WEBVTT

00:00:01.050 --> 00:00:03.240
– ერთხელ, მილტონ ფრიდმანი ჩინეთში
ტურნეზე იმყოფებოდა.

00:00:03.240 --> 00:00:04.860
ჩინურმა დელეგაციამ მას აჩვენა

00:00:04.860 --> 00:00:07.770
ახალი არხის მშენებლობის პროექტი,
რომელზეც მუშაობდნენ.

00:00:07.770 --> 00:00:08.880
ფრიდმანმა დელეგაციას ჰკითხა:

00:00:08.880 --> 00:00:11.460
„შეგიძლიათ მითხრათ, რატომ მუშაობენ
ეს ადამიანები არხზე ნიჩბებით?

00:00:11.460 --> 00:00:12.810
რატომ არ იყენებთ მძლავრ ტექნიკას,

00:00:12.810 --> 00:00:15.360
მაგალითად, მიწის მძვრელ
მანქანებს ან ბულდოზერებს?“

00:00:15.360 --> 00:00:17.310
ჩინური დელეგაციის ერთ-ერთმა
წევრმა უპასუხა:

00:00:17.310 --> 00:00:19.590
„თუ ასეთ დიდ მანქანებს გამოვიყენებთ,

00:00:19.590 --> 00:00:21.780
ვერ შევქმნით იმდენ სამუშაო ადგილს.“

00:00:21.780 --> 00:00:24.270
და ფრიდმანმა მიუგო: „ოჰო, ესე იგი ეს
სამუშაო ადგილების შექმნის პროგრამაა.

00:00:24.270 --> 00:00:26.280
მე მეგონა, არხის აშენება გინდოდათ.

00:00:26.280 --> 00:00:28.680
თუ სამუშაო ადგილები გჭირდებათ,
ნიჩბებიც წაართვით

00:00:28.680 --> 00:00:29.970
და კოვზები მიეცით.“

00:00:30.970 --> 00:00:34.490
სამუშაო ადგილების შექმნაზე ბევრი
საუბრობს — განსაკუთრებით პოლიტიკოსები.

00:00:34.770 --> 00:00:37.800
მაგრამ მე ვიტყოდი, რომ სამუშაო
ადგილების შექმნა იოლია.

00:00:37.800 --> 00:00:40.380
რთული კი სიმდიდრის შექმნაა.

00:00:40.380 --> 00:00:42.990
მაგალითად, შეგვიძლია გავანადგუროთ
მთელი სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა.

00:00:42.990 --> 00:00:45.690
ამით ერთ ღამეში მილიონობით ახალი
ფერმერული სამუშაო გაჩნდება,

00:00:45.690 --> 00:00:46.980
მაგრამ მეეჭვება ვინმემ იფიქროს,

00:00:46.980 --> 00:00:48.960
რომ ეს ჩვენი პრობლემების
ჭეშმარიტი გადაწყვეტაა.

00:00:48.960 --> 00:00:51.730
ძირითადი აზრი ისაა, რომ ეკონომიკური
პროგრესი მოდის არა მაშინ,

00:00:51.730 --> 00:00:54.600
როცა ახალ სამუშაო ადგილებს
ვქმნით — ეს მარტივია —

00:00:54.600 --> 00:00:57.450
არამედ მაშინ, როცა ძველ, არაეფექტურ
სამუშაოებს ვანადგურებთ.

00:00:57.450 --> 00:01:00.050
100 წლის წინ მოსახლეობის 40%-ზე მეტი

00:01:00.050 --> 00:01:02.610
სოფლის მეურნეობაში იყო ჩართული.

00:01:02.610 --> 00:01:05.280
დღეს კი ეს მაჩვენებელი 2%-ზე
დაბალია, მაშინ როცა

00:01:05.280 --> 00:01:06.960
სასოფლო-სამეურნეო წარმოება აფეთქდა

00:01:06.960 --> 00:01:09.370
მექანიზაციისა და სხვადასხვა
ტექნიკის წყალობით.

00:01:09.370 --> 00:01:12.190
აბა, რა მოუვიდა ძველ ფერმერულ სამუშაოებს?

00:01:12.190 --> 00:01:15.420
მექანიზაციამ საკვების ფასები
შეამცირა, რის შედეგადაც ხალხს

00:01:15.420 --> 00:01:17.310
საჭმელში ნაკლები ფულის დახარჯვა უწევს

00:01:17.310 --> 00:01:20.250
და შეუძლია, ფული სხვა საქონელსა
და მომსახურებაზე მიმართოს.

00:01:20.250 --> 00:01:22.410
ადამიანური პროგრესის ისტორია ისაა,

00:01:22.410 --> 00:01:25.830
რომ ვისწავლეთ, როგორ შევამციროთ
ყველაზე ძვირფასი რესურსის —

00:01:25.830 --> 00:01:28.260
ადამიანური შრომის — მოხმარება იმ
საქონლისა და მომსახურების შესაქმნელად,

00:01:28.260 --> 00:01:29.790
რაც გვსურს.

00:01:29.790 --> 00:01:31.200
რა თქმა უნდა, ინოვაციები ერთბაშად არ ხდება.

00:01:31.200 --> 00:01:33.000
ისინი დროთა განმავლობაში
ნელ-ნელა ვითარდება.

00:01:33.000 --> 00:01:35.970
ტექნოლოგიური განვითარება
იმას ნიშნავს, რომ მუშებს

00:01:35.970 --> 00:01:37.680
ახალი უნარების სწავლა
სჭირდებათ და ზოგიერთს

00:01:37.680 --> 00:01:39.640
დროებით უმუშევრობა ელის.

00:01:39.640 --> 00:01:41.700
და მიუხედავად იმისა, რომ
ეს უმუშევრობა უსიამოვნოა,

00:01:41.700 --> 00:01:43.770
ალტერნატივები ბევრად უარესია.

00:01:43.770 --> 00:01:45.720
ამგვარი შრომითი ტრანზიციები
ეკონომიკური წინსვლის

00:01:45.720 --> 00:01:47.190
ფასია.

00:01:47.190 --> 00:01:50.280
მათი შეჩერება ნიშნავს ზრდის, ინოვაციისა
და სიღარიბის შემცირების შეჩერებას.

00:01:50.280 --> 00:01:52.020
სამუშაოების დაკარგვა ასევე
ნიშნავს გზის გაკვალვას

00:01:52.020 --> 00:01:54.450
ახალგაზრდებისთვის — სად გაჩნდება
მომავლის სამუშაოები.

00:01:54.450 --> 00:01:56.550
ახალი სამუშაო ადგილები
იბადება იმის მაგივრად,

00:01:56.550 --> 00:01:59.040
რაც ოდესღაც სოფლის მეურნეობაში იყო.

00:01:59.040 --> 00:02:00.570
მე-20 საუკუნის განმავლობაში
ქვეყანა გადაერთო

00:02:00.570 --> 00:02:02.460
სოფლის მეურნეობიდან ინდუსტრიაზე,

00:02:02.460 --> 00:02:05.370
შემდეგ მომსახურებაზე და საბოლოოდ
ცოდნაზე დაფუძნებულ სფეროებზე.

00:02:05.370 --> 00:02:07.280
და ბაზრის სიგნალები აჩვენებს ხალხს,

00:02:07.280 --> 00:02:09.990
რა უნარებში ღირს ინვესტირება
და სად გაჩნდება

00:02:09.990 --> 00:02:11.970
მომავლის სამუშაო ადგილები.

00:02:11.970 --> 00:02:13.890
მთავრობებს ეს სიგნალები არ აქვთ.

00:02:13.890 --> 00:02:15.600
სინამდვილეში, ბევრი სამთავრობო პროგრამა

00:02:15.600 --> 00:02:18.510
უფრო პოლიტიკოსების
საჭიროებებზეა მორგებული,

00:02:18.510 --> 00:02:20.460
ვიდრე მომხმარებლების
ბაზრის მოთხოვნებზე.

00:02:20.460 --> 00:02:22.500
მთავრობებს შეუძლიათ სამუშაოს შექმნა,

00:02:22.500 --> 00:02:24.660
მაგრამ მათ არ გამოსდით
ისეთი სამუშაოების შექმნა,

00:02:24.660 --> 00:02:28.530
რომლებიც რეალურ ღირებულებას ქმნის.

00:02:28.530 --> 00:02:30.240
თუ გსურთ, ღირებული სამუშაო
ადგილები შეიქმნას,

00:02:30.240 --> 00:02:33.510
თქვენ გჭირდებათ ადამიანები, როგორიცაა
ბილ გეითსი ან სტივ ჯობსი — ადამიანები,

00:02:33.510 --> 00:02:36.570
რომლებმაც იციან, როგორ შექმნან
ღირებულება და აზრიანი სამუშაოები.

00:02:36.570 --> 00:02:39.180
ყველაზე წარმატებული სამუშაოს შექმნის
პროგრამა კაცობრიობის ისტორიაში არის

00:02:39.180 --> 00:02:41.860
თავისუფალი ბაზარი და მეწარმეობა,
რომელსაც ის წარმოშობს.

00:02:41.860 --> 00:02:45.030
[მუსიკა] \ იხილეთ მეტი