WEBVTT 00:00:00.390 --> 00:00:02.860 - Müasir dünyanı başa düşmək üçün ən vacib 00:00:03.890 --> 00:00:07.440 məsələ əslində budur: bir zamanlar insanlar 00:00:07.440 --> 00:00:12.440 çox kasıb idi, indi isə çox varlıdırlar. 00:00:12.930 --> 00:00:16.360 1800-cü ildə dünyanın orta statistik 00:00:17.250 --> 00:00:22.250 sakini gündə 3 dollar qazanırdı – yəni 00:00:22.500 --> 00:00:26.170 bugünkü dəyərlə gündə 3 dolların qarşılığı 00:00:27.450 --> 00:00:29.700 qədər mal və xidmət ala bilirdi. 00:00:29.700 --> 00:00:34.230 Başqa sözlə, gündə üçdə bir kapuçino – vəssalam. 00:00:34.230 --> 00:00:37.350 Son 30 ildə bu qədər ağır vəziyyətdə 00:00:37.350 --> 00:00:40.890 yaşayan insanların faizi dünyada iki dəfə azalıb. 00:00:40.890 --> 00:00:44.820 Yəni vəziyyət xeyli yaxşılaşıb. 00:00:44.820 --> 00:00:48.960 Biz, məsələn, ABŞ kimi yerlərdə yaşayan insanlar üçün 00:00:48.960 --> 00:00:52.230 isə vəziyyət 1800-cü ildən bəri inanılmaz dərəcədə yaxşı olub. 00:00:52.230 --> 00:00:57.000 İndi qulaq asın – indi gündə 130 dollar qazanırıq. 00:00:57.000 --> 00:01:00.750 Bu, inanılmaz bir dəyişiklikdir! 00:01:00.750 --> 00:01:04.740 Biz bir vaxtlar o 3 dolları min illərlə qazanmışıq. 00:01:04.740 --> 00:01:07.950 Tarixi iqtisadiyyatı qısa izah 00:01:07.950 --> 00:01:09.720 etmək istəsək: 00:01:09.720 --> 00:01:11.550 zamanın başlanğıcından bəri bu 00:01:11.550 --> 00:01:14.490 göstərici gündə 3 dollar səviyyəsində gedirdi. 00:01:14.490 --> 00:01:17.850 Və sonra – məhz 1800-cü ildə 00:01:17.850 --> 00:01:21.990 bu göstərici qəfil yüksəlməyə başladı. 00:01:21.990 --> 00:01:24.480 Bu isə adi insanların həyat şəraitində möhtəşəm 00:01:24.480 --> 00:01:26.400 bir çevrilməyə səbəb oldu. 00:01:26.400 --> 00:01:27.540 Bəs bu niyə baş verdi? 00:01:28.770 --> 00:01:31.950 Əvvəlki bir izah “istismar”dır. 00:01:33.030 --> 00:01:34.800 Bu fikri tez-tez eşidirsiniz. 00:01:35.820 --> 00:01:39.420 Deyirlər ki, biz varlıyıq, çünki dünyanın başqa 00:01:39.420 --> 00:01:42.660 yerlərində insanlar kasıbdır. Bu, doğru deyil. 00:01:42.660 --> 00:01:46.860 Tarix boyunca istismar həmişə olub, 00:01:46.860 --> 00:01:49.500 amma iqtisadi artım yaratmayıb. 00:01:49.500 --> 00:01:52.350 Ona görə də müasir zənginliyin səbəbi istismar ola bilməz. 00:01:52.350 --> 00:01:54.960 Daha mühafizəkar yanaşma 00:01:54.960 --> 00:01:57.300 isə “investisiya”dır. 00:01:57.300 --> 00:02:00.000 Amma məsələ təkcə daşın-daş üstə qoyulması, 00:02:00.000 --> 00:02:02.040 ya da bakalavr diplomlarının ard-arda yığılması deyil. 00:02:02.040 --> 00:02:05.040 Əsl səbəb – yeni ideyalar, yəni innovasiyadır. 00:02:05.040 --> 00:02:08.820 Maşınqayırma, materiallar və təşkilati 00:02:08.820 --> 00:02:13.530 quruluşlar sahəsində baş verən heyrətamiz dəyişikliklər 00:02:13.530 --> 00:02:17.310 məsələn, müasir universitet anlayışı və ya dəmir-beton texnologiyası 00:02:17.310 --> 00:02:20.610 bu "hokkey çubuğu"na bənzəyən inkişafın əsas səbəbidir. 00:02:20.610 --> 00:02:24.420 əni uzun müddət sabit olan xəttin \nqəfil kəskin şəkildə yuxarı qalxması. 00:02:24.420 --> 00:02:25.620 Bəs bu necə baş verdi? 00:02:26.550 --> 00:02:31.550 1600 və 1700-cü illərdə 00:02:31.650 --> 00:02:34.830 Hollandiyada və İngiltərədə iki əsas dəyişiklik oldu: 00:02:34.830 --> 00:02:38.140 iqtisadi azadlıq və 00:02:39.210 --> 00:02:43.680 ixtiraçılar, tacirlər, istehsalçılar 00:02:43.680 --> 00:02:48.590 üçün sosial hörmətin artması. 00:02:49.680 --> 00:02:53.430 Bunlar əvvəllər hörmətsiz, aşağı dərəcəli peşələr hesab olunurdu. 00:02:53.430 --> 00:02:55.860 Sonradan isə cəmiyyət bu peşələri qiymətləndirməyə başladı. 00:02:55.860 --> 00:02:59.460 Nəticədə, əvvəlcədən boğulan və dəyərsiz 00:02:59.460 --> 00:03:04.200 görülən innovasiya ruhu azad oldu və təşviq edildi. 00:03:04.200 --> 00:03:07.860 Və bu da o möhtəşəm partlayışa səbəb oldu. 00:03:07.860 --> 00:03:10.610 [xoş musiqi] Klikləyin. Daha çoxu üçün baxın