WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:06.597
[հնչում է երաժշտություն]

2
00:00:06.597 --> 00:00:08.488
Պետական իշխանության սահմանափակում

3
00:00:08.488 --> 00:00:10.488
Ինչի՞ համար է պատասխանատու պետությունը:

4
00:00:10.488 --> 00:00:16.395
Գների, աշխատավարձերի, տրանսպորտի,
զբոսայգիների, անտուն կենդանիների:

5
00:00:16.395 --> 00:00:19.025
Պետությունը պետք է զբաղվի
բոլոր բարդ գործերով:

6
00:00:19.025 --> 00:00:21.372
Կատարյալ քաոս կլիներ, եթե
ոչ ոք դրանցով չզբաղվեր

7
00:00:21.372 --> 00:00:24.039
և սահուն ընթացք չապահովեր:

8
00:00:24.039 --> 00:00:28.660
Ճի՞շտ է, ժողովուրդ:
Ճի՞շտ է: Ոչ, ոչ:

9
00:00:28.660 --> 00:00:32.326
Պետության կատարյալ դերը
կարելի է ամփոփել երեք պարզ,

10
00:00:32.326 --> 00:00:34.326
բայց հստակ հասկացությամբ.

11
00:00:34.326 --> 00:00:38.218
կյանքի, ազատության և
սեփականության պաշտպանություն:

12
00:00:38.218 --> 00:00:41.389
Սա կարող է պահպանողական
անհեթեթություն թվալ,

13
00:00:41.389 --> 00:00:43.130
Բայց իրականում պետության
դերը հասարակության կյանքում

14
00:00:43.130 --> 00:00:46.215
սահմանափակելու հիմնավոր
պատճառներ կան:

15
00:00:46.215 --> 00:00:50.232
Նախ՝ քաղաքական գործիչները և
բյուրոկրատները իրենց քաղաքացիների մասին

16
00:00:50.232 --> 00:00:54.143
խիստ սահմանափակ տեղեկություն ունեն:
Նույնիսկ եթե նրանք

17
00:00:54.143 --> 00:00:57.257
բարի մտադրություններ ունեն,
քաղաքացիների ցանկությունների

18
00:00:57.257 --> 00:00:59.373
ու կարիքների մասին շատ բան չգիտեն:

19
00:00:59.373 --> 00:01:01.677
Մյուս կողմից, անհատ քաղաքացիներն
իրենց ցանկությունների մասին

20
00:01:01.677 --> 00:01:04.009
շատ լավ պատկերացում ունեն:

21
00:01:04.009 --> 00:01:08.311
Նաև շատ լավ կարողանում են
իրենց համաքաղաքացիներին

22
00:01:08.311 --> 00:01:12.114
իրենց ուզած բաներով ապահովելու
արդյունավետ եղանակներ գտնել:

23
00:01:12.114 --> 00:01:13.626
Ծանո՞թ բան է:

24
00:01:13.626 --> 00:01:17.197
Դա ինքնակազմակերպումն է՝
մարդու գործողությունների,

25
00:01:17.197 --> 00:01:19.454
այլ ոչ թե մարդու մշակած
ծրագրի արդյունքը:

26
00:01:19.454 --> 00:01:22.881
Պետական իշխանության սահմանափակումը

27
00:01:22.881 --> 00:01:24.444
և ինքնակազմակերպման
գաղափարն անբաժան են:

28
00:01:24.444 --> 00:01:25.897
Երբ միջամտություն չկա,

29
00:01:25.897 --> 00:01:28.664
և անհատները կարող են
իրենց սեփական շահը հետապնդել,

30
00:01:28.664 --> 00:01:31.745
ավելի հեշտ են հարստություն և բարեկեցություն
ստեղծում, քան կառավարության

31
00:01:31.745 --> 00:01:36.008
ամենալավատեղյակ, ամենաբարի
մտադրություններն ունեցող ներկայացուցիչը:

32
00:01:36.008 --> 00:01:38.779
Պետական իշխանության
սահմանափակումը ենթադրում է,

33
00:01:38.779 --> 00:01:41.958
որ մարդկանց ցանկություններն ու
կարիքներն ավելի են հաշվի առնվում:

34
00:01:41.958 --> 00:01:45.169
Ի՞նչ է տեղի ունենում, որբ կառավարության
սահմանափակումները չեն գործում:

35
00:01:45.169 --> 00:01:47.750
Երբ պետական իշխանության ազդեցությունը
և միջամտությունն աճում են,

36
00:01:47.750 --> 00:01:50.279
անհատների իրավունքները
պակաս կարևոր են դառնում:

37
00:01:50.279 --> 00:01:52.921
Երբ պետական իշխանությունը
դուրս է գալիս իր սահմաններից

38
00:01:52.921 --> 00:01:56.056
և սկսում է թելադրել՝ ինչն է ավելի
լավ համընդհանուր բարեկեցության համար,

39
00:01:56.056 --> 00:01:59.431
կարող է այլևս հաշվի չառնել

40
00:01:59.431 --> 00:02:02.143
առանձին անհատի կարիքներն
ու ցանկությունները:

41
00:02:02.143 --> 00:02:06.697
Փոխարենը կայացվում են որոշումներ
հօգուտ մեծամասնության բարեկեցության:

42
00:02:06.697 --> 00:02:11.628
Արդյունքում ինդիվիդուալիզմը կուլ է
գնում կոլեկտիվ մտածողությանը:

43
00:02:11.628 --> 00:02:15.229
Այժմ կարող եք ասել՝ արժե
անհատների իրավունքները զոհաբերել

44
00:02:15.229 --> 00:02:16.739
հանուն

45
00:02:16.739 --> 00:02:19.967
համընդհանուր բարեկեցության,
բայց իրականում

46
00:02:19.967 --> 00:02:24.077
պետական որոշումները հիմնականում

47
00:02:24.077 --> 00:02:27.612
մեծամասնության համար
ամենաշահավետը չեն:

48
00:02:27.612 --> 00:02:30.624
Փոխարենը պետական իշխանությունը
հաճախ գործում է

49
00:02:30.624 --> 00:02:33.876
ամենամեծ աղմուկը բարձրացնող ու
ամենաազդեցիկ խմբի շահերից ելնելով:

50
00:02:33.876 --> 00:02:37.581
Ընդլայնվող, հսկայական և
հզոր պետական իշխանությունը

51
00:02:37.581 --> 00:02:41.656
ծառայում է խելացի,
նախաձեռնող և հարուստ խմբերի,

52
00:02:41.656 --> 00:02:43.963
այլ ոչ ընդհանուր բնակչության շահերին:

53
00:02:43.963 --> 00:02:48.575
Պետական իշխանության ազդեցության
մեծացման յուրաքանչյուր նոր կարգավորում

54
00:02:48.575 --> 00:02:52.258
մնացած բնակչության հաշվին
կազմակերպված փոքր խմբերի համար

55
00:02:52.258 --> 00:02:56.558
հատուկ արտոնություններ
ստանալու նոր հնարավորություն է:

56
00:02:56.558 --> 00:03:01.061
Օրինակ՝ գերմեծ
համակարգային բանկերը

57
00:03:01.061 --> 00:03:05.169
քաղաքական գործիչներին և պետական
պաշտոնյաներին լավ են կարողանում համոզել,

58
00:03:05.169 --> 00:03:08.186
որ իրենց ոլորտը հատուկ
պաշտպանության կարիք ունի,

59
00:03:08.186 --> 00:03:09.487
և որ մենք բոլորս պետք է վճարենք,

60
00:03:09.487 --> 00:03:12.069
երբ նրանք խնդիրներ են ունենում:

61
00:03:12.069 --> 00:03:16.478
Նույնիսկ եթե շահ չունենք
նրանց հաջողություններից:

62
00:03:16.478 --> 00:03:19.296
Բայց ինչպե՞ս սահմանափակել
պետական իշխանությունը:

63
00:03:19.296 --> 00:03:23.115
Մեր ժամանակներում սահմանադրությունն է
պետության կառավարման վրա զգալի

64
00:03:23.115 --> 00:03:26.582
սահամափակումներ դնում և թելադրում՝ ինչ է
կարող և ինչ չի կարող անել պետությունը:

65
00:03:26.582 --> 00:03:30.738
Սահմանափակ իշխանության
սահմանադրության համաձայն

66
00:03:30.738 --> 00:03:33.560
պետական իշխանության դերն
ու պատասխանատվությունը



67
00:03:33.560 --> 00:03:36.119
պետության ղեկավարների
կողմից չեն որոշվում:

68
00:03:36.119 --> 00:03:37.979
Դրանք ներառում են միայն պետությանը

69
00:03:37.979 --> 00:03:41.669
սահմանադրությամբ
ընձեռված լիազորությունները:

70
00:03:41.669 --> 00:03:45.468
Ժամանակակից շատ սահմանադրություններ
պետության լիազորությունները

71
00:03:45.468 --> 00:03:47.658
երեք ճյուղի են բաժանում,

72
00:03:47.658 --> 00:03:51.989
և դրանցից ոչ մեկը մյուսներից ավելի
մեծ իշխանություն չի կարող ունենալ:

73
00:03:51.989 --> 00:03:54.714
Եթե նախագահը փորձում է ավելի
մեծ իշխանություն ունենալ,

74
00:03:54.714 --> 00:03:59.200
պետք է օրենսդիրներից
լիազորություններ խլի

75
00:03:59.200 --> 00:04:00.876
և հակառակը:

76
00:04:00.876 --> 00:04:05.026
Երբ պետական իշխանության ազդեցությունը
սահմանափակվում է, անհատները առաջադիմում են,

77
00:04:05.068 --> 00:04:09.726
իսկ ժողովուրդը
ինքնակազմակերպման միջոցով

78
00:04:09.726 --> 00:04:12.194
կարողանում է սահմանել և
լուծել առաջացող խնդիրները:

79
00:04:12.194 --> 00:04:15.706
Իշխանությունները հաճախ փորձում են
առավելագույնս ծառայել հանրության շահերին,

80
00:04:15.706 --> 00:04:18.220
բայց քանի որ պետական իշխանությունը
մի վայրում է կենտրոնացած,

81
00:04:18.220 --> 00:04:20.220
իսկ բնակչությունը սփռված է,

82
00:04:20.220 --> 00:04:22.569
պետական կարգավորման մարմինները
և քաղաքական գործիչներն ավելի շատ

83
00:04:22.569 --> 00:04:27.062
հակված են օգնելու նրանց, որոնք
հատուկ առնչություն ունեն իրենց հետ:

84
00:04:27.062 --> 00:04:28.584
Պետության իսկական դերը

85
00:04:28.584 --> 00:04:31.251
հիմնական դաշտ ապահովելն է,

86
00:04:31.251 --> 00:04:34.158
որը կպաշտպանի մարդկանց
կյանքն ու ունեցվածքը,

87
00:04:34.158 --> 00:04:38.824
և կկանխարգելի օտարների՝
իրենց կյանք ներխուժումը:

88
00:04:38.824 --> 00:04:41.816
Հաճախ դրան հասնելու լավագույն միջոցը

89
00:04:41.816 --> 00:04:45.513
պետության ներսում զսպումների և
հակակշիռների համակարգ սահմանելն է՝

90
00:04:45.513 --> 00:04:49.089
թույլ չտալով, որ իշխանության որևէ
ճյուղ չափից ավելի իշխող դառնա:

91
00:04:49.089 --> 00:04:53.445
Այսպիսով, ինքնակազմակերպում
կարող է տեղի ունենալ

92
00:04:53.445 --> 00:04:56.135
միայն այն ժամանակ, երբ
պետությունը չի խառնվում:

93
00:04:56.135 --> 00:04:59.155
Երբ իշխանությունը փորձում է
լուծել հասարակության խնդիրները,

94
00:04:59.155 --> 00:05:01.719
միայն անհատները չէ, որ տուժում են․

95
00:05:01.719 --> 00:05:04.418
բոլորս ենք կորուստներ ունենում,
իսկ շահում են հատուկ խմբերը:

96
00:05:04.418 --> 00:05:08.935
Պետության ազդեցությունը կարելի է և պետք է
սահմանափակել նրա լիազորությունները

97
00:05:08.935 --> 00:05:12.001
սահմանափակելու և այդ դրանց նկատմամբ
զսպումներ կիրառելու միջոցով:

98
00:05:12.001 --> 00:05:19.142
[հնչում է երաժշտություն]