WEBVTT

00:00:00.000 --> 00:00:06.597
[muzika]

00:00:06.597 --> 00:00:08.488
Ograničena vlada

00:00:08.488 --> 00:00:10.448
Za šta treba da se pobrine vlada?

00:00:10.488 --> 00:00:16.355
Za cijene, plate, javni prevoz
parkove, kučiće.

00:00:16.395 --> 00:00:18.985
Vlada treba da se nosi sa
svim komplikovanim.

00:00:19.025 --> 00:00:21.332
Nastao bi potpuni haos da
nema nekoga ko je glavni,

00:00:21.372 --> 00:00:23.999
ko bi se pobrinuo da sve ide glatko.

00:00:24.039 --> 00:00:28.620
Zar ne, ljudi? Zar ne?!
Ne, ne!

00:00:28.660 --> 00:00:32.286
Idealna uloga vlade se može
sumirati u tri jednostavne

00:00:32.326 --> 00:00:34.286
ali konkretne ideje:

00:00:34.326 --> 00:00:38.178
očuvanje života, slobode
i vlasništva.

00:00:38.218 --> 00:00:41.349
Pa, ovo može zvučati kao
konzervativne gluposti

00:00:41.389 --> 00:00:43.090
ali postoje veoma dobri razlozi

00:00:43.130 --> 00:00:46.175
za željom da se ograniči
uloga vlade u društvu.

00:00:46.215 --> 00:00:50.192
Prvo, političari i birokrate
su ozbiljno ograničeni

00:00:50.232 --> 00:00:54.103
u tome šta znaju i šta mogu
znati o svojim građanima.

00:00:54.143 --> 00:00:57.217
Oni su loše sudije o tome šta njihovi
građani žele ili trebaju,

00:00:57.257 --> 00:00:59.333
čak i kada im misle dobro.

00:00:59.373 --> 00:01:01.637
Pojedinci, sa druge strane,

00:01:01.677 --> 00:01:03.969
su veoma dobre sudije
onoga što žele.

00:01:04.009 --> 00:01:08.271
A takođe su veoma dobri u pronalaženju
efikasnih načina

00:01:08.311 --> 00:01:12.074
obezbeđivanja tih stvari
svojim sugrađanima.

00:01:12.114 --> 00:01:13.586
Zvuči poznato?

00:01:13.626 --> 00:01:17.157
Ovo je spontani poredak -
rezultat ljudskog rada

00:01:17.197 --> 00:01:19.414
ali ne ljudskog dizajna.

00:01:19.454 --> 00:01:22.841
Ograničena vlada i ideja o
spontanom poretku

00:01:22.881 --> 00:01:24.404
su neodvojive.

00:01:24.444 --> 00:01:25.857
Kada su individue ostavljene da

00:01:25.897 --> 00:01:28.624
da ostvare sopstvene interese
bez miješanja,

00:01:28.664 --> 00:01:31.705
one su u boljoj poziciji da stvore
bogatstvo i napredak

00:01:31.745 --> 00:01:35.968
nego čak vladin službenik koji je
naj informisaniji i dobromjeran.

00:01:36.008 --> 00:01:38.739
Ali nije dovoljno samo istaći
da ograničena vlada

00:01:38.779 --> 00:01:41.918
znači da su želje i potrebe građana
bolje zbrinute.

00:01:41.958 --> 00:01:45.129
Šta se dešava kada ograničenja 
vlasti prestanu postojati?

00:01:45.169 --> 00:01:47.710
Kada vlada raste u
veličini i obimu,

00:01:47.750 --> 00:01:50.239
prava pojedinaca postaju
manje bitna.

00:01:50.279 --> 00:01:52.881
Kada vlada preraste svoja
prvobitna ograničenja

00:01:52.921 --> 00:01:56.016
i počne diktirati šta je najbolje
za opšte dobro,

00:01:56.056 --> 00:01:59.391
ili veće dobro,
više ne može uzeti u obzir

00:01:59.431 --> 00:02:02.103
potrebe i želje svakog pojedinca.

00:02:02.143 --> 00:02:06.657
Umjesto toga, odluka su bazirane na tome
šta je najbolje za većinu.

00:02:06.697 --> 00:02:11.588
Kao rezultat individualizam gubi
od kolektivnog razmišljanja.

00:02:11.628 --> 00:02:15.189
Međutim, možete reći sebi da je
"zajedničko dobro"

00:02:15.229 --> 00:02:16.699
ili "opće dobro"

00:02:16.739 --> 00:02:19.927
čak i vrijedno gubitka
prava pojedinaca,

00:02:19.967 --> 00:02:24.037
ali istina je da većinu vremena
odluke koje donosi vlada

00:02:24.077 --> 00:02:27.572
nisu bazirane na tome
šta je najbolje za većinu.

00:02:27.612 --> 00:02:30.584
Umjesto toga, vlada većinom
donosi odluke bazirane

00:02:30.624 --> 00:02:33.836
na najglasnijoj i najuticajnoj grupi.

00:02:33.876 --> 00:02:37.541
Rastuća, džinovska i
snažna vlada

00:02:37.581 --> 00:02:41.616
ima više koristi od pametnih, malobrojnih
preduzetničkih i bogatih,

00:02:41.656 --> 00:02:43.923
nego od opće populacije.

00:02:43.963 --> 00:02:48.535
Svaki novi propis, u svakom
rastu u obimu vlade

00:02:48.575 --> 00:02:52.218
je nova prilika za onih
nekoliko dobro organizovanih

00:02:52.258 --> 00:02:56.518
da dobiju posebne privilegije
na uštrb nas ostalih.

00:02:56.558 --> 00:03:01.021
Na primjer, veoma velike,
prevelike da bi propale banke

00:03:01.061 --> 00:03:05.129
su odlične u ubjeđivanju
političara i vladinih regulatora

00:03:05.169 --> 00:03:08.146
da njihovoj industriji treba
posebnu zaštitu,

00:03:08.186 --> 00:03:09.447
i da svi ostali

00:03:09.487 --> 00:03:12.029
trebaju zajednički da plate
kada su oni u nevolji.

00:03:12.069 --> 00:03:16.438
Čak i ako nemamo zajedničku korist,
kada im ide zaista dobro.

00:03:16.478 --> 00:03:19.256
Ali kako da ograničimo
moć vlade?

00:03:19.296 --> 00:03:23.075
U modernoj eri, ustavi postavljaju
suštinska ograničenja

00:03:23.115 --> 00:03:26.542
šta vlada može i ne može raditi.

00:03:26.582 --> 00:03:30.698
U ustavima ograničenih vlada,
uloga i obim vlade

00:03:30.738 --> 00:03:33.520
nije dozvoljeno odlučivanje od
strane onih na vlasti.

00:03:33.560 --> 00:03:36.079
Umjesto toga, ovo je ograničeno
na one stvari

00:03:36.119 --> 00:03:37.939
koje su posebno odobrena

00:03:37.979 --> 00:03:41.629
vladi u ustavu.

00:03:41.669 --> 00:03:45.428
Mnogi savremeni ustavi takođe
odvajaju moć vlade

00:03:45.468 --> 00:03:47.618
na tri posebne grane.

00:03:47.658 --> 00:03:51.949
Tako nijedna grana ne može postati
moćnija od druge dvije.

00:03:51.989 --> 00:03:54.674
Ako predsjednik pokuša
da dobije više moći,

00:03:54.714 --> 00:03:59.160
on ili ona to mora učiniti oduzimajući
vlast zakonodavcima,

00:03:59.200 --> 00:04:00.836
i suprotno.

00:04:00.876 --> 00:04:05.026
Kada su vlade ograničene
u obimu, pojedinci cvjetaju,

00:04:05.068 --> 00:04:09.686
a ljudi mogu definisati i rjšavati
probleme sa kojima se susreću

00:04:09.726 --> 00:04:12.154
kroz spontani poredak.

00:04:12.194 --> 00:04:15.666
Vlade često pokušavaju maksimizirati
povećanje javnog dobra,

00:04:15.706 --> 00:04:18.180
ali zato što su koncentrisani
na jednom mjestu,

00:04:18.220 --> 00:04:20.180
dok su građani rasprostranjeni,

00:04:20.220 --> 00:04:22.529
vladini regulatori i političari,

00:04:22.569 --> 00:04:27.022
su skloniji da pomognu onima
koji im imaju poseban pristup.

00:04:27.062 --> 00:04:28.544
Odgovarajuća uloga vlade

00:04:28.584 --> 00:04:31.211
je da samo obezbijedi
taj osnovni okvir

00:04:31.251 --> 00:04:34.118
koji omogućava svima da
budu oslobođeni štete,

00:04:34.158 --> 00:04:38.784
zaštite ono što ljudi imaju,
i čuva od upada drugih.

00:04:38.824 --> 00:04:41.776
Često, najbolji način da se to osigura

00:04:41.816 --> 00:04:45.473
je uspostavljanje kontrole i ravnoteže
unutar same vlade

00:04:45.513 --> 00:04:49.049
tako da jedna grana ne postane
previše moćna.

00:04:49.089 --> 00:04:53.405
Dakle, u zaključku, spontani poredak
se može dogoditi samo

00:04:53.445 --> 00:04:56.095
kada je vlada van njegovog puta.

00:04:56.135 --> 00:04:59.115
Kada vlada pokuša da riješi
probleme društva,

00:04:59.155 --> 00:05:01.679
nisu samo pojedinci oni
koji gube,

00:05:01.719 --> 00:05:04.378
svi gubimo od posebnih interesa.

00:05:04.418 --> 00:05:08.895
A vlada može i treba da bude ograničena
ograničavanjem svojih moći

00:05:08.935 --> 00:05:11.961
i postavljanje mehanizma
kontrole te vlasti.

00:05:12.001 --> 00:05:19.142
[muzika]