WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:02.407
Сиз миллион кишиден бир цент 

2
00:00:02.447 --> 00:00:06.760
ала турган саясатты иштеп чыктыңыз дейли.

3
00:00:06.800 --> 00:00:11.198
Бул бир кишиге 10 миң доллар берет.

4
00:00:11.238 --> 00:00:13.198
Бул саясат жөнүндө ким билмекчи? 

5
00:00:13.238 --> 00:00:15.804
Деги миллиондогон кишинин бири байкайбы? 

6
00:00:15.844 --> 00:00:18.370
Мен 10 миң долларлык мурас алган 
кишини билет деп мелдеше алам.

7
00:00:18.410 --> 00:00:22.860
[музыка ойноодо]

8
00:00:22.900 --> 00:00:26.518
Мен - Бен Пауэллмин, Саффолк 
университетинин экономика профессорумун.

9
00:00:26.558 --> 00:00:29.301
Бизде, адатта, чыгымдарды шайлоочулар 
каалагандай кылып кыскартам 

10
00:00:29.341 --> 00:00:31.006
деп убада берген саясатчылар бар.

11
00:00:31.046 --> 00:00:32.783
Бирок бул - чачыранды пайда.

12
00:00:32.823 --> 00:00:34.783
Алар конкреттүү 
программаларды тандаганда, 

13
00:00:34.823 --> 00:00:36.783
бул - топтолгон нарк болот.

14
00:00:36.823 --> 00:00:39.389
Келгиле, конверттин артына айрым 
нерселерди чындап эсептеп көрөлү.

15
00:00:39.429 --> 00:00:42.375
Кошмо Штаттарда болжол менен 
300 миллион киши бар.

16
00:00:42.415 --> 00:00:45.568
Алардын дээрлик жарымы добуш берүүгө 
катталган, бул - 150 миллион.

17
00:00:45.608 --> 00:00:48.212
Эгерде алардын жарымы кандайдыр 
бир улуттук шайлоого катышса,

18
00:00:48.252 --> 00:00:50.212
бул - 75 миллионго жакын киши.

19
00:00:50.252 --> 00:00:52.754
Сиздин добушуңуз шайлоонун 
жыйынтыгын өзгөртүшү үчүн 

20
00:00:52.794 --> 00:00:56.391
талап кылынчу добуштун так саны 
37 500 000 болушу керек.

21
00:00:56.431 --> 00:01:00.157
37 500 000 киши жана сиз шайлоо 
бекетине келсеңиздер, 

22
00:01:00.197 --> 00:01:04.425
анда 37 500 001 добуш топтолот да, 

23
00:01:04.465 --> 00:01:06.625
сиз чындап башка жыйынтыкка ээ болосуз.

24
00:01:06.665 --> 00:01:09.699
Мунун орун алыш ыктымалдуулугу кандай? 
Нөлгө жакын.

25
00:01:09.739 --> 00:01:11.332
Иш жүзүндө, экономисттер сиздин 
башкы улуттук шайлоонун 

26
00:01:11.372 --> 00:01:13.332
жыйынтыгын өзгөрткөнүңүзгө караганда, 
добуш бекетине баратып,

27
00:01:13.372 --> 00:01:14.999
жол кырсыгынан набыт кетүүңүздүн

28
00:01:15.039 --> 00:01:18.048
ыктымалы алда канча 
жогору экенин аныкташты.

29
00:01:18.088 --> 00:01:20.560
Натыйжада, шайлоочулар саясатты 
жана өз саясатчыларын 

30
00:01:20.600 --> 00:01:23.382
массалык түрдө билишпейт жана 
муну түшүнсө болот.

31
00:01:23.422 --> 00:01:26.615
Бирок көптөгөн кызыкчылык топтору 
биздин саясатыбыздан мыкты кабардар.

32
00:01:26.655 --> 00:01:28.615
Бардык саясатчылардын эмес, 
өз кызыкчылыктарына 

33
00:01:28.655 --> 00:01:32.372
таасир этчүлөрүнүн саясий 
нугун мыкты билишет..

34
00:01:32.412 --> 00:01:35.523
Дыйкан чарбага субсидия алчу чарба 
ээлери кайсы саясатчылардын

35
00:01:35.563 --> 00:01:37.582
субсидияларды колдоп жатканын жана 
субсидиянын көлөмүн билүүгө 

36
00:01:37.622 --> 00:01:38.980
өзгөчө ынтызар болушат.

37
00:01:39.020 --> 00:01:40.980
Натыйжада, алар муну билүү 
менен гана чектелбей,

38
00:01:41.020 --> 00:01:43.607
ал кишилердин шайланышына жардам берүү 
үчүн үгүт иштерине акча беришет 

39
00:01:43.647 --> 00:01:46.852
жана жактырылган субсидияларда өз 
кызыкчылыктары эске алынышына жетишет.

40
00:01:46.892 --> 00:01:50.089
Бул арада орточо америкалыктын тамак-
ашына чачылып таратылган бул акча - 

41
00:01:50.129 --> 00:01:51.405
анча чоң көлөмдө эмес; демек, ал түгүл 

42
00:01:51.445 --> 00:01:55.785
америкалыктардын көбү муну 
билишпейт жана сезишпейт,

43
00:01:55.825 --> 00:01:57.785
эгер сезип калышса, сыналгыдагы 

44
00:01:57.825 --> 00:02:00.221
АКШнын дыйкандарын мактаган 
жалпы жарнактарды көрүшөт.

45
00:02:00.261 --> 00:02:02.804
Ошентип, алар бул майнапсыз 
саясатты жакшы кабыл алышат.

46
00:02:02.844 --> 00:02:05.215
Өз пайдасы үчүн лобби кылган ушул 
эле кызыкчылык топтору өз пайдасын

47
00:02:05.255 --> 00:02:08.489
андан ары сактап калуу 
үчүн лобби ишин улантышат.

48
00:02:08.529 --> 00:02:10.950
Бул - саясаттын логикасы. Дал 
мына ушундан улам биз адатта

49
00:02:10.990 --> 00:02:12.844
орточо шайлоочу каалагандан 
көбүрөөк чыгымга учурайбыз.

50
00:02:12.884 --> 00:02:19.463
[музыка ойноодо]