WEBVTT

00:00:00.000 --> 00:00:03.335
[ржење на мајмун]

00:00:03.375 --> 00:00:07.093
Берзата може да изгледа
како многу комплициран ѕвер.

00:00:07.133 --> 00:00:11.191
Всушност, со сите вести кои кружат наоколу
и различните експерти

00:00:11.231 --> 00:00:14.652
кои се тука за да ви помогнат
да навигирате низ берзата,

00:00:14.692 --> 00:00:16.977
изгледа премногу тешко,

00:00:17.017 --> 00:00:19.750
и изгледа дека единствениот
начин за да успеете

00:00:19.790 --> 00:00:24.507
да инвестирате во берзата
е со помош на експерт.

00:00:24.547 --> 00:00:27.537
Но всушност не е така комплицирано

00:00:27.577 --> 00:00:32.390
ако одвоите време да размислите за
тоа што всушност се случува.

00:00:32.430 --> 00:00:34.788
Чудната работа за
берзата, сепак,

00:00:34.828 --> 00:00:40.082
е дека можете да заработите и изгубите пари
од нешто што изгледа како ништо.

00:00:40.122 --> 00:00:42.479
Не многу физички
работи всушност се случуваат,

00:00:42.519 --> 00:00:46.114
но тони и тони на пари
се заработуваат дневно,

00:00:46.154 --> 00:00:49.097
и тони и тони на пари
се губат дневно.

00:00:49.137 --> 00:00:55.372
Всушност, берзата во Њујорк
тргува над 169 милијарди долари на ден,

00:00:55.412 --> 00:00:59.089
и таа е само една од многуте
берзи низ светот.

00:00:59.129 --> 00:01:01.983
И се разбира, постојат
многу различни видови

00:01:02.023 --> 00:01:05.463
на инвестиции во кои можете да инвестирате.

00:01:05.503 --> 00:01:07.764
На пример, можете да
инвестирате во валути,

00:01:07.804 --> 00:01:12.269
кои се во многу голема количина
и кои се тргуваат дневно.

00:01:12.309 --> 00:01:14.015
Се работи за трилиони.

00:01:14.055 --> 00:01:18.369
Без разлика, берзата е навистина
слична на било кој пазар -

00:01:18.409 --> 00:01:20.838
земјоделски пазар, пазар за дрангулии,

00:01:20.878 --> 00:01:24.202
секаде каде добра
се купуваат и продаваат.

00:01:24.242 --> 00:01:28.419
И она што навистина е,
е токму тоа,

00:01:28.459 --> 00:01:31.482
само што во овој случај не се продаваат
добра кои се купуваат и продаваат,

00:01:31.522 --> 00:01:33.386
тие се наречени хартии од ведност.

00:01:33.426 --> 00:01:38.329
Хартиите од вредност во основа се само
модерно име за финансиски добра

00:01:38.369 --> 00:01:44.104
или работи со кои можете да правите
пари. На пример, акциите,

00:01:44.144 --> 00:01:47.272
кои веројатно се најпознатата
форма на хартија од вредност,

00:01:47.312 --> 00:01:51.685
но можете исто така да инвестирате и во
обврзници и стоки

00:01:51.725 --> 00:01:54.772
како што се злато и сребро и метали,

00:01:54.812 --> 00:01:56.544
а можете да инвестирате и во недвижности.

00:01:56.584 --> 00:01:59.285
Постојат многу различни видови
на инвестиции како претходните.

00:01:59.325 --> 00:02:00.886
Кога купувате акција,

00:02:00.926 --> 00:02:04.727
вие всушност купувате
мал дел од компанија.

00:02:04.767 --> 00:02:08.207
И порано, во минатото вие би
добиле парче хартија

00:02:08.247 --> 00:02:12.014
на која би пишувало колку
акции сте купиле,

00:02:12.054 --> 00:02:13.164
откако ќе ги купите.

00:02:13.204 --> 00:02:16.451
Сепак, сега се е во дигитална форма
па кога ќе купите акции

00:02:16.491 --> 00:02:20.482
единствениот начин на кој можете да знаете
дека имате дел од

00:02:20.522 --> 00:02:23.719
оваа компанија е преку
вашите онлајн сметки.

00:02:23.759 --> 00:02:27.498
На пример, ако сте
заинтересирани да купите акции од Гугл,

00:02:27.538 --> 00:02:31.632
и да речеме дека ќе купите само
1 или 2 акции или колку и да е,

00:02:31.672 --> 00:02:36.712
вие всушност инвестирате во
компанијата и станувате, на некој начин,

00:02:36.752 --> 00:02:40.362
делумен сопственик. Можете да бидете
сопственик на многу мал дел,

00:02:40.402 --> 00:02:45.084
но сепак имате одредени права
кои ги добивате како делумен сопственик.

00:02:45.124 --> 00:02:47.835
Сега прашањето е, што се случува

00:02:47.875 --> 00:02:52.558
кога продавате или купувате акција?
Како тоа функционира?

00:02:52.598 --> 00:02:54.679
Всушност, првата работа
која се случува

00:02:54.719 --> 00:02:56.679
кога купувате акција за себе е

00:02:56.719 --> 00:03:00.162
поставување на цената по која
сте спремни да ја купите или продадете акцијата.

00:03:00.202 --> 00:03:05.525
Потоа користите брокер
кој излегува на пазарот и наоѓа некој

00:03:05.565 --> 00:03:08.068
кој сака да ги купи акциите

00:03:08.108 --> 00:03:10.777
кои вие се обидувате
да ги продадете или купите

00:03:10.817 --> 00:03:14.021
по цена по која сте побарале
да се купат или продадат.

00:03:14.061 --> 00:03:17.826
Сега брокерот,
откако ќе го најде тоа лице

00:03:17.866 --> 00:03:20.814
кое сака да купи
или продаде акција по вашата цена,

00:03:20.854 --> 00:03:25.495
ќе овозможи да се случи трансакцијата
и ќе ви наплати провизија

00:03:25.535 --> 00:03:29.383
од вообичаено 10-20 долари, овие денови,

00:03:29.423 --> 00:03:31.383
ако користите онлајн сметка,

00:03:31.423 --> 00:03:34.126
и потоа ќе овозможи
реализација на трансакцијата.

00:03:34.166 --> 00:03:37.428
Милиони на вакви видови
на трансакции се случуваат секој ден.

00:03:37.468 --> 00:03:41.071
И ова е навистина причината
зошто цената на акциите се зголемува или намалува.

00:03:41.111 --> 00:03:44.078
Па така, кога ќе погледнете графикон
на одредена акција,

00:03:44.118 --> 00:03:46.808
да речеме акција на Гугл
при што Гугл

00:03:46.848 --> 00:03:50.352
слабо котира во текот
на изминатите неколку недели,

00:03:50.392 --> 00:03:54.996
ова е затоа што продавачите
кои се обидуваат да ги продадат нивните акции,

00:03:55.036 --> 00:03:58.471
ќе ги продадат по пониска и пониска цена,

00:03:58.511 --> 00:04:04.244
или пак може да се случи кога купувач
ќе купи акција од Гугл

00:04:04.284 --> 00:04:06.020
по пониска и пониска цена.

00:04:06.060 --> 00:04:08.325
Ова се случува заради
различни причини.

00:04:08.365 --> 00:04:12.438
Може да биде заради извештаи на инвеститори
кои предвидуваат негативен тренд,

00:04:12.478 --> 00:04:14.819
или лоши вести за компанијата,

00:04:14.859 --> 00:04:17.306
или скандали поврзани со компанијата итн.

00:04:17.346 --> 00:04:20.338
Луѓето, во основа,
кога ќе се уплашат,

00:04:20.378 --> 00:04:23.433
тие се обидуваат да ги заштитат
своите загуби преку продажба,

00:04:23.473 --> 00:04:26.641
и ако ги продаваат акциите
по пониска и пониска цена,

00:04:26.681 --> 00:04:31.016
или забележат дека купувачите ќе купуваат
по пониска и пониска цена,

00:04:31.056 --> 00:04:34.450
тие може да се уплашат
и ќе се обидат да се отарасат од својата акција,

00:04:34.490 --> 00:04:37.841
и токму ова се случува
кога цената на акцијата се намалува.

00:04:37.881 --> 00:04:40.747
Од друга страна, цената на акциите расте
кога спротивното се случува.

00:04:40.787 --> 00:04:44.245
Кога купувачите сакаат да купуваат
акции по повисоки и повисоки цени

00:04:44.285 --> 00:04:48.019
затоа што тие се чувствуваат оптимистично
за компанијата,

00:04:48.059 --> 00:04:51.536
или пак добри вести
кружат за компанијата,

00:04:51.576 --> 00:04:53.749
и токму тоа ја зголемува цената.

00:04:53.789 --> 00:04:57.440
Ова е навистина, ако забележавте,
човечка психологија

00:04:57.480 --> 00:05:00.591
која ги движи цените на акциите.

00:05:00.631 --> 00:05:04.689
Тоа е всушност основата
на која берзите функционираат.

00:05:04.729 --> 00:05:08.833
Можете да гледате на тоа како
на пазар каде се продаваат добра

00:05:08.873 --> 00:05:12.552
каде цената вистински се
одредува од потрошувачот,

00:05:12.592 --> 00:05:15.076
додека на берзата
цената на акциите

00:05:15.116 --> 00:05:18.402
вистински се одредува од инвеститорите.

00:05:18.442 --> 00:05:22.879
Всушност, се заработуваат пари
од шпекулирање за пари.

00:05:22.919 --> 00:05:24.814
Толку е едноставно.