და თანამედროვე

63
00:02:49.040 --> 00:02:50.892
ბენზინგასამართი სადგური 
ჩათვლის მას მომგებიანად.

64
00:02:50.892 --> 00:02:53.436
რაც უფრო მეტი კომპანია დაიწყებს
კაპუჩინოს რეალიზაციას,

65
00:02:53.436 --> 00:02:55.728
მით მაღალ კონკურენციაში იქნებიან
ისინი კლიენტების მოზიდვის მხრივ.

66
00:02:55.728 --> 00:02:57.956
ფასები კი ჩვენთვის,
მომხმარებლებისთვის უფრო დაიკლებს.

67
00:02:57.956 --> 00:03:00.282
ასე რომ, ვიყოთ
ენერგიულები და მხნეები.

68
00:03:00.282 --> 00:03:02.720
მიწოდებისა და მოთხოვნის გარეშე
ნაკლები ყავა იქნება ხელმისაწვდომი

69
00:03:02.720 --> 00:03:05.644
და მოგვიწევს ენერგიის მიღება
სპორტიდან ან ჯანსაღი ძილიდან.

70
00:03:05.644 --> 00:03:07.464
არა, გმადლობთ!

71
00:03:07.464 --> 00:03:10.854
რა ხდება მიწოდებისა და მოთხოვნის კანონის
მოქმედების შეჩერების მცდელობის დროს?

72
00:03:10.854 --> 00:03:12.303
მაგალითად, ავიღოთ საბინაო ხარჯები.

73
00:03:12.303 --> 00:03:13.795
ყველას გვინდა ღარიბი ხალხის დახმარება.

74
00:03:13.795 --> 00:03:16.268
ხომ შეიძლება ჩვენ თავად
განვსაზღვროთ ბინის ქირის ოდენობა,

75
00:03:16.268 --> 00:03:17.825
ბაზრის პირობების გაუთვალისწინებლად?

76
00:03:17.825 --> 00:03:20.491
თუ ბიუროკრატები დაიწყებენ
ბინაზე ძალიან მაღალი ფასის დადებას,

77
00:03:20.491 --> 00:03:23.399
ამის გამო ვერავინ შესძლებს
ბინის ქირის გადახდას.

78
00:03:23.399 --> 00:03:26.394
ასეთ სახლებში ვამპირები დასახლდებიან.
აშკარაა, რომ ეს ცუდი აზრია.

79
00:03:26.394 --> 00:03:28.394
თუ მათ მიერ განსაზღვრული 
ფასი ძალიან დაბალი იქნება,

80
00:03:28.394 --> 00:03:30.589
მაშინ ბინის მფლობელებისთვის ბინის
გაქირავება აღარ იქნება მომგებიანი.

81
00:03:30.589 --> 00:03:32.346
რა საცოდავები არიან, არა?

82
00:03:32.346 --> 00:03:33.835
ასეთ შემთხვევაში

83
00:03:33.835 --> 00:03:36.570
აღარ იარსებებს ფინანსური სტიმული
ახალი ბინების ასაშენებლად და

84
00:03:36.570 --> 00:03:38.323
გაჩნდება საცხოვრებელი 
ფართების დეფიციტი.

85
00:03:38.323 --> 00:03:39.556
მეპატრონეები აღარ დახარჯავენ ფულს იმ

86
00:03:39.556 --> 00:03:41.458
სახლების გასარემონტებლად, რომლებსაც
მათთვის მხოლოდ ზარალი მოაქვთ.

87
00:03:41.458 --> 00:03:44.121
შედეგად მივიღებთ ჯურღმულებს
და თქვენ იცით რა მოჰყვება ამას?..

88
00:03:44.121 --> 00:03:45.510
ვამპირები.

89
00:03:45.510 --> 00:03:48.137
მიწოდება და მოთხოვნა ასევე გამოიყენება
სამუშაო ძალის ღირებულების განსასაზღვრად.

90
00:03:48.137 --> 00:03:50.137
თუ ქალაქში ერთადერთი შემდუღაბებელი
ან დურგალი ბრძანდებით,

91
00:03:50.137 --> 00:03:52.840
თქვენ მოთხოვნადი იქნებით და
შეგიძლიათ მაღალი ფასები გქონდეთ,

92
00:03:52.840 --> 00:03:54.840
რაც თქვენს ქალაქში
ბუზებივით მოიზიდავს

93
00:03:54.840 --> 00:03:56.114
სხვა შემდუღაბებლებს და დურგლებს.

94
00:03:56.114 --> 00:03:58.260
პირიქით, თუ ქალაქის
სასტუმროებში ბევრი მეკორიდორეა,

95
00:03:58.260 --> 00:04:00.112
მაშინ ერთ ლიფტზე ნაკლები მოთხოვნა იქნება

96
00:04:00.112 --> 00:04:02.427
და თქვენს საშუალო მეკორიდორეს
ნაკლები ხელფასი ექნება.

97
00:04:02.427 --> 00:04:04.542
ჯგუფი, რომელსაც თითქმის
ყოველთვის დაბალი ანაზღაურება აქვს,

98
00:04:04.542 --> 00:04:06.834
შედგება ადამიანებისგან, რომლებიც
პირველად ჩნდებიან შრომის ბაზარზე.

99
00:04:06.834 --> 00:04:07.874
ფილმის დასაწყისში,

100
00:04:07.874 --> 00:04:09.874
ნორვილი დასაქმების
ოფისის წინ დგას.

101
00:04:09.874 --> 00:04:11.874
მას მუშაობა სურს და
კარგი ბიჭიც არის,

102
00:04:11.874 --> 00:04:13.153
მაგრამ ერთი პრობლემაა -

103
00:04:13.153 --> 00:04:15.789
საწყისი დონის ნებისმიერი
სამსახური ითხოვს გამოცდილებას.

104
00:04:15.789 --> 00:04:18.845
საიდან უნდა გქონდეს გამოცდილება,
თუ საწყისი დონის ვაკანსიაზე გაქვს პრეტენზია?

105
00:04:18.845 --> 00:04:20.325
დროის მანქანას ხომ არ ააშენებ?

106
00:04:20.325 --> 00:04:23.338
გამოცდილების არმქონე ადამიანს,
კვანტური ფიზიკაც რომ ჰქონდეს ნასწავლი,

107
00:04:23.338 --> 00:04:26.093
ყველაზე მეტად უჭირს
პირველი სამუშაოს შოვნა.

108
00:04:26.093 --> 00:04:27.719
იმის გამო, რომ ნორვილს
გამოცდილება არ აქვს,

109
00:04:27.719 --> 00:04:30.358
ის მუშაობას კორპორატიული კიბის ყველაზე
დაბალ საფეხურზე - საფოსტო განყოფილებაში იწყებს.

110
00:04:30.358 --> 00:04:32.941
- აუტანე ეს მდივნებს მესამე
სართულზე! ახლავე!

111
00:04:32.941 --> 00:04:35.673
- წერილის ზომის - მწვანე ვაუჩერი,
დიდი ზომის - ყვითელი ვაუჩერი,

112
00:04:35.673 --> 00:04:37.365
ამანათის ზომის - ყავისფერი.

113
00:04:37.365 --> 00:04:39.365
- ეს მარვინ ტრაუბისთვის არის. ჩქარა! ჩქარა!

114
00:04:39.365 --> 00:04:42.193
- ვაუჩერის ფერებს თუ აურევ,
ჯარიმას აგკიდებენ!

115
00:04:42.193 --> 00:04:45.467
- სავარაუდოდ, ნორვილს საწყისი დონის
სამუშაოზე ძალიან დაბალი ანაზღაურება აქვს.

116
00:04:45.467 --> 00:04:48.074
რა მოხდება, თუ დავეხმარებით მას
და სხვა დაბალშემოსავლიან მუშაკებს

117
00:04:48.074 --> 00:04:49.700
და განვსაზღვრავთ მინიმალურ ხელფასს?

118
00:04:49.700 --> 00:04:51.472
ის, რომ არცერთი ადამიანის ანაზღაურება
არ უნდა იყოს ნორმალურ

119
00:04:51.472 --> 00:04:53.191
საარსებო მინიმუმზე დაბალი,

120
00:04:53.191 --> 00:04:55.485
სამართლიანი იქნებოდა,
დამეთანხმებით,

121
00:04:55.485 --> 00:04:57.485
მაგრამ ეს რთული საკითხია.

122
00:04:57.485 --> 00:04:59.698
ვთქვათ, ნორვილს საფოსტო
განყოფილებაში მუშაობით კომპანიისთვის

123
00:04:59.698 --> 00:05:01.616
2 დოლარის ოდენობით მოგება მოაქვს.

124
00:05:01.616 --> 00:05:04.304
თუ კომპანიას მოვთხოვთ მას
10 დოლარი გადაუხადოს საათში,

125
00:05:04.304 --> 00:05:06.596
ისინი უბრალოდ მოახდენენ მისი
სამუშაოს ავტომატიზირებას

126
00:05:06.596 --> 00:05:08.596
ხარჯების შესამცირებლად ან
საერთოდ გაუშვებენ სამსახურიდან.

127
00:05:08.596 --> 00:05:11.091
არ მგონია ვინმე, ვინც
მინიმალური ხელფასის გაზრდის

128
00:05:11.091 --> 00:05:13.206
მოთხოვნით გამოდის
ნორვილზე ნერვიულობდეს.

129
00:05:13.206 --> 00:05:14.540
წარმოიდგინეთ:

130
00:05:14.540 --> 00:05:17.070
რამდენიმე მსხვილი კორპორაცია
აქტიურად ლობირებს

131
00:05:17.070 --> 00:05:18.777
მინიმალური ხელფასის გაზრდას.

132
00:05:18.777 --> 00:05:21.702
ფიქრობთ, რომ პირში სიგარაგაჩრილი და
ძვირფას კოსტუმში გამოწყობილი მაგნატი

133
00:05:21.702 --> 00:05:24.790
შენობის ზედა სართულზე უეცრად
კეთილი გახდა? ძნელად დასაჯერებელია.

134
00:05:24.790 --> 00:05:27.618
ხელფასების ყველასთვის გაზრდით,
მდიდარ კონგლომერატებს

135
00:05:27.618 --> 00:05:30.627
შეეძლებათ მარტივად
გააგდონ ჯაჭვური ხერხის

136
00:05:30.627 --> 00:05:32.347
და სკოჩის წვრილი
დისტრიბუტორები ბიზნესიდან.

137
00:05:32.347 --> 00:05:37.489
- კონკურენცია სუსტდება, ჩვენი
პოზიციები კი მეტად მყარდება.

138
00:05:37.505 --> 00:05:39.619
- მინიმალურ ხელფასთან დაკავშირებული რამდენიმე
კანონი მე-20 საუკუნის ოციან და ოცდაათიან წლებში ამოქმედდა.

139
00:05:39.619 --> 00:05:41.831
მათი მიზანი იყო იმის უზრუნველყოფა, რომ თეთრკანიან
ადამიანს არ მოუწევდა კონკურენცია სხვა რასის

140
00:05:41.831 --> 00:05:43.831
წარმომადგენლებთან, რომლებიც მზად იყვნენ
თავისი შრომა უფრო ნაკლებ ფასად გაეყიდათ.

141
00:05:43.831 --> 00:05:47.064
ამან ფერადკანიან მოსახლეობას
შორის უმუშევრობის დონე გაზარდა.

142
00:05:47.064 --> 00:05:50.595
მომუშავე ამერიკელების 3%-ზე ოდნავ
ნაკლები იღებს მინიმალურ ხელფასს.

143
00:05:50.595 --> 00:05:52.398
ეს იმას არ ნიშნავს, რომ მათ
სამსახურიდან გაუშვებენ.

144
00:05:52.398 --> 00:05:55.161
უბრალოდ, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ მინიმალური ხელფასით
ანაზღაურებული სამუშაოების უმრავლესობა მუდმივი არ არის.

145
00:05:55.161 --> 00:05:56.352
ისინი უბრალოდ საწყისი დონის
სამუშაოებს განეკუთვნება.

146
00:05:56.352 --> 00:05:58.550
თუ გავზრდით მინიმალურ ხელფასს,

147
00:05:58.550 --> 00:06:01.298
ადამიანებს, რომლებსაც ძალიან
სჭირდებათ პირველი სამუშაოს შოვნა,

148
00:06:01.298 --> 00:06:04.435
გაუჭირდებათ, ან საერთოდ
ვერ შესძლებენ ამას.

149
00:06:04.435 --> 00:06:05.716
ამიტომ განსაკუთრებით ფრთხილად უნდა

150
00:06:05.716 --> 00:06:08.763
ვიყოთ შრომის ბაზართან დაკავშირებით
მიწოდებასა და მოთხოვნასთან „თამაშში“.

151
00:06:08.763 --> 00:06:10.763
მიწოდება და მოთხოვნა სასარგებლო

152
00:06:10.763 --> 00:06:12.961
ინსტრუმენტია ბაზრის
რთული მექანიზმის გასაგებად.

153
00:06:12.961 --> 00:06:15.738
რა სახის კანონებიც არ უნდა მივიღოთ ამ
ინსტრუმენტის ეფექტების შესაცვლელად,

154
00:06:15.738 --> 00:06:17.087
მისი შეწყვეტის მცდელობები 
ისეთივე არაეფექტური იქნება,

155
00:06:17.087 --> 00:06:20.266
როგორც მიზიდულობის ძალის
შემზღუდველი კანონის მიღება.

156
00:06:20.266 --> 00:06:21.736
შესაბამისად, სანამ მთვარეზე ბაზებს

157
00:06:21.736 --> 00:06:24.182
არ ავაშენებთ, გრავიტაციასთან
თამაშს უნდა შევეშვათ.

158
00:06:24.182 --> 00:06:28.183
[ისმის მელოდია]