WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:07.485
-Hey, qulaq as! Belə səylə 
sürtməyini bölmək istəməzdim, 

2
00:00:07.525 --> 00:00:11.945
amma bu zibili niyə 
mənim üzümə yaxdın?

3
00:00:11.985 --> 00:00:15.027
İkinci olaraq, köynəyin hanı?

4
00:00:15.067 --> 00:00:17.027
Burdan hardasa təxminən səkkiz 

5
00:00:17.067 --> 00:00:19.385
dəqiqəlik məsafədə Tommy Bahama’s 
mağazası var. Ora qədər yeriyə bilərik.

6
00:00:19.425 --> 00:00:21.213
-Hava lazımdır!

7
00:00:21.253 --> 00:00:23.617
-Necə, sizə hava lazımdır?

8
00:00:23.657 --> 00:00:30.576
-Yaratdığıma baxın! Atəş əldə 
etdim. Hahahaha!

9
00:00:30.616 --> 00:00:32.375
-Mən də bu manqo daykirini düzəltdim.

10
00:00:32.415 --> 00:00:35.407
Adada qalmışıqsa, bu, pəhriz 
sayılmır, elə deyilmi, Tom Henks?

11
00:00:35.447 --> 00:00:45.090
[musiqi səslənir]

13
00:00:45.130 --> 00:00:47.898
Salam, mənim adım Endryu Hitondur 
və siz EconPopu - populyar  

14
00:00:47.938 --> 00:00:51.000
mədəniyyətin dalğalı sularında  
üzən və iqtisadiyyatın yük gəmisi 

15
00:00:51.040 --> 00:00:54.527
tərəfindən götürülməyi gözləyən 
şounu izləyirsiniz.

16
00:00:54.567 --> 00:00:57.074
Bu gün bizim mövzumuz… 

17
00:00:57.114 --> 00:00:59.844
Marşal bu gün nə haqqında danışacayıq?
-"Didərgin".

18
00:00:59.884 --> 00:01:01.397
-"Didərgin"! Demişdin ki, 
o elmi məqalələri həll etsəm, 

19
00:01:01.437 --> 00:01:04.026
öz sevimli İsveçli azarkeş qızlar 
barəsindəki film haqqında danışacağam.

20
00:01:04.066 --> 00:01:05.946
-Yox, mövzu "Didərgin"dir.

21
00:01:05.986 --> 00:01:08.679
-Yaxşı. Bu gün Digərgin filmi 
haqqında danışacağıq. 

22
00:01:08.719 --> 00:01:11.720
Bu film, dünyanın ən çətin 
Paleo pəhrizi çağırışını  

23
00:01:11.760 --> 00:01:14.168
başa vurmağa niyyətlənmiş qoçaq 
mühəndis ilə qarşılaşdıqdan sonra  

24
00:01:14.208 --> 00:01:16.300
həyatı alt-üst olan dözümlü 
bir voleybol topu 

25
00:01:16.340 --> 00:01:17.586
haqqındadır.

26
00:01:17.626 --> 00:01:20.233
Əvvəlcə rejissor Robert Zemekis 
bu filmi Gilliganın Adası 

27
00:01:20.273 --> 00:01:22.968
serialının yeni versiyası olaraq 
çəkmək istəyirdi, lakin daha sonra 

28
00:01:23.008 --> 00:01:25.864
insan ruhunun, dəniz məhsullarının 
və ixtisaslaşmanın zəfərindən bəhs

29
00:01:25.904 --> 00:01:27.974
edən bir film çəkməyə qərar verdi.

30
00:01:28.014 --> 00:01:29.822
Tom Henks Çak Noland rolunu - FedEx 

31
00:01:29.862 --> 00:01:31.822
şirkətində işləyən və ağlını vaxtla pozmuş 

32
00:01:31.862 --> 00:01:33.904
bir mühəndisi, Morqan Friman isə 
Uilsonu, ən yaxşı köməkçi aktyor

33
00:01:33.944 --> 00:01:37.325
nominasiyasında 2000-ci il Oskar mükafatını 
qazandığı, voleybol topu rolunu oynayırlar.

34
00:01:37.365 --> 00:01:40.971
Çak Noland kimsəsiz bir tropik adaya 
düşdükdən sonra bütün sivilizasiyanı 

35
00:01:41.011 --> 00:01:43.671
təkbaşına yenidən kəşf etməlidir 
və təbii ki, 

36
00:01:43.711 --> 00:01:45.381
bu çox dəhşətli bir vəziyyətdir. 

37
00:01:45.421 --> 00:01:48.746
Rəngarəng romlu içkilər olmadan 
günəşli tropik çimərlikdə 

38
00:01:48.786 --> 00:01:51.661
ilişib qalmağı heç 
təsəvvür belə etmək istəmirəm.

39
00:01:51.701 --> 00:01:54.399
Bir növ Alatoranlıq Zonası 
serialından qiyamət səhnəsidir.

40
00:01:54.439 --> 00:01:57.024
Sözsüz, “çılpaqlıq qadağandır” 
qaydasını pozduğunuz üçün 

41
00:01:57.064 --> 00:01:59.971
Club Med kurortunun mühafizəsindən 
qaçmaq kimi bir dərdiniz yoxdur.

42
00:02:00.011 --> 00:02:01.266
Amma birlikdə çılpaq olaraq 

43
00:02:01.306 --> 00:02:04.510
üzə biləcəyiniz heç kim yoxdursa, 
bu heç sizə lazım da deyil.

44
00:02:04.550 --> 00:02:06.138
Müasir cəmiyyətdən ayrı

45
00:02:06.178 --> 00:02:08.157
ayrı düşdüyü üçün nəyi isə 
kəsmək lazım olanda Çak Noland 

46
00:02:08.197 --> 00:02:09.607
adi bir bıçağı satın ala bilmir.

47
00:02:09.647 --> 00:02:11.759
Özü üçün qayadan bıçaq 
düzəltməli olur.

48
00:02:11.799 --> 00:02:13.734
Gülmə qazından yana 
darıxanda stomatoloqun  

49
00:02:13.774 --> 00:02:15.970
kabinetinə keçə bilmir.

50
00:02:16.010 --> 00:02:18.232
Bunun əvəzinə, bir növ dəli kimi 
öz dişini buz konkisiylə 

51
00:02:18.272 --> 00:02:20.413
vurub çıxarmalı olur.

52
00:02:20.453 --> 00:02:22.206
İxtisaslaşma olmadığı üçün məcburən 

53
00:02:22.246 --> 00:02:24.206
çox acınacaqlı bir həyat yaşayır.

54
00:02:24.246 --> 00:02:27.231
Çünki hər şeyi özü edir 
və... çox pis edir.

55
00:02:27.271 --> 00:02:29.910
Cəmiyyətdə insanlar diqqətlərini 
müəyyən bir işə yönəldəndə 

56
00:02:29.950 --> 00:02:32.654
onlar bu işlərdə daha məhsuldar 
olur və adətən, daha keyfiyyətli 

57
00:02:32.694 --> 00:02:34.791
məhsullar istehsal edirlər.

58
00:02:34.831 --> 00:02:36.586
Məsələn, bəziləri ucu iti çubuq ilə 

59
00:02:36.626 --> 00:02:39.016
skat öldürməkdə, 
xüsusilə çox bacarıqlı ola bilər.

60
00:02:39.056 --> 00:02:40.878
Buna görə də onlar vaxtlarının 
çoxunu balıq tutmaqla keçirir. 

61
00:02:40.918 --> 00:02:43.958
Bəziləri isə çubuqlardan nizə 
düzəltməyi yaxşı bacarır və 

62
00:02:43.998 --> 00:02:45.958
balıqçıya nizələr satırlar 
və yaxud da balıqçını öldürüb, 

63
00:02:45.998 --> 00:02:49.193
tutduğu balıqları götürürlər. 

64
00:02:49.233 --> 00:02:52.319
Başqa bir adam təyyarə sürməyi 
öyrənmək üçün vaxt sərf edə bilər.

65
00:02:52.359 --> 00:02:54.379
Bir başqası isə qəbir qazmaqda 
ustalaşmağa çalışır, 

66
00:02:54.419 --> 00:02:55.938
çünki nə qədər faciəvi olsa da, 

67
00:02:55.978 --> 00:02:58.296
hələ heç kim təyyarə üçün enmə mexanizmi 
icad etməyə vaxt ayırmayıb.

68
00:02:58.336 --> 00:03:00.461
Hər bir insan bütün işlər barədə 
səthi biliklər əldə etməkdənsə,

69
00:03:00.501 --> 00:03:02.267
konkret bir peşədə ixtisaslaşdıqda,
hər biri bu konkret iş üzrə 

70
00:03:02.307 --> 00:03:04.831
yoldaşlarından daha məhsuldar 

71
00:03:04.871 --> 00:03:07.022
və daha məlumatlı olur.

72
00:03:07.062 --> 00:03:09.160
Beləliklə, cəmiyyətin yemək üçün 
daha çox balığı, səyahət etmək üçün 

73
00:03:09.200 --> 00:03:11.476
daha çox təyyarəsi, öldürmək üçün 

74
00:03:11.516 --> 00:03:13.902
daha çox nizəsi və içində 
yatmaq üçün daha çox qəbri olur. 

75
00:03:13.942 --> 00:03:15.736
Cəmiyyətin məhsuldarlığı artdıqca, 

76
00:03:15.776 --> 00:03:17.500
qida istehsalında birbaşa iştirak 
etməyən daha çox sayda insanın 

77
00:03:17.540 --> 00:03:19.707
həyatına dəstək vermək mümkündür.

78
00:03:19.747 --> 00:03:22.606
İxtisaslaşmış fermerlər özlərinə 
lazım olandan daha çox  

79
00:03:22.646 --> 00:03:25.324
qida yetişdirir ki, digər insanlar
rəssam, iqtisadçı və ya 

80
00:03:25.364 --> 00:03:27.820
GMO əleyhdarı ola bilsin.

81
00:03:27.860 --> 00:03:29.792
Cəmiyyət daha da ixtisaslaşdıqca 
get-gedə daha da mürəkkəbləşir 

82
00:03:29.832 --> 00:03:31.681
və aviasiya mühəndisliyi   

83
00:03:31.721 --> 00:03:33.727
yaxud sosial media mütəxəssisliyi 

84
00:03:33.767 --> 00:03:35.462
kimi daha mürəkkəb peşələrin

85
00:03:35.502 --> 00:03:38.643
ortaya çıxmasına səbəb olur.

86
00:03:38.683 --> 00:03:41.626
Çakın od yandırmaq üçün nə qədər 
çalışdığını xatırlayın.

87
00:03:41.666 --> 00:03:44.232
Bir neçə əsr əvvəl insanlar 
öz şamlarını hazırlayırdılar 

88
00:03:44.272 --> 00:03:47.588
və bu da süni işığı çox bahalı və 
çox vaxt aparan iş halına gətirirdi.

89
00:03:47.628 --> 00:03:49.588
Müasir vaxtda çox az insan 
işıq mənbələrini özü hazırlayır. 

90
00:03:49.628 --> 00:03:52.664
Artıq ildırım çaxanda göyə 
çərpələng uçurtmaq və ya pişikləri 

91
00:03:52.704 --> 00:03:55.435
bir-birinə sürtüb statik elektrik 
əldə etmək lazım deyil. 

92
00:03:55.475 --> 00:03:58.779
Elektrik enerjisinin necə əldə edildiyini
bilmirəm, amma bu mənə heç lazım da deyil.

93
00:03:58.819 --> 00:04:01.954
Başqa biri bunu bilir və işini 
çox yaxşı görür. 

94
00:04:01.994 --> 00:04:04.874
Onlar işini yaxşı bacardığı üçün 
tavanımda bir işıq əldə etmək üçün 

95
00:04:04.914 --> 00:04:06.612
sadəcə açarı çevirməyim kifayətdir.

96
00:04:06.652 --> 00:04:08.126
Bunu özüm yaxşı bacarıram.

97
00:04:08.166 --> 00:04:10.254
[yanan atəş səsi]

98
00:04:10.294 --> 00:04:12.290
İxtisaslaşmanın faydaları sayəsində 
bütün işlərlə özünüz 

99
00:04:12.330 --> 00:04:14.207
məşğul olmaq
məcburiyyətində deyilsiniz.

100
00:04:14.247 --> 00:04:16.940
İşləri saysız-hesabsız kiçik 
hissələrə, tapşırıqlara bölürük 

101
00:04:16.980 --> 00:04:19.467
və onları çoxsaylı insanlar 
arasında bölüşdürürük.

102
00:04:19.507 --> 00:04:22.757
Beləliklə, Tom Hanks adlı bir 
aktyorun etdiyi kimi hər işi

103
00:04:22.797 --> 00:04:24.410
özümüz icra etmək məcburiyyətində qalmırıq.

104
00:04:24.450 --> 00:04:26.725
İxtisaslaşma yalnız müxtəlif 
bölgələrin müxtəlif sənaye 

105
00:04:26.765 --> 00:04:29.192
sahələrində daha məhsuldar olması 
ilə əlaqədar deyil. 

106
00:04:29.232 --> 00:04:31.923
İxtisaslaşma, müasir cəmiyyətdə 
demək olar ki, hər şeyin 

107
00:04:31.963 --> 00:04:34.006
inanılmaz dərəcədə mürəkkəb 
olmağına görə də vacibdir.

108
00:04:34.046 --> 00:04:36.893
Bu konsepsiyanı təsvir edən 
başqa bir film də Morqan Frimanın 

109
00:04:36.933 --> 00:04:38.302
Ən yaxşı aparıcı yazma aləti nominasiyasında 

110
00:04:38.342 --> 00:04:39.617
Emmi mükafatı qazandığı "Mən, Karandaş" filmidir.

111
00:04:39.657 --> 00:04:41.617
"Mən, Karandaş" filmində adi 
bir qələm tərkib hissələri

112
00:04:41.657 --> 00:04:44.919
baxımından təhlil edilir. Məsələn, qurğuşunun

113
00:04:44.959 --> 00:04:46.919
istehsalı prosesi, qələm gövdəsini 
hazırlamaq üçün kəsilən ağaclar, 

114
00:04:46.959 --> 00:04:48.919
pozanı hazırlamaq üçün 
qətl edilən meduzalar.

115
00:04:48.959 --> 00:04:50.491
Yaxşı, əslində ona baxmamışam, 

116
00:04:50.531 --> 00:04:54.364
amma Leonard Ridin Wikipedia səhifəsinə 
göz gəzdirmişəm və əsas məğz odur ki, 

117
00:04:54.404 --> 00:04:57.309
heç bir insan qələm kimi adi bir 
əşyanı da hazırlaya bilməz, 

118
00:04:57.349 --> 00:04:59.641
çünki onun komponentləri 
həddən artıq mürəkkəbdir 

119
00:04:59.681 --> 00:05:01.422
və onun istehsal edilməsi üçün 

120
00:05:01.462 --> 00:05:04.058
müəyyən ixtisaslaşmış sayısız 
insanın birgə işləməsi tələb olunur.

121
00:05:04.098 --> 00:05:06.828
Və bu sadəcə adi bir qələmdir!
iPod vəya öz-özünə evi təmizləyən 

122
00:05:06.868 --> 00:05:09.277
və yaşlı insanlara hücum çəkən 
robot tozsoranların düzəldilməsi üçün 

123
00:05:09.317 --> 00:05:10.571
lazım olanları bir düşünün! 

124
00:05:10.611 --> 00:05:13.488
Nəticə etibarilə, 
"Didərgin" şəxsi zəfərin hekayəsidir.

125
00:05:13.528 --> 00:05:16.023
-Sən mənim həyatımın məhəbbətisən!

126
00:05:16.063 --> 00:05:22.504
-Mən də səni sevirəm, Kelli! 
Təsəvvür edə biləcəyindən də çox!

127
00:05:22.544 --> 00:05:24.504
-Bütün çətinliklərə baxmayaraq, 

128
00:05:24.544 --> 00:05:27.570
Tom Henks FedEx əməkdaşı olaraq 
öz vəzifəsini yerinə yetirir 

129
00:05:27.610 --> 00:05:29.445
və filmin sonunda bağlamanı 

130
00:05:29.485 --> 00:05:30.449
sahibinə çatdırır.

131
00:05:30.489 --> 00:05:32.378
Bu, fədakarlıq barəsində 

132
00:05:32.418 --> 00:05:34.987
möhtəşəm bir dərsdir və bütün 
işçilərimi işə götürdükdən sonra 

133
00:05:35.027 --> 00:05:36.518
bu filmə baxmağa məcbur edirəm ki, 
təyyarələri partlasa, 

134
00:05:36.558 --> 00:05:38.658
dənizə düşsələr, onlardan olan
gözləntilərimi bilsinlər.

135
00:05:38.698 --> 00:05:41.358
Mən sərtəm, amma ədalətliyəm.

136
00:05:41.398 --> 00:05:43.712
Əlbəttə, bu film həm də bizə bir daha 
xatırladır ki, sivilizasiyanın bizə

137
00:05:43.752 --> 00:05:46.586
verdiyi rahatlıq və imkanlar  

138
00:05:46.626 --> 00:05:48.586
milyonlarla insanların müxtəlif 
işlərdə ixtisaslaşması nəticəsində mümkün olur.

139
00:05:48.626 --> 00:05:52.813
[musiqi səslənir]