WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:03.469
-Сізге қалай көмектесе аламын,
офицер Луис?

2
00:00:03.509 --> 00:00:06.875
-Енді Омни полицияны
жекешелендіріп алса, 

3
00:00:06.915 --> 00:00:10.632
бәрімізді роботқа айналдыра ма,
әлде сізді ғана ма? 

4
00:00:10.672 --> 00:00:13.553
Тағы да,бастық бізден
нәтиже күте ме, 

5
00:00:13.593 --> 00:00:16.124
өйткені...қылмыскерлер...
олардан сәл қорқам.

6
00:00:16.164 --> 00:00:18.808
Әдетте қылмыстың
үстінен түскенде,мен: 

7
00:00:18.848 --> 00:00:21.285
«Оһ, қылмыс,... 
Оһ, ештеңе көрінбейді... 

8
00:00:21.325 --> 00:00:23.769
Көзілдірігімді сүртейін»,-деймін. 

9
00:00:23.809 --> 00:00:25.674
Содан кейін көзілдірігімді
қайта тағып қарасам, 

10
00:00:25.714 --> 00:00:28.290
көл боп жатқан қанды көремін,
бірақ қанішер ешкімді көрмеймін. 

11
00:00:28.330 --> 00:00:30.171
Құдды ештеңе болмаған сияқты.

12
00:00:30.211 --> 00:00:32.302
-Кешіріңіз.Менің кетуім керек.

13
00:00:32.342 --> 00:00:34.302
-Тамаша.Кейінірек кездесіп,
көңіл көтергіңіз келсе, 

14
00:00:34.342 --> 00:00:35.839
бүгін сейсенбілік футболка күні: 

15
00:00:35.879 --> 00:00:39.041
жігіттермен бірге футболка
киген адамдарды мазақтаймыз. 

16
00:00:39.081 --> 00:00:41.693
Бұл шынымен көңілді!

17
00:00:41.733 --> 00:00:51.619
[музыка ойналуда]

18
00:00:51.662 --> 00:00:54.485
-Сәлем,мен Эндрю Хитонмын,
ал сіз EconPop - 

19
00:00:54.525 --> 00:00:57.243
танымал мәдениеттің көшелерін
күзетіп,экономикалық таяқшамен 

20
00:00:57.283 --> 00:00:59.859
жаяу жүргіншілердің мазасын
алатын шоуды тамашалап отырсыз.

21
00:00:59.899 --> 00:01:02.398
1984 жылғы Робокоп ғылыми-
фантастикалық триллерінде 

22
00:01:02.438 --> 00:01:05.108
қылмыскерлердің қатыгез тобы
офицер Алекс Мерфиді 

23
00:01:05.148 --> 00:01:07.892
қызметтік міндеттерін орындау
кезінде аяусыз атқаннан кейін, 

24
00:01:07.932 --> 00:01:10.257
оны безбүйрек корпорация 

25
00:01:10.297 --> 00:01:13.408
Omni Consumer Products есімімен
өмірге қайта әкелді. 

26
00:01:13.448 --> 00:01:14.676
Бірақ мұнда бір кілтипан бар.

27
00:01:14.716 --> 00:01:17.099
Бір кездегі қамқор отағасы,
Офицер Мерфи, 

28
00:01:17.139 --> 00:01:20.424
қылмыспен күресуге,тәртіпті 
сақтауға және қоғамның сенімін 

29
00:01:20.464 --> 00:01:22.612
қорғауға бағдарламаланған,
сөйлейтін iPod-қа айналды. 

30
00:01:22.652 --> 00:01:25.626
Бұл-роботтар,жарылыстар,тағы 
роботтар,қоғамдық игіліктер,

31
00:01:25.666 --> 00:01:29.663
жарылыстар мен роботтар
туралы керемет фильм.

32
00:01:29.703 --> 00:01:31.533
Фильмде зорлық-зомбылыққа толы, 

33
00:01:31.573 --> 00:01:34.856
қаржылық күйреудің аз-ақ алдында
тұрған Детройт қаласы 

34
00:01:34.896 --> 00:01:38.165
өзінің қаржысы аз полиция
бөлімін Омниға тапсырады. 

35
00:01:38.205 --> 00:01:39.562
Корпоративті презентация кезінде 

36
00:01:39.602 --> 00:01:42.395
олардың жаңа,жақсы сауытталған
дроид полицейі істен шығып 

37
00:01:42.435 --> 00:01:45.138
Гэтлинг оқшашарымен кіші
басқарушыны өлтіреді.

38
00:01:45.178 --> 00:01:46.727
Қарапайым директорлар кеңесі өтеді, 

39
00:01:46.767 --> 00:01:48.621
бірақ жарты сағаттан кейін біз 

40
00:01:48.661 --> 00:01:51.607
компания президенті Дик Джонстың да
ашкөз қылмыскер екенін білеміз

41
00:01:51.647 --> 00:01:57.760
-Сен не ойладың? Өзіңді қарапайым
полиция қызметкерімін деп пе? 

42
00:01:57.800 --> 00:01:59.608
Сен - біздің өнімсің, 

43
00:01:59.648 --> 00:02:02.841
ал біздің өнімдеріміз бізге қарсы
тұра алмайды,солай емес пе?

44
00:02:02.881 --> 00:02:04.226
-Бұл жерде бір сұрақ туындайды: 

45
00:02:04.266 --> 00:02:08.760
жеке компания қашан қоғамдық
игілікті жасауға шақырылуы керек? 

46
00:02:08.800 --> 00:02:11.581
Алдымен,қоғамдық игіліктің
не екенін анықтайық. 

47
00:02:11.621 --> 00:02:13.985
Күнделікті өмірде біреу
«қоғамдық игілік» дегенде, 

48
00:02:14.025 --> 00:02:16.436
көп адамға пайда әкелетін
не салық арқылы төленетін 

49
00:02:16.476 --> 00:02:18.318
қызмет түрін білдіруі мүмкін.

50
00:02:18.358 --> 00:02:20.149
Алайда,экономикада
қоғамдық игілік 

51
00:02:20.189 --> 00:02:21.618
қоғамға пайда әкелетін ғана емес, 

52
00:02:21.658 --> 00:02:23.618
нақты нәрсені білдіреді. 

53
00:02:23.658 --> 00:02:27.452
Экономикада қоғамдық игілік-
бұл бірлесіп тұтынатын нәрсе.

54
00:02:27.492 --> 00:02:30.634
Бұл дегеніміз оны көп адам
бір уақытта тұтына алады. 

55
00:02:30.674 --> 00:02:34.478
Мысалы,ұлттық қауіпсіздікті
жеке-жеке қолданбаймыз. 

56
00:02:34.518 --> 00:02:36.015
Бельгиядан қорғайтын әскерилер 

57
00:02:36.055 --> 00:02:38.015
елдегі барлық адамға пайдалы.

58
00:02:38.055 --> 00:02:39.908
Көше шамының жарығы
не жел соққанда сізге

59
00:02:39.948 --> 00:02:41.908
жететін менің еліктіретін
иіссуым туралы ойланыңыз. 

60
00:02:41.948 --> 00:02:44.368
Сіз ләззат алғанда
басқалар да ләззат алады. 

61
00:02:44.408 --> 00:02:48.849
Бұл бірге тұтынылады.Бірақ мен қандай да
бір себептермен еліктерді де қызықтырамын.

62
00:02:48.889 --> 00:02:51.441
Қоғамдық игілік қол жетімді. 

63
00:02:51.481 --> 00:02:53.535
Бұл дегеніміз,басқаларға қолдануға
кедергі жасай алмайсыз.

64
00:02:53.575 --> 00:02:55.535
Билеті болмаса біреуді
ойын-сауық 

65
00:02:55.575 --> 00:02:56.900
саябағынан шығара аласыз 

66
00:02:56.940 --> 00:02:59.432
не қоршаудан өту үшін маған
жақсы баспалдақ сата аласыз, 

67
00:02:59.472 --> 00:03:00.717
бірақ теңізшілерді 

68
00:03:00.757 --> 00:03:03.397
тасқа ұрылудан сақтайтын 
маяк салсаңыз, 

69
00:03:03.437 --> 00:03:05.397
кемелерге қолданба деп
қанша айғайласаңыз да 

70
00:03:05.437 --> 00:03:07.868
олар қоғамдық игіліктің
пайдасын көреді.

71
00:03:07.908 --> 00:03:09.098
Оларға кедергі келтіру 

72
00:03:09.138 --> 00:03:11.803
отшашу шоуын көру үшін
ақы сұраумен бірдей. 

73
00:03:11.843 --> 00:03:14.563
Қоғамдық игіліктің тағы бір мысалы- 
құқық қорғау қызметі. 

74
00:03:14.603 --> 00:03:18.151
Полицияның менің іс-әрекеттерімді
бақылауда ұстағаны бәріне пайдалы.

75
00:03:18.191 --> 00:03:20.999
Полиция қызметі ортақ 
және қол жетімді, 

76
00:03:21.039 --> 00:03:23.190
тек полиция бастығы арнайы
нұсақау алғандықтан 

77
00:03:23.230 --> 00:03:25.792
не қаржының жетіспеуінен қаланың
бір бөлігін назардан тыс қалдырып, 

78
00:03:25.832 --> 00:03:29.088
бір ауданды екіншісіне қарағанда
маңызды санамауы мүмкін.

79
00:03:29.128 --> 00:03:30.848
Ондай жағдайда жеке күзет

80
00:03:30.888 --> 00:03:32.479
қызметін пайдалануға тура келеді. 

81
00:03:32.519 --> 00:03:35.577
Сауда орталығының күзетшілері,үйдегі
бақылау жабдықтары мен клуб сақшылары 

82
00:03:35.617 --> 00:03:38.000
-жеке сектор қауіпсіздігіне мысал.

83
00:03:38.040 --> 00:03:41.487
Менің арқамда Уильям Шэтнердің
штаттық оққағары бар. 

84
00:03:41.527 --> 00:03:43.876
Қоғамдық игіліктер үшін төлемді
ұйымдастыру маңызды. 

85
00:03:43.916 --> 00:03:45.350
Таза ауа,табиғат көріністері
не қылмысқа тосқауыл қою 

86
00:03:45.390 --> 00:03:47.896
сияқты қоғамдық игіліктердің
пайдасын бәрі көреді.

87
00:03:47.936 --> 00:03:50.491
Маңызды түйіндердің бірі:
өрт сөндіру не виски  

88
00:03:50.531 --> 00:03:54.340
сияқты нәрсе шынымен маңызды болса,
оны нарыққа қалдыруға болмайды. 

89
00:03:54.380 --> 00:03:56.257
Виски сияқты қоғам үшін 

90
00:03:56.297 --> 00:03:59.466
өте маңызды дүниелермен
қамтамасыз ету тиімсіз болса, 

91
00:03:59.506 --> 00:04:01.043
онда олардың ұсынысын салық 

92
00:04:01.083 --> 00:04:02.866
пен үкімет арқылы
қамтамасыз етуіміз қажет.

93
00:04:02.906 --> 00:04:06.444
Өрт сөндіру бөлімдеріне оралайық.
Олар жеке корпорация болса

94
00:04:06.484 --> 00:04:08.512
және сіздің шатырыңыз өртеніп
жатқанда олармен ақы туралы ұрысып

95
00:04:08.552 --> 00:04:11.290
жатқаныңызды елестетіңізші.
Өте қорқынышты.

96
00:04:11.330 --> 00:04:14.323
Дәл қазір американдық өрт сөндірушілердің
көпшілігі муниципалдық қызметкерлер емес. 

97
00:04:14.363 --> 00:04:17.957
Ақш-тағы өрт сөндірушілердің
шамамен 70% -ы еріктілер. 

98
00:04:17.997 --> 00:04:20.638
Қоғам үкіметтен де, 

99
00:04:20.678 --> 00:04:23.417
коммерциялық корпорациялардан
да үлкен және көбінесе

100
00:04:23.457 --> 00:04:26.016
қайырымдылық ұйымдары,шіркеулер,
тіпті колледждегі клубтар 

101
00:04:26.056 --> 00:04:28.194
қоғамдық игілікпен мүлтіксіз
қамтамасыз етеді.

102
00:04:28.234 --> 00:04:30.407
-Полиция туралы не деуге болады?
Мәселе неде?

103
00:04:30.447 --> 00:04:32.407
-Олардың кәсіподағы біз билікке
келгеннен бері наразылық білдіруде. 

104
00:04:32.447 --> 00:04:35.855
Білесіз бе...әдеттегідей былжырақ.
Біз бәрін өзгертеміз.

105
00:04:35.895 --> 00:04:37.022
-Хм...

106
00:04:37.062 --> 00:04:39.964
-РобоКопта Детройт полицияны 

107
00:04:40.004 --> 00:04:43.980
коммерциялық бизнеске тапсырады,
фильмде мұның нәтижесі әр алуан. 

108
00:04:44.020 --> 00:04:45.226
Бір жағынан, олар 

109
00:04:45.266 --> 00:04:47.951
бандиттерді тоқтататын керемет
киборг патрульшілерді жасақтады.

110
00:04:47.991 --> 00:04:50.422
Екінші жағынан,
олардың кейбір басшылары 

111
00:04:50.462 --> 00:04:53.277
«зұлым» және «адам өлтіреді». 

112
00:04:53.317 --> 00:04:56.555
Бұл оқиға қорқынышты,сондықтан
Детройттағы шынайы жағдайды қарастырайық. 

113
00:04:56.595 --> 00:04:59.857
2013 жылы Детройт өзінің
банкрот болғанын жариялады. 

114
00:04:59.897 --> 00:05:02.847
Ол 4 жыл бойы Америкадағы ең зорлық-
зомбылыққа толы қала болып саналды.

115
00:05:02.887 --> 00:05:05.707
Бір кездері Детройттың полиция
офицерлерінің қауымдастығы 

116
00:05:05.747 --> 00:05:08.264
тұрғындар мен қалаға келушілерге 

117
00:05:08.304 --> 00:05:10.452
полиция құрамының жетіспеушілігіне
байланысты олар шамадан тыс

118
00:05:10.492 --> 00:05:13.664
жұмыс істейтіндіктен,қала айтарлықтай
қауіпті екенін ескертіп отырды.

119
00:05:13.704 --> 00:05:17.393
Ұмытпаңыз,бұл Робокоп емес,
нақты Детройт. 

120
00:05:17.433 --> 00:05:19.628
Сонымен қатар, биыл 
Детройт 3 мильден сәл асатын

121
00:05:19.668 --> 00:05:24.247
жол үшін 137 миллион долларға
маршруттық пойыз сала бастады.

122
00:05:24.287 --> 00:05:27.226
Бұл қысқа теміржол жаңа хоккей
стадионын толықтырмақ - 

123
00:05:27.266 --> 00:05:30.839
оның 285 миллион доллары
хоккейге қызығатын не 

124
00:05:30.879 --> 00:05:32.639
қызықпайтын салық төлеушілерден келмек, 

125
00:05:32.679 --> 00:05:35.014
бірақ олар,әлбетте,тірі қалуын ойлайды.

126
00:05:35.054 --> 00:05:37.014
Бәлкім, Детройттың үкіметі 

127
00:05:37.054 --> 00:05:39.287
қоғамдық игіліктерді ұйымдастыруда
сәтсіздікке ұшырады. 

128
00:05:39.327 --> 00:05:40.575
Қоғамдық игіліктер мәселесі күрделі, 

129
00:05:40.615 --> 00:05:42.896
оларды кім жақсырақ қамтамасыз
ететіні туралы нақты жауап жоқ.

130
00:05:42.936 --> 00:05:44.344
Бірақ,ең болмағанда,жеке сектордағы 

131
00:05:44.384 --> 00:05:46.239
нашар компаниямен келісімшартты
бұза аласыз немесе

132
00:05:46.279 --> 00:05:49.140
Шринерс бірлестігі адам өлтіре бастаса,
оларға қолдау көрсетпейтін боласыз. 

133
00:05:49.180 --> 00:05:51.520
Мен тіпті РобоКопта салынып жатқан
қаһарлы жеке мегаполисте, 

134
00:05:51.560 --> 00:05:54.553
Дельта қаласында тұруды
қарастырар едім.

135
00:05:54.593 --> 00:05:56.307
Ондағы жуынатын бөлмелер жақсы болар, 

136
00:05:56.347 --> 00:05:59.597
маған хоккей стадионы керек емес,
өйткені мен канадалық емеспін. 

137
00:05:59.637 --> 00:06:00.863
Шынайы Детройт - бұл былық, 

138
00:06:00.903 --> 00:06:03.327
одан да капиталистік роботтармен
өмірімді жақсартқаным дұрысырақ.

139
00:06:03.367 --> 00:06:07.358
[музыка ойналуда]