WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:06.557
[ისმის მელოდია]

2
00:00:06.597 --> 00:00:08.448
შეზღუდული მთავრობა

3
00:00:08.488 --> 00:00:10.448
რაზე უნდა ზრუნავდეს მთავრობა?

4
00:00:10.488 --> 00:00:16.355
ფასებზე, ხელფასებზე, საზოგადოებრივ
ტრანსპორტზე, პარკებზე, ლეკვებზე...

5
00:00:16.395 --> 00:00:18.985
მთავრობამ უნდა მოაგვაროს
ყველა რთული საკითხი.

6
00:00:19.025 --> 00:00:21.332
საშინელი ქაოსი მოხდებოდა,

7
00:00:21.372 --> 00:00:23.999
შესაბამისი უფლებამოსილების პირი
რომ არ ზრუნავდეს წესრიგზე.

8
00:00:24.039 --> 00:00:28.620
მართალია? ხომ ასეა?
არა, არა!

9
00:00:28.660 --> 00:00:32.286
მთავრობის იდეალური როლი
უნდა შედგებოდეს სამი მარტივი,

10
00:00:32.326 --> 00:00:34.286
მაგრამ პირდაპირი ამოცანისგან:

11
00:00:34.326 --> 00:00:38.178
სიცოცხლის, თავისუფლების და
საკუთრების უფლების დაცვა.

12
00:00:38.218 --> 00:00:41.349
შესაძლოა მოგვეჩვენოს, რომ ეს
კონსერვატორების უცნაური იდეებია,

13
00:00:41.389 --> 00:00:43.090
თუმცა არსებობს საზოგადოებაში
მთავრობის როლის

14
00:00:43.130 --> 00:00:46.175
შეზღუდვის სურვილის
ნამდვილად კარგი მიზეზები.

15
00:00:46.215 --> 00:00:50.192
პირველი - პოლიტიკოსები და
ბიუროკრატები ძალიან არიან შეზღუდული

16
00:00:50.232 --> 00:00:54.103
იმაში, თუ რა იციან ან რისი ცოდნა
შეუძლიათ მათი მოქალაქეების შესახებ.

17
00:00:54.143 --> 00:00:57.217
მათ ცუდად ესმით რა უნდათ
ან სჭირდებათ მოქალაქეებს,

18
00:00:57.257 --> 00:00:59.333
მაშინაც კი, როცა კარგი
ზრახვები ამოძრავებთ.

19
00:00:59.373 --> 00:01:01.637
მეორეს მხრივ,
ინდივიდუალურმა მოქალაქეებმა

20
00:01:01.677 --> 00:01:03.969
ძალიან კარგად
იციან რა უნდათ.

21
00:01:04.009 --> 00:01:08.271
ამასთან ისინი ძალიან კარგად
პოულობენ ეფექტურ გზებს

22
00:01:08.311 --> 00:01:12.074
მათი თანამემამულეების
საჭიროებების უზრუნველსაყოფად.

23
00:01:12.114 --> 00:01:13.586
ხომ არ გეცნობათ?

24
00:01:13.626 --> 00:01:17.157
ეს სპონტანური წესრიგია -
ადამიანის ქმედებების,

25
00:01:17.197 --> 00:01:19.414
და არა ადამიანური
წესრიგის შედეგი.

26
00:01:19.454 --> 00:01:22.841
შეზღუდული მმართველობა და
სპონტანური წესრიგის პრინციპი

27
00:01:22.881 --> 00:01:24.404
განუყოფელია.

28
00:01:24.444 --> 00:01:25.857
როდესაც ადამიანს ეძლევა

29
00:01:25.897 --> 00:01:28.624
ჩარევის გარეშე მისი ინტერესების
დაცვის შესაძლებლობა,

30
00:01:28.664 --> 00:01:31.705
მას უკეთესი მდგომარეობა აქვს იმისათვის,
რომ შეიქმნას სიმდიდრე და კეთილდღეობა,

31
00:01:31.745 --> 00:01:35.968
ვიდრე ყველაზე კარგად ინფორმირებულ და
კეთილგანწყობილ სახელმწიფო მოხელეს.

32
00:01:36.008 --> 00:01:38.739
თუმცა, საკმარისი არ არის იმის
ხაზგასმა, რომ შეზღუდული მმართველობა

33
00:01:38.779 --> 00:01:41.918
ნიშნავს ადამიანების სურვილების და
საჭიროებების უკეთესად დაკმაყოფილებას.

34
00:01:41.958 --> 00:01:45.129
რა ხდება, როდესაც იმსხვრევა
მმართველობის ზღვრები?

35
00:01:45.169 --> 00:01:47.710
როდესაც მმართველობა ზომაში
და მასშტაბებში იზრდება,

36
00:01:47.750 --> 00:01:50.239
ადამიანების უფლებები
ნაკლებ მნიშვნელოვანი ხდება.

37
00:01:50.279 --> 00:01:52.881
როდესაც ხელისუფლება
სცდება თავის კომპეტენციებს

38
00:01:52.921 --> 00:01:56.016
და იწყებს კარნახს, რა
იქნება უკეთესი საერთო

39
00:01:56.056 --> 00:01:59.391
ან მეტი კეთილდღეობისთვის,
ის ვეღარ გაითვალისწინებს

40
00:01:59.431 --> 00:02:02.103
თითოეული ადამიანის

41
00:02:02.143 --> 00:02:06.657
საჭიროებას და სურვილს.

42
00:02:06.697 --> 00:02:11.588
შედეგად, ინდივიდუალიზმი წააგებს
კოლექტიურ აზროვნებასთან.

43
00:02:11.628 --> 00:02:15.189
ახლა შესაძლოა იფიქროთ, რომ საერთო

44
00:02:15.229 --> 00:02:16.699
ან უკეთესი კეთილდღების მისაღწევად

45
00:02:16.739 --> 00:02:19.927
შესაძლებელია ინდივიდუალური
უფლებების შეწირვა,

46
00:02:19.967 --> 00:02:24.037
თუმცა სიმართლე იმაშია, რომ მთავრობის
მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები

47
00:02:24.077 --> 00:02:27.572
არ მიიღება უმრავლესობის
ინტერესების გათვალისწინებით.

48
00:02:27.612 --> 00:02:30.584
ამის ნაცვლად, ხელისუფლება
ხშირად მოქმედებს

49
00:02:30.624 --> 00:02:33.836
ყველაზე ხმაურიანი და გავლენიანი
ჯგუფის ინტერესების საფუძველზე.

50
00:02:33.876 --> 00:02:37.541
მზარდი, უზრმაზარი და
გავლენიანი ხელისუფლება

51
00:02:37.581 --> 00:02:41.616
მოქმედებს საზოგადოებაში ჭკვიანი, 
ინიციატივიანი და ფულიანი უმცირესობის

52
00:02:41.656 --> 00:02:43.923
ინტერესების სასარგებლოდ.

53
00:02:43.963 --> 00:02:48.535
ხელისუფლების გავლენის სფეროში
მიღებული თითოეული ახალი რეგულაცია

54
00:02:48.575 --> 00:02:52.218
შესაძლებლობებს ქმნის იმ
ორგანიზებული უმცირესობისთვის,

55
00:02:52.258 --> 00:02:56.518
ყველა ჩვენთაგანის ხარჯზე
განსაკუთრებული პრივილეგიების მისაღებად.

56
00:02:56.558 --> 00:03:01.021
მაგალითად, უზარმაზარი ბანკები, რომლებიც
იმდენად დიდია, რომ მათი გაბანკროტება შეუძლებელია,

57
00:03:01.061 --> 00:03:05.129
უპრობლემოდ აჯერებენ პოლიტიკოსებს
და სახელმწიფო მარეგულირებლებს,

58
00:03:05.169 --> 00:03:08.146
რომ მათი ინდუსტრია
განსაკუთრებულ დაცვას საჭიროებს,

59
00:03:08.186 --> 00:03:09.447
და რომ ყველა ჩვენგანმა

60
00:03:09.487 --> 00:03:12.029
ერთიანად უნდა გადავიხადოთ,
როცა მათ პრობლემები ექნებათ.

61
00:03:12.069 --> 00:03:16.438
მაშინაც კი, თუ ჩვენ არანაირ სარგებელს მივიღებთ
მაშინ, როდესაც მათი მდგომარეობა გაუმჯობესდება.

62
00:03:16.478 --> 00:03:19.256
როგორ შეგვიძლია ხელისუფლების
უფლებამოსილების შეზღუდვა?

63
00:03:19.296 --> 00:03:23.075
თანამედროვე ეპოქაში ამას
კონსტიტუცია აკეთებს, რომელიც

64
00:03:23.115 --> 00:03:26.542
აწესებს მთავრობის მოქმედებების
და შეზღუდვების ზღვრებს.

65
00:03:26.582 --> 00:03:30.698
შეზღუდული მმართველობის კონსტიტუციის პირობებში,
ხელისუფლების როლი და მმართველობის სფერო

66
00:03:30.738 --> 00:03:33.520
დამოუკიდებლად არ განისაზღვრება
ხელისუფლებაში მყოფი პირების მიერ.

67
00:03:33.560 --> 00:03:36.079
ამის ნაცვლად, ხელისუფლების როლი

68
00:03:36.119 --> 00:03:37.939
იზღუდება იმ უფლებამოსილებებით,

69
00:03:37.979 --> 00:03:41.629
რომლებსაც კონსტიტუცია ანიჭებს მას.

70
00:03:41.669 --> 00:03:45.428
მრავალი თანამედროვე კონსტიტუცია
ხელისუფლების ძალაუფლებას

71
00:03:45.468 --> 00:03:47.618
სამ განცალკევებულ
მიმართულებად ჰყოფს,

72
00:03:47.658 --> 00:03:51.949
ისეთი ფორმით, რომ ვერცერთი მიმართულება
ვერ გახდება დანარჩენ ორზე ძლიერი.

73
00:03:51.989 --> 00:03:54.674
თუ პრეზიდენტი შეეცდება
მეტი ძალაუფლების მოხვეჭას,

74
00:03:54.714 --> 00:03:59.160
ის ამას შესძლებს მხოლოდ
კანონმდებლებისთვის ძალაუფლების

75
00:03:59.200 --> 00:04:00.836
ჩამორთმევის გზით,
და პირიქით.

76
00:04:00.876 --> 00:04:05.026
როდესაც მთავრობის მოქმედების
სფერო შეზღუდულია,

77
00:04:05.068 --> 00:04:09.686
ასპარეზზე პირადი ინიციატივა გამოდის
და ადამიანებს ეძლევათ საშუალება

78
00:04:09.726 --> 00:04:12.154
სპონტანური წესრიგის გზით განსაზღვრონ
და მოაგვარონ მათი პრობლემები.

79
00:04:12.194 --> 00:04:15.666
მთავრობები ხშირად ცდილობენ საზოგადოებრივი
კეთილდღეობის მაქსიმალურად გაზრდას,

80
00:04:15.706 --> 00:04:18.180
თუმცა იმის გამო, რომ მართვის ორგანოების
წარმომადგენლები ერთ ადგილზე არიან

81
00:04:18.220 --> 00:04:20.180
კონცენტრირებული, მოსახლეობა კი მიმოფანტულია,
უფრო მეტად არიან განწყობილი სახელმწიფო

82
00:04:20.220 --> 00:04:22.529
მარეგულირებლები და პოლიტიკოსები
იმ ხალხის დასახმარებლად, რომლებსაც

83
00:04:22.569 --> 00:04:27.022
განსაკუთრებული წვდომა აქვთ
სახელმწიფო ორგანოებზე.

84
00:04:27.062 --> 00:04:28.544
სათანადო როლი მთავრობისთვის

85
00:04:28.584 --> 00:04:31.211
უნდა იყოს ძირითადი
ჩარჩოების შექმნა,

86
00:04:31.251 --> 00:04:34.118
რომელებიც დაიცავდა ადამიანებს
ზიანისგან, დაიცავდა მათ საკუთრებას

87
00:04:34.158 --> 00:04:38.784
და ასევე აღკვეთდა დარღვევებს
სხვა ადამიანების მიმართ.

88
00:04:38.824 --> 00:04:41.776
ხშირად, ამ მიზნის მიღწევის
საუკეთესო საშუალებაა

89
00:04:41.816 --> 00:04:45.473
თავად ხელისუფლებაში კონტროლისა
და დაბალანსების მექანიზმების შექმნა,

90
00:04:45.513 --> 00:04:49.049
რომლებიც აღკვეთენ მართვის ერთ-ერთი
მიმართულების ზედმეტად გაძლიერებას.

91
00:04:49.089 --> 00:04:53.405
შესაბამისად, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ 
სპონტანური წესრიგი შესაძლებელია წარმოიქმნას 

92
00:04:53.445 --> 00:04:56.095
მხოლოდ ხელისუფლების 
მინიმალური ჩარევის პირობებში.

93
00:04:56.135 --> 00:04:59.115
როდესაც ხელისუფლება ცდილობს
საზოგადოების პრობლემების მოგვარებას,

94
00:04:59.155 --> 00:05:01.679
ამით პრობლემები არა მხოლოდ
კონკრეტულ ადამიანებს ექმნებათ.

95
00:05:01.719 --> 00:05:04.378
ჩვენ ყველა ვაგებთ განსაკუთრებული
ინტერესების მქონე პირების წინაშე.

96
00:05:04.418 --> 00:05:08.895
ამიტომ ხელისუფლების ჩართულობა
შეიძლება და უნდა იყოს შეზღუდული,

97
00:05:08.935 --> 00:05:11.961
მისი უფლებამოსილების შეზღუდვის და მათ
შესრულებაზე კონტროლის განხორციელების გზით.

98
00:05:12.001 --> 00:05:19.142
[ისმის მელოდია]