WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:03.375
[maymun xurxurlayapti]
Thought Monkey YouTube kanali

2
00:00:03.375 --> 00:00:07.133
Fond bozori juda murakkab
tuzilmaga o'xshaydi.

3
00:00:07.133 --> 00:00:11.231
Atrofidagi barcha shov-shuv
va sizga yordam berishga

4
00:00:11.231 --> 00:00:14.692
tayor turgan turli ekspertlarning
mavjudligi tufayli

5
00:00:14.692 --> 00:00:17.017
sizga u vahimalidek tuyuladi
va fond bozorida faqatgina

6
00:00:17.017 --> 00:00:19.790
ekspert yordamida muvaffaqiyatli

7
00:00:19.790 --> 00:00:24.547
investitsiya qilish mumkin
deb o'ylashingiz mumkin.

8
00:00:24.547 --> 00:00:28.577
Agar nimalar sodir bo'layotgani
to'g'risida bir lahza o'ylasangiz,

9
00:00:28.577 --> 00:00:32.430
aslida bu unchalik murakkab emas.

10
00:00:32.430 --> 00:00:34.828
Fond bozorining g'alati joyi bu

11
00:00:34.828 --> 00:00:40.122
arzimagandek ko'rinadigan joylardan
pul topish va yo'qotish mumkin.

12
00:00:40.122 --> 00:00:43.519
Jismoniy harakat uncha
sodir bo'lmaydi,

13
00:00:43.519 --> 00:00:46.154
lekin kundalik ravishda

14
00:00:46.154 --> 00:00:49.137
bir dunyo pul ishlab
topiladi va yo'qotiladi.

15
00:00:49.137 --> 00:00:55.412
Nyu-York fond birjasida kunida
169 milliard dollardan ko'p miqdordagi

16
00:00:55.412 --> 00:00:59.129
savdolar amalga oshadi va u dunyodagi
ko'pgina fond birjalardan biri, xolos.

17
00:00:59.129 --> 00:01:02.023
Albatta, investitsiya qilishingiz uchun



18
00:01:02.023 --> 00:01:05.503
har xil investitsiya turlari mavjud.

19
00:01:05.503 --> 00:01:07.804
Masalan, valyutaga
investitsiya qilishingiz mumkin.

20
00:01:07.804 --> 00:01:11.309
Uning kunlik savdo hajmi
eng katta bo'lib,

21
00:01:11.309 --> 00:01:14.055
u trillionlab dollarni tashkil etadi.

22
00:01:14.055 --> 00:01:18.409
Qanday bo'lmasin, fond birjasi
har bir boshqa bozorga:

23
00:01:18.409 --> 00:01:20.878
dehqon bozori, eski buyumlar bozori,

24
00:01:20.878 --> 00:01:24.242
ya'ni buyumlar oldi-sotdi
qilinadigan joyga juda o'xshaydi.

25
00:01:24.242 --> 00:01:28.459
Faqat unda mahsulotlar emas,

26
00:01:28.459 --> 00:01:31.522
balki qimmatbaho qog'ozlar

27
00:01:31.522 --> 00:01:33.426
oldi-sotdi qilinadi.

28
00:01:33.426 --> 00:01:38.369
Qimmatbaho qog'ozlar shunchaki
moliyaviy aktivlar yoki

29
00:01:38.369 --> 00:01:44.144
undan pul ishlasa bo'ladigan
resurslarga qo'yilgan bashang nomdir.

30
00:01:44.144 --> 00:01:47.312
Masalan, eng tanilgan qimmatli qog'oz
turiga aksiyalar kiradi,

31
00:01:47.312 --> 00:01:51.725
lekin siz obligatsiyalar, yoki oltin,
kumush va metallar kabi mahsulotlarga,

32
00:01:51.725 --> 00:01:54.812
yoki ko'chmas mulkka ham

33
00:01:54.812 --> 00:01:56.584
investitsiya qilishingiz mumkin.

34
00:01:56.584 --> 00:01:59.325
Shunga o'xshash ko'plab
investitsiya turlari mavjud.

35
00:01:59.325 --> 00:02:00.926
Aksiya sotib olganingizda

36
00:02:00.926 --> 00:02:04.767
siz aslida kompaniyaning kichik
bir qismini sotib olgan bo'lasiz.

37
00:02:04.767 --> 00:02:08.247
Oldinlari aksiya sotib olsangiz,

38
00:02:08.247 --> 00:02:12.054
sizga necha dona aksiya
sotib olganingiz to'g'risida

39
00:02:12.054 --> 00:02:13.204
qog'oz berilardi.

40
00:02:13.204 --> 00:02:16.491
Ammo endi hammasi elektron
ko'rinishda, shuning uchun

41
00:02:16.491 --> 00:02:20.522
aksiya sotib olganingizda kompaniyaga
haqiqatdan ham biror bir aloqangiz

42
00:02:20.522 --> 00:02:23.759
borligini faqatgina onlayn hisob
raqamingiz orqali bilishingiz mumkin.

43
00:02:23.759 --> 00:02:27.538
Masalan, agar Google egaligiga
qiziqsangiz va, aytaylik,

44
00:02:27.538 --> 00:02:31.672
atigi 1 yoki 2, yoki boshqa
miqdordagi aksiya sotib olsangiz,

45
00:02:31.672 --> 00:02:36.752
siz kompaniyaga investitsiya qilgan
bo'lasiz va uning qisman egasiga aylanasiz.

46
00:02:36.752 --> 00:02:40.402
Siz juda kichik qismiga
egalik qilsangiz ham,

47
00:02:40.402 --> 00:02:45.124
qisman ega sifatida
ba'zi huquqlaringiz bo'ladi.

48
00:02:45.124 --> 00:02:47.875
Ho'sh, aksiya sotganingizda yoki

49
00:02:47.875 --> 00:02:52.598
sotib olganingizda nima sodir bo'ladi?
Bu jarayon qanday kechadi?

50
00:02:52.598 --> 00:02:54.719
Aslida, aksiya sotib
olishda birinchi bo'lib

51
00:02:54.719 --> 00:02:55.719
siz uning

52
00:02:55.719 --> 00:03:00.202
siz sotishga yoki sotib olishga
tayyor bo'lgan narxini belgilaysiz.

53
00:03:00.202 --> 00:03:05.565
Keyin brokerga murojaat qilasiz

54
00:03:05.565 --> 00:03:08.108
va u sizga aksiyalarni

55
00:03:08.108 --> 00:03:10.806
siz so'ragan narxda
sotishga yoki

56
00:03:10.817 --> 00:03:14.061
sotib olishga rozi
bo'lgan kishini topadi.

57
00:03:14.061 --> 00:03:17.866
Broker siz belgilagan
narxga sotishga yoki

58
00:03:17.866 --> 00:03:20.854
sotib olishga rozi bo'lgan
odamni topganidan so'ng,

59
00:03:20.854 --> 00:03:25.535
agar onlayn hisob raqamdan
foydalangan bo'lsangiz,

60
00:03:25.535 --> 00:03:29.423
sizdan 10-20 dollarlarga

61
00:03:29.423 --> 00:03:31.423
teng bo'lgan xizmat haqini oladi

62
00:03:31.423 --> 00:03:34.166
va shu bilan savdo
amalga oshadi.

63
00:03:34.166 --> 00:03:37.468
Kunida shunga o'xshash millionlab
tranzaktsiyalar amalga oshadi.

64
00:03:37.468 --> 00:03:41.111
Aynan shu sababli aksiya
kurslari ko'tarilib tushadi.

65
00:03:41.111 --> 00:03:44.118
Agar ma'lum bir aksiya
grafigiga qarasangiz, aytaylik,

66
00:03:44.118 --> 00:03:46.848
Google aksiyasinikiga va
oxirgi haftalarda uning

67
00:03:46.848 --> 00:03:50.392
aksiya kursi pashayib
kelayotgan bo'lsa,

68
00:03:50.392 --> 00:03:55.036
bunga aksiyasini sotishga
harakat qilayotgan sotuvchilar

69
00:03:55.036 --> 00:03:58.511
yanada arzonroq narxlarda sota olishi,

70
00:03:58.511 --> 00:04:03.284
yoki xaridorlar Google aksiyasini
faqatgina arzonroq narxlarda

71
00:04:03.284 --> 00:04:06.060
sotib olayotganliklari
sabab bo'lishi mumkin.

72
00:04:06.060 --> 00:04:08.765
Bunday vaziyat bir necha
sabablarga ko'ra sodir bo'ladi.

73
00:04:08.765 --> 00:04:12.478
Bular investorlarning salbiy hisoboti,
yoki kompaniya to'g'risida

74
00:04:12.478 --> 00:04:14.859
noxush xabar yoki nomaqbulliklar

75
00:04:14.859 --> 00:04:17.346
va hokazolar bo'lishi mumkin.

76
00:04:17.346 --> 00:04:20.378
Odamlar vahimaga tushganda
o'zlarini yo'qotishlardan

77
00:04:20.378 --> 00:04:23.473
sotish orqali himoya
qilishga harakat qiladilar

78
00:04:23.473 --> 00:04:26.670
va agar ular yanada
arzonroq narxlarda sotaversa

79
00:04:26.681 --> 00:04:31.056
yoki xaridorlar faqatgina
yanada arzonroq narxlarda

80
00:04:31.056 --> 00:04:34.490
olayotganini bilsalar,
ular vahimaga tushib,

81
00:04:34.490 --> 00:04:37.881
aksiyalaridan qutulishga
harakat qiladilar.

82
00:04:37.881 --> 00:04:40.787
Aksiya narxlari pasayganda aynan
shunday vaziyat sodir bo'ladi.

83
00:04:40.787 --> 00:04:44.285
Agar buning teskarisi sodir
bo'lsa, aksiya narxlari ko'tariladi.

84
00:04:44.285 --> 00:04:47.559
Xaridorlarning kompaniyaga umidi
katta bo'lsa yoki kompaniya to'g'risida

85
00:04:47.559 --> 00:04:50.976
xushxabarlar tarqalayotgan bo'lsa,
ular aksiyalarni yuqoriroq narxlarga

86
00:04:50.976 --> 00:04:53.789
sotib olishga rozi bo'ladilar,
bu esa narxlarni ko'tarib yuboradi.

87
00:04:53.789 --> 00:04:57.480
Agar e'tibor bergan bo'lsangiz,
aksiya narxlarini

88
00:04:57.480 --> 00:05:00.631
odam psixoligiyasi boshqaradi.

89
00:05:00.631 --> 00:05:04.729
Fond bozori aslida
shunga asoslangan.

90
00:05:04.729 --> 00:05:08.873
Fond bozori mohiyati bo'yicha

91
00:05:08.873 --> 00:05:12.592
narxlar iste'molchilar
tomonidan belgilanadigan

92
00:05:12.592 --> 00:05:15.116
mahsulot bozoriga o'xshaydi,
faqat unda narxlarni

93
00:05:15.116 --> 00:05:18.442
investorlar belgilaydi.

94
00:05:18.442 --> 00:05:22.919
Pul asosan pul spekulyatsiyasidan
ishlab topiladi.

95
00:05:22.919 --> 00:05:24.814
Shunchalik oddiy.