WEBVTT

00:00:01.050 --> 00:00:03.240
- Milton Friedman shkoi në Kinë në një turne.

00:00:03.240 --> 00:00:04.860
Delegacioni kinez atje i tregoi atij

00:00:04.860 --> 00:00:07.770
një projekt të ri të ndërtimit të kanalit
për të cilën po punonin ata.

00:00:07.770 --> 00:00:08.880
Friedman e pyeti delegacionin:

00:00:08.880 --> 00:00:11.460
"A mund t'ju pyes pse keni burra që gërmojnë

00:00:11.460 --> 00:00:12.810
këtë kanal duke përdorur lopata?

00:00:12.810 --> 00:00:15.360
Pse nuk po përdorni mjete lëvizëse
dheu apo buldozerë?"

00:00:15.360 --> 00:00:17.310
Dhe një anëtar i delegacionit kinez u përgjigj:

00:00:17.310 --> 00:00:19.590
“Oh, mirë, nëse do të përdornim
makineritë e mëdha,

00:00:19.590 --> 00:00:21.780
nuk do të ishim në gjendje të krijojmë sa më
shumë vende pune”.

00:00:21.780 --> 00:00:24.270
Dhe Friedman tha, "Oh, ky është një program për
krijimin e vendeve të punës.

00:00:24.270 --> 00:00:26.280
Mendova se dëshironi të ndërtoni një kanal.

00:00:26.280 --> 00:00:28.680
Nëse doni punë, hiqini lopatat e tyre

00:00:28.680 --> 00:00:29.970
dhe jepuni lugë”.

00:00:30.970 --> 00:00:34.490
Krijimi i vendeve të punës është në buzët e shumë njerëzve,
veçanërisht politikanëve.

00:00:34.770 --> 00:00:37.800
Unë do të argumentoja se krijimi i vendeve
të punës është i lehtë.

00:00:37.800 --> 00:00:40.380
Është i vështirë krijimi i pasurisë.

00:00:40.380 --> 00:00:42.990
Për shembull, ne mund të shkatërrojmë të
gjitha makineritë bujqësore.

00:00:42.990 --> 00:00:45.690
Kjo do të krijonte miliona vende të reja
pune në ferma brenda natës,

00:00:45.690 --> 00:00:46.980
por nuk mendoj se dikush mendon

00:00:46.980 --> 00:00:48.960
se kjo është zgjidhja e vërtetë e
problemeve tona.

00:00:48.960 --> 00:00:51.730
Çështja është se përparimi ekonomik nuk vjen

00:00:51.730 --> 00:00:54.600
aq shumë kur krijojmë vende pune,
kjo është e lehtë,

00:00:54.600 --> 00:00:57.450
por kur shkatërrojmë punë që nuk
na duhen më.

00:00:57.450 --> 00:01:00.050
100 vjet më parë, mbi 40% e
popullsisë merrej

00:01:00.050 --> 00:01:02.610
me punë bujqësore të një lloji apo tjetër.

00:01:02.610 --> 00:01:05.280
Sot, kjo është nën 2%, megjithatë prodhimi bujqësor

00:01:05.280 --> 00:01:06.960
ka lulëzuar falë motorrizimit

00:01:06.960 --> 00:01:09.370
dhe inovacioneve së të gjitha llojeve
të makinerive bujqësore.

00:01:09.370 --> 00:01:12.190
Çfarë ndodhi me ato punët e vjetra në bujqësi?

00:01:12.190 --> 00:01:15.420
Ndërsa motorrizimi i ka bërë produktet
bujqësore më të lira,

00:01:15.420 --> 00:01:17.310
njerëzve u është dashur të shpenzojnë më pak
nga paratë e tyre për ushqim

00:01:17.310 --> 00:01:20.250
dhe janë në gjendje t'i shpenzojnë paratë e
tyre për gjëra të tjera

00:01:20.250 --> 00:01:22.410
Historia e progresit njerëzor ka qenë
aftësia jonë

00:01:22.410 --> 00:01:25.830
për të eliminuar vendet e punës duke kursyer

00:01:25.830 --> 00:01:28.260
mbi burimin më të pakët nga të gjithë,
punën njerëzore,

00:01:28.260 --> 00:01:29.790
për të bërë gjërat që duam.

00:01:29.790 --> 00:01:31.200
Sigurisht, inovacionet e reja nuk ndodhin
të gjitha menjëherë.

00:01:31.200 --> 00:01:33.000
Ato ndodhin gradualisht me kalimin e kohës.

00:01:33.000 --> 00:01:35.970
Dhe të gjitha inovacionet teknologjike do të
thotë që punëtorët duhet

00:01:35.970 --> 00:01:37.680
të mësojnë aftësi të reja, dhe disa
ka të ngjarë të jenë

00:01:37.680 --> 00:01:39.640
të papunë për një periudhë kohore.

00:01:39.640 --> 00:01:41.700
Dhe ndërsa kjo papunësi është e keqe

00:01:41.700 --> 00:01:43.770
alternativat janë më të këqija.

00:01:43.770 --> 00:01:45.720
Këto tranzicione të punës janë çmimi
që ne paguajmë

00:01:45.720 --> 00:01:47.190
për përparimin ekonomik.

00:01:47.190 --> 00:01:50.280
Parandalimi i tyre do të ishte ndalimi i
rritjes, inovacionit

00:01:50.280 --> 00:01:52.020
dhe reduktimit të varfërisë.

00:01:52.020 --> 00:01:54.450
Shkatërrimi i vendeve të punës gjithashtu
sinjalizon të rinjtë

00:01:54.450 --> 00:01:56.550
se ku do të jenë vendet e reja të punës
për të ardhmen.

00:01:56.550 --> 00:01:59.040
Janë shfaqur vende të reja pune që kanë
zëvendësuar punët e vjetra

00:01:59.040 --> 00:02:00.570
që dikur ishin në bujqësi.

00:02:00.570 --> 00:02:02.460
Gjatë shekullit të 20-të, ne kemi kaluar

00:02:02.460 --> 00:02:05.370
nga një komb me punë në ferma
në punë industriale,

00:02:05.370 --> 00:02:07.280
në punë shërbimi, në punë me njohuri

00:02:07.280 --> 00:02:09.990
dhe sinjalet e tregut mund t'u tregojnë njerëzve
se në çfarë lloj aftësish

00:02:09.990 --> 00:02:11.970
duhet të investojnë,

00:02:11.970 --> 00:02:13.890
dhe ku puna e re e së ardhmes do të jetë.

00:02:13.890 --> 00:02:15.600
Qeveritë nuk i kanë këto sinjale.

00:02:15.600 --> 00:02:18.510
Në fakt, shumë programe qeveritare për
punë në të vërtetë

00:02:18.510 --> 00:02:20.460
kanë të bëjnë me plotësimin e
nevojave të politikanëve,

00:02:20.460 --> 00:02:22.500
jo të nevojave të konsumatorëve në treg.

00:02:22.500 --> 00:02:24.660
Qeveritë janë të mira në krijimin e punës,

00:02:24.660 --> 00:02:28.530
por nuk janë të mira në krijimin e vendeve të
punës që gjenerojnë vlerë.

00:02:28.530 --> 00:02:30.240
Nëse dëshironi punë të vlefshme,

00:02:30.240 --> 00:02:33.510
keni nevojë për njerëz si Bill Gates ose
Steve Jobs që dinë se si

00:02:33.510 --> 00:02:36.570
për të krijuar vlerë dhe për të krijuar
vende pune domethënëse.

00:02:36.570 --> 00:02:39.180
Programi më i mirë i krijimit të vendeve të
punës në historinë njerëzore

00:02:39.180 --> 00:02:41.860
është tregu i lirë dhe sipërmarrja
që gjeneron atë

00:02:41.860 --> 00:02:45.030
[muzikë e butë]
Shiko më shumë.