WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:04.960
Саясаткерлер салыққа төлеген ақшаңыздың
көп бөлігін фермелерге жібереді, 

2
00:00:05.000 --> 00:00:07.698
себебі олар бізді тамақтандырып,
киіндіреді, 

3
00:00:07.738 --> 00:00:11.033
Американы азық-түлік қорымен
қамтамасыз етеді.

4
00:00:11.073 --> 00:00:12.324
Бірақ бұл шынымен солай ма?

5
00:00:12.364 --> 00:00:14.832
Олар субсидия алмаса, 

6
00:00:14.872 --> 00:00:17.077
тұтынушылар кейбір тауарсыз қала ма?

7
00:00:17.117 --> 00:00:20.893
Міне,Президент салыққа төлеген
ақшаңыздың тағы 83 миллиард долларын 

8
00:00:20.933 --> 00:00:24.551
фермерлерге беруде,
Конгресс қол шапалақтауда.

9
00:00:24.591 --> 00:00:26.551
Ал сол фермерлер қайда тұрады?

10
00:00:26.591 --> 00:00:29.799
Жүздеген фермер дәл осы жерде,
Нью-Йорк қаласында тұрады.

11
00:00:29.839 --> 00:00:32.658
Дәл осы ауданда ауылшаруашылық
субсидияларын алатын, 

12
00:00:32.698 --> 00:00:36.413
ауқатты біраз адам тұрады.

13
00:00:36.453 --> 00:00:39.269
Майк Сонненфельдт осы ғимаратта 

14
00:00:39.309 --> 00:00:41.956
Стивен Спилберг және
Стив Мартинмен бірге тұрады.

15
00:00:41.996 --> 00:00:44.286
-Мақтаға субсидия аласыз ба?
-Иә. 

16
00:00:44.326 --> 00:00:47.728
-Мақта өсіресіз бе?
-Білмеймін.

17
00:00:47.768 --> 00:00:50.769
-Қалай сіз...қалай білмейсіз?

18
00:00:50.809 --> 00:00:52.769
-Себебі мен бір жер меншігін сатып алып, 

19
00:00:52.809 --> 00:00:54.769
оны басқа бір жер
меншігіне ауыстырдым 

20
00:00:54.809 --> 00:00:58.421
және неліктен субсидия
алатынымды білмеймін.

21
00:00:58.467 --> 00:01:02.716
-Ақшаның көп бөлігін нақты фермерлер,
дәлірек айтсақ,ірі агробизнестер алады.

22
00:01:02.756 --> 00:01:05.835
Бірақ саясаткерлер отбасылық
фермалар туралы айтады.

23
00:01:05.875 --> 00:01:09.171
-...отбасылық ферма иелері үшін...
-...жеке отбасылық шаруашылығы бар фермерлерге көмектесу

24
00:01:09.211 --> 00:01:13.410
-Отбасылық фермаларымыз жойылуда,сонымен бірге
Американың моральдық құндылықтарынан айырылудамыз.

25
00:01:13.450 --> 00:01:15.697
-Субсидияның бір бөлігі,мысалы, 

26
00:01:15.737 --> 00:01:18.444
мына Фред пен Ларри Старрдікі
тәрізді отбасы фермаларына түседі.

27
00:01:18.484 --> 00:01:21.556
Жігіттер,сіздердің отбасылық фермаңыз бар.

28
00:01:21.596 --> 00:01:24.017
[қол шапалақтайды]
-Кішкене қошемет,өтініш.

29
00:01:24.057 --> 00:01:28.313
-Бірақ бұл оларға 7 жыл ішінде 
3,5 миллион доллар 

30
00:01:28.353 --> 00:01:30.230
ақша алуға құқық бере ме?

31
00:01:30.270 --> 00:01:32.112
Жігіттер,сіздер 
"жәрдемақы патшайымысыздар".

32
00:01:32.152 --> 00:01:35.706
-Бұл сөз менің намысыма тиеді.
-Патша деңіз,жәрдемақы патшалары.

33
00:01:35.746 --> 00:01:37.030
-Иә, иә, өтінем...

34
00:01:37.070 --> 00:01:38.710
-Себебі Калифорнияда патшайым
жақсы мағына білдірмейді.

35
00:01:38.750 --> 00:01:41.939
Одан да Спондж Боб деп айтыңыз,
жақсырақ естіледі...

36
00:01:41.979 --> 00:01:43.918
-Фред пен Ларри Калифорниядағы 

37
00:01:43.958 --> 00:01:47.143
12000 акр жеріне
көбіне мақта өсіреді.

38
00:01:47.183 --> 00:01:49.556
Осындай жер көлемімен оларды
мұқтаж деп санау қиын, 

39
00:01:49.596 --> 00:01:52.928
бірақ олардың шығыны бағаға
қарағанда тезірек өсуде.

40
00:01:52.968 --> 00:01:55.562
Олардың айтуынша,субсидия-
табыстарының аз бөлігі, 

41
00:01:55.602 --> 00:01:58.661
бірақ өздерінің де,100 қызметкерінің
де өмірі соған тәуелді.

42
00:01:58.701 --> 00:02:02.475
Олар субсидиясыз
пайда таппаймыз дейді.

43
00:02:02.515 --> 00:02:06.035
Пайда таппайтын бизнестердің
көпшілігі қазір нарықтан шығады.

44
00:02:06.075 --> 00:02:12.486
Вулворт жабылды.TWA да жабылды.Жыл сайын
20000 мейрамхана да солай жабылады.

45
00:02:12.526 --> 00:02:13.858
Дәл осы сәтсіздікке ұшырау еркіндігі 

46
00:02:13.898 --> 00:02:16.564
Американың өркендеуіне әкелді, 

47
00:02:16.604 --> 00:02:20.079
өйткені ол неғұрлым тиімді кәсіпті
таңдауға мүмкіндік береді.

48
00:02:20.119 --> 00:02:23.068
Бірақ субсидия алатын
фермаларға мұның қатысы жоқ.

49
00:02:23.108 --> 00:02:27.064
Фред пен Ларри пайда таппаса,
оларға садақа береміз.

50
00:02:27.104 --> 00:02:29.486
-Мен бұған ешқандай 
садақа деп қарамаймын.

51
00:02:29.526 --> 00:02:31.742
Мен мұнымен толықтай келіспеймін.

52
00:02:31.782 --> 00:02:34.297
-Бірақ бұл - жәрдемақы ғой.
Үкімет сізге береді...

53
00:02:34.337 --> 00:02:37.349
-Мен мұны...осы елде өміршең 

54
00:02:37.389 --> 00:02:39.706
ауылшаруашылығын сақтап
қалудың жолы деп білемін.

55
00:02:39.746 --> 00:02:44.237
-Бұл - өтірік.Субсидиялар
ауылшаруашылығын өміршең етпейді.

56
00:02:44.277 --> 00:02:47.663
Салат жапырақтарына субсидия берілмейді.
Шындығында,дақылдардың көпшілігіне субсидия бөлінбейді.

57
00:02:47.703 --> 00:02:49.997
Бұршаққа да,картопқа да,
қызанаққа да берілмейді.

58
00:02:50.037 --> 00:02:53.139
Өрік,шабдалы,брокколи,
жасыл бұршақ та субсидияланбайды.

59
00:02:53.179 --> 00:02:55.354
Бұлардың ешқайсысының
жетіспеушілікті байқамадық.

60
00:02:55.394 --> 00:02:59.361
Алайда,Фред пен Ларри ауыл шаруашылығы
субсидиясыз өмір сүре алмайды дейді.

61
00:02:59.401 --> 00:03:02.247
-Ауыл шаруашылығын елеусіз
қалдыруға болмайды.

62
00:03:02.287 --> 00:03:04.652
-Ауыл шаруашылығы елеусіз
қалады деп ойламаймын.

63
00:03:04.692 --> 00:03:06.960
Сіз елеусіз қалуыңыз мүмкін.
-Жоқ.Мен сізбен келіспеймін.

64
00:03:07.000 --> 00:03:10.279
-Шабдалы мен өрік өсірушілер
мұндай жәрдемақы алмайды.

65
00:03:10.319 --> 00:03:14.770
Олар ақша табады.
Ал сізге жәрдемақы не үшін керек?

66
00:03:14.810 --> 00:03:20.151
-Субсидия алмасам,6000 гектардағы
мақтамды өсіре алмаймын, 

67
00:03:20.191 --> 00:03:23.135
мына жерді қайда жіберемін? 
Бос тұра бере ме?

68
00:03:23.175 --> 00:03:27.450
-Білмеймін.Рейтингім түсіп кетсе,
мен қайда барамын. Бұл өмір ғой.

69
00:03:27.490 --> 00:03:30.231
-Сонда "фермаларды жап"
дегіңіз келе ме?

70
00:03:30.271 --> 00:03:33.541
-Миллиондаған доллар кетіп жатқан,
кейбір пайдасыз фермаларды жабайық.

71
00:03:33.581 --> 00:03:38.186
-Біз сізбен 110% келіспейміз.

72
00:03:38.226 --> 00:03:41.467
Және біздікі дұрыс,ал сіздікі қате.

73
00:03:41.507 --> 00:03:44.124
-Субсидиялар героин дозасы сияқты.

74
00:03:44.164 --> 00:03:47.745
Олар жақсы сезінеді,бірақ
көбірек субсидияларға әкеледі.

75
00:03:47.785 --> 00:03:50.278
Бірінші субсидия
мақтаны қымбаттатады.

76
00:03:50.318 --> 00:03:52.493
Бұл өндірушілер үшін қиын, 

77
00:03:52.533 --> 00:03:54.721
сөйтіп біз оларға тағы
бір субсидия береміз.

78
00:03:54.761 --> 00:03:57.255
Бұл субсидия әлемдегі кедей
фермерлерге зиянын тигізеді, 

79
00:03:57.295 --> 00:03:59.893
сөйтіп оларға шетелдік
көмек деп тағы ақша жібереміз.

80
00:03:59.933 --> 00:04:01.893
Бірақ біздің мақта
өсірушілерімізге бұл жетпейді.

81
00:04:01.933 --> 00:04:04.879
Біз пайдаланған
суы үшін бір субсидия, 

82
00:04:04.919 --> 00:04:08.285
мақтаны шетелге жарнамалағаны
үшін тағы бір субсидия береміз.

83
00:04:08.325 --> 00:04:10.747
-"АҚШ мақтасы"

84
00:04:10.787 --> 00:04:13.742
-Фред пен Ларридің ойынша,
миллиардтаған қайыр-садақа берілмесе, 

85
00:04:13.782 --> 00:04:17.274
америкалықтар бағалайтын
америка мақтасы жоғалмақ.

86
00:04:17.314 --> 00:04:20.806
Онда мақтаны Қытайдан,Үндістаннан 
Пәкістаннан алатын боламыз.

87
00:04:20.846 --> 00:04:24.033
-Тамаша.
Сол жақтан арзан мақта алып, 

88
00:04:24.073 --> 00:04:26.329
миллиондаған долларды
сіздерге беруді доғарайық.

89
00:04:26.369 --> 00:04:28.738
-Жақсы.Сонымен,сіз осыны қалайсыз ба?

90
00:04:28.778 --> 00:04:31.470
-Иә.Пайда таппасаңыз, 

91
00:04:31.510 --> 00:04:34.400
онда қазір істеп жатқан
ісіңізді жалғастырудың қажеті жоқ.

92
00:04:34.440 --> 00:04:37.362
-Жақсы,бірақ мен сізбен
мүлде келіспеймін, Джон.

93
00:04:37.402 --> 00:04:39.509
Заң шығарушы билік-
біздің жағымызда, 

94
00:04:39.549 --> 00:04:41.776
сондықтан біз жеңіп жатырмыз,
ал сіз ұтылдыңыз.