WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:03.375
[hungërimë majmuni]
MAJMUNI I MENDUAR

2
00:00:03.375 --> 00:00:07.133
Tregu i aksioneve mund të duket
një labirint vërtet i komplikuar.

3
00:00:07.133 --> 00:00:11.231
Në fakt, me gjithë lajmet rreth tij
dhe me ekspertë të ndryshëm

4
00:00:11.231 --> 00:00:14.692
të gatshëm për t'ju ndihmuar të
gjeni rrugën nëpër tregun e aksioneve,

5
00:00:14.692 --> 00:00:17.017
e bën këtë në dukje, diçka shumë të vështire.

6
00:00:17.017 --> 00:00:19.790
Gjithashtu, duket sikur edhe mënyra
e vetme për të investuar suksesshëm

7
00:00:19.790 --> 00:00:24.547
në tregun e aksioneve është
përmes ndihmës së një eksperti.

8
00:00:24.547 --> 00:00:27.577
Nëse mendoni për një moment

9
00:00:27.577 --> 00:00:32.430
për atë që ndodh me të vërtetë,
nuk është aq e vështirë.

10
00:00:32.430 --> 00:00:34.828
Ndoshta gjëja më e çuditshme
për tregun e aksioneve

11
00:00:34.828 --> 00:00:40.122
është se mund të humbisni
dhe fitoni para nga asgjëja.

12
00:00:40.122 --> 00:00:42.519
Asgjë nuk
ndodh fizikisht,

13
00:00:42.519 --> 00:00:46.154
por shumë e
shumë para fitohen

14
00:00:46.154 --> 00:00:49.137
e humbasin
çdo ditë.

15
00:00:49.137 --> 00:00:55.412
Në fakt, bursa e Nju-Jorkut shkëmben më
shumë se 169 miliardë dollarë në ditë

16
00:00:55.412 --> 00:00:59.129
dhe kjo është vetëm një nga
bursat e shumta në të gjithë botën.

17
00:00:59.129 --> 00:01:02.023
Dhe sigurisht ekzistojnë
shumë lloje të ndryshme

18
00:01:02.023 --> 00:01:05.503
investimesh që mund të bëni.

19
00:01:05.503 --> 00:01:07.804
Për shembull, mund
të investoni në monedha,

20
00:01:07.804 --> 00:01:12.309
që kanë shkëmbim jashtëzakonisht të
lartë parash çdo ditë,

21
00:01:12.309 --> 00:01:14.055
në trilionë dollarë.

22
00:01:14.055 --> 00:01:18.409
Në çdo rast, tregu i aksioneve është në
të vërtetë i ngjashëm me çdo lloj tregu,

23
00:01:18.409 --> 00:01:20.878
me tregun e fermerëve, të gjërave të përdorura,

24
00:01:20.878 --> 00:01:24.242
domethënë çdo treg ku
të mirat blihen dhe shiten.

25
00:01:24.242 --> 00:01:28.459
Dhe në të vërtetë
është e njëjta gjë,

26
00:01:28.459 --> 00:01:31.522
vetëm se nuk është malli
që shitet dhe blihet,

27
00:01:31.522 --> 00:01:33.426
por janë letrat me vlerë.

28
00:01:33.426 --> 00:01:38.369
Letër me vlerë është thjesht një
emër i stolisur për asetet financiare

29
00:01:38.369 --> 00:01:44.144
ose gjëra me të cilat mund
të fitoni para. Për shembull, aksionet,

30
00:01:44.144 --> 00:01:47.312
që janë ndoshta forma më
e njohur e letrave me vlerë,

31
00:01:47.312 --> 00:01:51.725
por gjithashtu ju mund të investoni
në bono dhe mallra si ari,

32
00:01:51.725 --> 00:01:54.812
argjendi dhe metale,

33
00:01:54.812 --> 00:01:56.584
dhe mund të investoni në pasuri të paluajtshme.

34
00:01:56.584 --> 00:01:59.325
Dhe ka qindra lloje
investimesh të ngjashme.

35
00:01:59.325 --> 00:02:00.926
Kur blini aksione,

36
00:02:00.926 --> 00:02:04.767
në të vërtetë blini një
pjesë të vogël të një kompanie.

37
00:02:04.767 --> 00:02:08.247
Në të kaluarën, në fakt
ju jepej një copë letër

38
00:02:08.247 --> 00:02:12.054
që tregonte se sa
aksione të kompanisë

39
00:02:12.054 --> 00:02:13.204
kishit blerë.

40
00:02:13.204 --> 00:02:16.491
Megjithatë, tani gjithçka është
dixhitale, prandaj kur blini aksione,

41
00:02:16.491 --> 00:02:20.522
mënyra e vetme që mund të dëshmoni
me të vërtetë se zotëroni ndonjë pjesë

42
00:02:20.522 --> 00:02:23.759
të kësaj kompanie është
përmes llogarisë suaj online.

43
00:02:23.759 --> 00:02:27.538
Kështu, për shembull, nëse jeni
të interesuar të blini Google-in,

44
00:02:27.538 --> 00:02:31.672
dhe le të themi se blini një ose
dy aksione, ose sado që të blini,

45
00:02:31.672 --> 00:02:36.752
në fakt po investoni në kompani
dhe bëheni, në një farë mënyrë,

46
00:02:36.752 --> 00:02:40.402
bashkëpronar i saj. Mund të jeni
bashkëpronar i një pjese shumë të vogël,

47
00:02:40.402 --> 00:02:45.124
por keni të drejta që ju
janë dhënë si bashkëpronar.

48
00:02:45.124 --> 00:02:47.875
Tani pyetja është se çfarë ndodh

49
00:02:47.875 --> 00:02:52.598
kur shisni ose blini aksione?
Si funksionon kjo në të vërtetë?

50
00:02:52.598 --> 00:02:54.719
Epo, gjëja e
parë që ndodh

51
00:02:54.719 --> 00:02:56.719
kur blini aksione, është se

52
00:02:56.719 --> 00:03:00.202
ju vendosni çmimin me të cilin
jeni të gatshëm të blini ose shisni.

53
00:03:00.202 --> 00:03:05.565
Dhe më pas kërkoni ndihmën
e një ndërmjetësi i cili gjen dikë

54
00:03:05.565 --> 00:03:08.108
që është i gatshëm të blejë aksionet

55
00:03:08.108 --> 00:03:10.806
që dëshironi
t'i shisni ose blini

56
00:03:10.817 --> 00:03:14.061
me çmimin që
keni kërkuar për to.

57
00:03:14.061 --> 00:03:17.866
Ndërmjetësi,
pasi gjen atë person

58
00:03:17.866 --> 00:03:20.854
që është i gatshëm të blejë ose të
shesë me çmimin që keni vendosur,

59
00:03:20.854 --> 00:03:25.535
do të përfundojë
transaksionin

60
00:03:25.535 --> 00:03:29.423
dhe për këtë shërbim

61
00:03:29.423 --> 00:03:31.423
ai ju tarifon zakonisht 10-20 dollarë,

62
00:03:31.423 --> 00:03:34.166
nëse përdorni
llogarinë online.

63
00:03:34.166 --> 00:03:37.468
Miliona operacione të
tilla ndodhin çdo ditë.

64
00:03:37.468 --> 00:03:41.111
Dhe kjo është arsyeja përse
çmimet e aksioneve ngrihen dhe ulen.

65
00:03:41.111 --> 00:03:44.118
Kështu që, kur shikoni grafikun e
aksioneve të një kompanie të caktuar,

66
00:03:44.118 --> 00:03:46.848
le të themi Google,
aksionet e së cilës

67
00:03:46.848 --> 00:03:50.392
kanë qenë në rënie
gjatë javëve të fundit,

68
00:03:50.392 --> 00:03:55.036
kjo ndodh për shkak se shitësit, në
përpjekje për të shitur aksionet e tyre,

69
00:03:55.036 --> 00:03:58.511
i shesin me çmim gjithnjë e më të ulët;

70
00:03:58.511 --> 00:04:04.284
një mundësi tjetër është që blerësi
të blejë një aksion në Google vetëm

71
00:04:04.284 --> 00:04:06.060
nëse çmimi është gjithnjë e më i ulët.

72
00:04:06.060 --> 00:04:08.365
Dhe kjo ndodh për
një numër arsyesh,

73
00:04:08.365 --> 00:04:12.478
që mund të jenë raporte
negative të investitorëve

74
00:04:12.478 --> 00:04:14.859
ose lajme të këqija rreth kompanisë

75
00:04:14.859 --> 00:04:17.346
apo skandale që prekin kompaninë etj.

76
00:04:17.346 --> 00:04:20.378
Kur njerëzit janë
të frikësuar,

77
00:04:20.378 --> 00:04:23.473
ata përpiqen të mbrohen nga
humbjet duke shitur aksione

78
00:04:23.473 --> 00:04:26.670
dhe nëse shesin me
çmim tepër të ulët,

79
00:04:26.681 --> 00:04:31.056
ose vënë re se blerësit blejnë
vetëm me çmim tepër të ulët,

80
00:04:31.056 --> 00:04:34.490
ata mund të frikësohen dhe përpiqen
t'i likuidojnë aksionet me çdo kusht.

81
00:04:34.490 --> 00:04:37.881
Kjo, pra, është ajo që ndodh
kur çmimet e aksioneve bien.

82
00:04:37.881 --> 00:04:40.787
Tani, çmimet e aksioneve
rriten kur ndodh e kundërta.

83
00:04:40.787 --> 00:04:44.285
Kur blerësit janë gati të blejnë
aksione me çmime gjithnjë e më të larta,

84
00:04:44.285 --> 00:04:48.059
për shkak të optimizmit që
kanë për kompaninë,

85
00:04:48.059 --> 00:04:51.576
ose lajmeve të mira që
kanë dëgjuar rreth saj,

86
00:04:51.576 --> 00:04:53.789
kjo bën që çmimet të rriten.

87
00:04:53.789 --> 00:04:57.480
Siç mund ta keni vënë re,
është psikologjia njerëzore

88
00:04:57.480 --> 00:05:00.631
që kontrollon çmimet e aksioneve.

89
00:05:00.631 --> 00:05:04.729
Pra, kjo është me të vërtetë baza e
funksionimit të tregut të aksioneve.

90
00:05:04.729 --> 00:05:08.873
Mund ta mendoni tregun e aksioneve
si një treg ku shiten mallra,

91
00:05:08.873 --> 00:05:12.592
ku çmimet e tyre përcaktohen
realisht nga konsumatorët,

92
00:05:12.592 --> 00:05:15.116
dhe në tregun e aksioneve
çmimet përcaktohen

93
00:05:15.116 --> 00:05:18.442
realisht nga investitorët.

94
00:05:18.442 --> 00:05:22.919
Paraja fitohet kryesisht
përmes spekulimeve.

95
00:05:22.919 --> 00:05:24.814
Ja sa e thjeshtë është.