WEBVTT

00:00:01.920 --> 00:00:04.530
-Овие коли и зградите
позади мене,

00:00:04.530 --> 00:00:06.180
се во приватна сопственост.

00:00:06.180 --> 00:00:07.830
Лесно е да се помисли дека правото

00:00:07.830 --> 00:00:11.340
на приватна сопственост е модерна
западна иновација создадена

00:00:11.340 --> 00:00:15.210
од алчните елити за да се
монополизира сѐ што е вредно.

00:00:15.210 --> 00:00:17.820
Исто така, постои
и спорната марксистичка забелешка

00:00:17.820 --> 00:00:20.910
за примитивниот комунизам
дека традиционалните групи

00:00:20.910 --> 00:00:24.060
и општества ги делеле сите ресурси.

00:00:24.060 --> 00:00:26.640
Иронично, ова е истиот изговор кој ги користеле

00:00:26.640 --> 00:00:29.940
европските истражувачи
кога ги истерале мештаните

00:00:29.940 --> 00:00:32.940
од нивното земјиште во
Северна и Јужна Америка.

00:00:32.940 --> 00:00:34.860
Тие всушност не краделе,

00:00:34.860 --> 00:00:37.260
бидејќи, овие мештани не знаеле

00:00:37.260 --> 00:00:38.880
за концептот на имотните права.

00:00:38.880 --> 00:00:41.760
Колонизаторите не го
разбирале концептот

00:00:41.760 --> 00:00:43.800
за имотни права во овие општества

00:00:43.800 --> 00:00:45.300
бидејќи не биле исти со идејата

00:00:45.300 --> 00:00:47.970
за имотни права во нивните општества.

00:00:47.970 --> 00:00:51.300
Но, освен кај екстремно
тоталитарните култури

00:00:51.300 --> 00:00:55.020
Секогаш постоеле некакви верзија
на имотни права.

00:00:55.020 --> 00:00:58.710
Ова го знаеме бидејќи сите
општества забрануваат крадење.

00:00:58.710 --> 00:01:01.720
"НОВИ И ПОДОБРЕНИ"
со Јохан Норберг

00:01:04.710 --> 00:01:08.160
Личните работи отсекогаш биле во
приватна сопственост во речиси сите култури,

00:01:08.160 --> 00:01:11.790
Облека, оружје, алати
прибор за јадење и дом.

00:01:11.790 --> 00:01:13.620
Идејата дека вашите работи

00:01:13.620 --> 00:01:16.350
и подароци се ваши е универзална.

00:01:16.350 --> 00:01:18.990
и може да се одземат само со сила.

00:01:18.990 --> 00:01:21.180
Да, ловците го делеле месото,

00:01:21.180 --> 00:01:23.730
ама ова најчесто било
некаква осигурителна политика.

00:01:23.730 --> 00:01:25.170
и ловецот Росарио кој го уловил

00:01:25.170 --> 00:01:29.220
животното најчесто ги добивал најдобрите
делови, додека храната која ја собирале

00:01:29.220 --> 00:01:30.600
ловците на ситен дивеч

00:01:30.600 --> 00:01:33.690
и диви растенија за јадење
најчесто било сметано

00:01:33.690 --> 00:01:35.820
за нивна приватна сопственост.

00:01:35.820 --> 00:01:39.180
Обичајните права често уредувале
кое семејство каде може да лови дивеч

00:01:39.180 --> 00:01:40.650
и каде да лови риба.

00:01:40.650 --> 00:01:44.190
На земјиштето ретко се гледало како
сопственост бидејќи го имало во изобилство

00:01:44.190 --> 00:01:47.610
сѐ додека населението било
мало и не биле населени на земјиштето.

00:01:47.610 --> 00:01:49.590
Но, секогаш кога нешто било ретко и вредно,

00:01:49.590 --> 00:01:53.430
луѓето почнувале
да го присвојуваат како нивно,

00:01:53.430 --> 00:01:54.720
а тоа ја вклучувала и земјата.

00:01:54.720 --> 00:01:57.960
Така, на пример африканските
бушмани не ги дефинирале правата

00:01:57.960 --> 00:01:59.250
на земјиштето, генерално

00:01:59.250 --> 00:02:02.070
ама ги дефинирале правата на земјиште
со вода за пиење.

00:02:02.070 --> 00:02:04.920
Централно-азиските кланови
не ги дефинирале правата на земјиште

00:02:04.920 --> 00:02:06.270
со летни пасишта,

00:02:06.270 --> 00:02:09.780
Но, кога го преместувале добитокот
на ретки зимски пасишта,

00:02:09.780 --> 00:02:13.080
тие ги дефинирале правата и
границите помеѓу нив.

00:02:13.080 --> 00:02:14.610
Со други зборови, имотните права

00:02:14.610 --> 00:02:16.890
не се модерна законска измислица,

00:02:16.890 --> 00:02:18.810
Овие права постоеле историски,

00:02:18.810 --> 00:02:21.030
но, се менувале според ситуацијата.

00:02:21.030 --> 00:02:23.730
а големата промена
дошла со земјоделството.

00:02:23.730 --> 00:02:26.880
Бидејќи земјоделството е профитабилно
дури после неколку месеци или години

00:02:26.880 --> 00:02:28.380
откако ќе се инвестира.

00:02:28.380 --> 00:02:29.730
Луѓето сакале да го задржат

00:02:29.730 --> 00:02:33.330
земјиштето што подолго
за да го заштитат трудот и сработените проекти.

00:02:33.330 --> 00:02:35.850
Главната промена во
модерните либерални општества

00:02:35.850 --> 00:02:38.430
е дека имотните
права се продлабочиле

00:02:38.430 --> 00:02:40.860
и вклучуваат на пример
слобода да се подели

00:02:40.860 --> 00:02:43.650
и продава имотот без оглед
што мислат

00:02:43.650 --> 00:02:45.660
колективот или роднините.

00:02:45.660 --> 00:02:48.930
Ова дава законска гаранција
за овозможување

00:02:48.930 --> 00:02:51.210
заштита на индивидуалната сопственост

00:02:51.210 --> 00:02:55.050
од алчните елити кои
сакаат да монополизираат сѐ

00:02:55.050 --> 00:02:55.890
што е вредно.

00:02:57.780 --> 00:03:00.180
Еј!Погледнете ги и другите
одлични видеа од Free

00:03:00.180 --> 00:03:01.500
to Choose Network.

00:03:01.500 --> 00:03:03.570
И не заборавајте да
се претплатите на нашиот канал

00:03:03.570 --> 00:03:05.370
за да добивате нови епизоди

00:03:05.370 --> 00:03:08.760
од "НОВИ И ПОДОБРЕНИ"
со мене, Јохан Норберг.