WEBVTT FILE

1
00:00:00.000 --> 00:00:16.936
[მუსიკა უკრავს]

2
00:00:16.976 --> 00:00:21.003
- მაღლა ანდებში მდებარეობს

3
00:00:21.043 --> 00:00:23.564
ინკების იმპერიის სამეფოს ისტორიული
რეზიდენციის ნანგრევები.

4
00:00:23.604 --> 00:00:26.469
საუკუნეების განმავლობაში

5
00:00:26.509 --> 00:00:29.650
გარე სამყაროსთვის დაფარული მაჩუ-პიჩუ
1911 წელს ხელახლა აღმოაჩინეს.

6
00:00:29.690 --> 00:00:33.620
[მუსიკა უკრავს]

7
00:00:33.660 --> 00:00:39.364
პერუს აბორიგენი მოსახლეობა ჯერ
კიდევ მეურნეობას ეწევა ამ ხეობაში.

8
00:00:39.404 --> 00:00:42.060
ეუსებიო მენდეს ატაუ
და მისი ოჯახი

9
00:00:42.100 --> 00:00:45.688
მთის პატარა სოფელში,
ელ-პალამარში ცხოვრობენ.

10
00:00:45.728 --> 00:00:49.751
ისინი მიწას ამუშავებენ, ისევე
როგორც ამას ეუსებიოს მამა და ბაბუა

11
00:00:49.791 --> 00:00:53.116
აკეთებდნენ ბოლო 100
წლის განმავლობაში.

12
00:00:53.156 --> 00:00:59.679
მათ ოთხი ხარი, ორი ღორი
და რამდენიმე ქათამი ჰყავთ.

13
00:00:59.719 --> 00:01:03.164
დღეს ეუსებიოს მისი პრიმიტიული
გუთანი მთაში მიაქვს

14
00:01:03.204 --> 00:01:08.233
მორიგი სამუშაო დღისთვის.

15
00:01:08.273 --> 00:01:10.787
და მაინც, მას არ გააჩნია
საკუთრების უფლება

16
00:01:10.827 --> 00:01:13.897
იმ მიწაზე, რომელზეც
მისი სარჩოა დამოკიდებელი.

17
00:01:13.937 --> 00:01:17.359
- ჩემი პაპა და ბებია
აქ დაიბადნენ.

18
00:01:17.399 --> 00:01:22.680
ისინი აქ პირველი
მესაკუთრეები იყვნენ.

19
00:01:23.301 --> 00:01:25.626
- ერთ დღეს ქალაქიდან
ჩამოსულმა უცნობმა

20
00:01:25.666 --> 00:01:28.617
ეუსებიოს პაპას 
წარუდგინა დოკუმენტი, 

21
00:01:28.657 --> 00:01:30.947
რომელიც ამ მიწაზე მის 
საკუთრების უფლებას ადასტურებდა.

22
00:01:30.987 --> 00:01:32.652
- მას პაპისა და ბებიის

23
00:01:32.692 --> 00:01:34.299
ამ მიწიდან გაყრა უნდოდა.

24
00:01:34.339 --> 00:01:37.602
მან უთხრა პაპას და ბებიას,

25
00:01:37.642 --> 00:01:40.600
რომ თუ მიწის დამუშავება სურდათ

26
00:01:40.640 --> 00:01:43.919
„მის დაქვემდებარებაში უნდა ემუშავათ“

27
00:01:43.970 --> 00:01:50.547
[მუსიკა უკრავს]

28
00:01:50.587 --> 00:01:51.841
- საუკუნეების განმავლობაში

29
00:01:51.881 --> 00:01:56.024
ინკების ამ წმინდა ხეობას
მრავალი მესაკუთრე ჰყავდა.

30
00:01:56.064 --> 00:01:58.720
3218 კილომეტრზე გადაჭიმული იმპერია

31
00:01:58.760 --> 00:02:04.047
ოდესღაც მიწებს ეკვატორიდან
სამხრეთ ჩილემდე აკონტროლებდა.

32
00:02:04.087 --> 00:02:07.902
ინკების მეფეები ხარკს
აკისრებდნენ ადგილობრივ ფერმერებს

33
00:02:07.942 --> 00:02:09.753
ესპანელი კონკისტადორების მიერ

34
00:02:09.793 --> 00:02:12.929
მე-16 საუკუნეში
მიწის დაპყრობამდე.

35
00:02:12.969 --> 00:02:18.577
მას შემდეგ, პერუს სხვადასხვა დროის მთავრობის
გადაწყვეტილებით მიწა ხელიდან ხელში გადადიოდა.

36
00:02:18.617 --> 00:02:22.224
ბავშვობაში ეუსებიოს მხოლოდ
ერთი არჩევანი ჰქონდა -

37
00:02:22.264 --> 00:02:26.339
ემუშავა იმ კაცისთვის, ვისაც
მიწაზე საკუთრების უფლება გააჩნდა.

38
00:02:26.379 --> 00:02:28.428
[მუსიკა უკრავს]

39
00:02:28.468 --> 00:02:32.964
დღეს ეუსებიოს ვაჟიშვილები
ეხმარებიან მინდორში.

40
00:02:33.004 --> 00:02:36.074
თითქმის ყოველ დღე ეუსებიო
და მისი ცოლი ზენობია

41
00:02:36.114 --> 00:02:38.435
დილიდან დაღამებამდე მუშაობენ.

42
00:02:38.475 --> 00:02:43.176
ჩემთვის ეს მიწა…

43
00:02:43.400 --> 00:02:45.629
ეს მიწა ოქროსავითაა.

44
00:02:45.738 --> 00:02:47.875
ან ფულის ტოლფასია.

45
00:02:47.915 --> 00:02:50.633
მე ეს მიწა მაჭმევს,

46
00:02:50.673 --> 00:02:52.620
ჩემს შვილებს ეს მიწა აჭმევს.

47
00:02:53.339 --> 00:02:56.491
- 1969 წელს, პერუს მთავრობამ

48
00:02:56.531 --> 00:02:59.207
მიწა მსხვილი მესაკუთრეებისგან
გამოისყიდა,

49
00:02:59.247 --> 00:03:02.259
თუმცა მისი მცირე ფერმერებისთვის
განაწილების ნაცვლად,

50
00:03:02.299 --> 00:03:04.817
მათ კოოპერატივები დააფუძნეს.

51
00:03:04.857 --> 00:03:08.682
არც ერთ კერძო პირს არ ჰქონდა
მიწის საკუთრებაში ფლობის უფლება.

52
00:03:08.722 --> 00:03:12.437
კიდევ ერთხელ ეუსებიოს
მხოლოდ ერთი არჩევანი ჰქონდა.

53
00:03:12.477 --> 00:03:14.962
რომ ამ მიწაზე დარჩენილიყვნენ
ის და ზენობია

54
00:03:15.002 --> 00:03:17.160
და ემუშავათ კოოპერატივისთვის,

55
00:03:17.200 --> 00:03:19.509
რომელთა დირექტორები
ბიუროკრატების მიერ

56
00:03:19.549 --> 00:03:21.399
დედაქალაქ ლიმაში ინიშნებოდნენ.

57
00:03:21.439 --> 00:03:23.768
- ყველაფერი უარესისკენ
წავიდა, რადგან

58
00:03:23.808 --> 00:03:26.035
ახლა დირექტორები ახდენდნენ
ჩვენს ექსპლუატირებას.

59
00:03:26.075 --> 00:03:28.175
კოოპერატივი რეალურ
ხელფასს არ იხდიდა,

60
00:03:28.215 --> 00:03:30.042
დღეში მხოლოდ 50 ცენტს,

61
00:03:30.082 --> 00:03:32.178
ხოლო დირექტორებს,
რომლებიც უსაქმურობდნენ

62
00:03:32.218 --> 00:03:33.988
და ლუდს სვამდნენ
ბევრად მეტს უხდიდა.

63
00:03:34.028 --> 00:03:35.825
მაგალითად,

64
00:03:35.865 --> 00:03:38.330
ახლაც კი მათ საკუთარი

65
00:03:38.370 --> 00:03:40.529
სახლები და მანქანები
აქვთ… ტრაქტორები.

66
00:03:40.569 --> 00:03:44.446
კოოპერატივებმა მოუტანეს
ეს ყველაფერი.

67
00:03:44.486 --> 00:03:47.135
მათ ფული საკუთარ
საბანკო ანგარიშებზე დადეს.

68
00:03:47.175 --> 00:03:48.830
და საკუთარი თავის
სასარგებლოდ იყენებენ.

69
00:03:50.664 --> 00:03:53.404
- წლების განმავლობაში
ეუსებიო და მისი მეზობლები

70
00:03:53.444 --> 00:03:56.273
სისტემას წარუმატებლად ებრძვიან.

71
00:03:56.313 --> 00:04:00.492
მახლობლად, სებასტიანა ფლორესი
მცირე ზომის მიწის ნაკვეთს ამუშავებს

72
00:04:00.532 --> 00:04:03.488
ქმართან და ორ
ვაჟიშვილთან ერთად.

73
00:04:03.528 --> 00:04:07.312
მეორე მეზობელი, ალეხანდრინა
ჰუე მანდეს ჩავეზი,

74
00:04:07.352 --> 00:04:09.096
მიწას მარტო ამუშავებს.

75
00:04:09.136 --> 00:04:12.634
მისი ქმარი ქალაქში
გადავიდა ფულის საშოვნელად.

76
00:04:12.674 --> 00:04:14.850
საკუთრების მოპოვების ბრძოლაში

77
00:04:14.890 --> 00:04:18.771
ეუსებიოსა და მის მეზობლებს ჰყავთ
მოკავშირეები, რომელთაც არასდროს შეხვედრიან.

78
00:04:18.811 --> 00:04:20.870
- მსოფლიოს მოსახლეობის ორი-მესამედი

79
00:04:20.910 --> 00:04:23.500
კაპიტალისტური სისტემის
გარეთ არის მოქცეული.

80
00:04:23.540 --> 00:04:26.523
ოთხი მილიარდი ადამიანი, რომელთაც
არ გააჩნიათ საკუთრების უფლება,

81
00:04:26.563 --> 00:04:29.385
აღიარებული ბიზნეს ასოციაცია

82
00:04:29.425 --> 00:04:33.949
და თვითიდენტიფიცირების
სამართლებრივი საშუალებები.

83
00:04:33.989 --> 00:04:36.259
- ჰერნანდო დე სოტო

84
00:04:36.299 --> 00:04:38.769
ლიმაში მდებარე თავისუფლებისა

85
00:04:38.809 --> 00:04:40.637
და დემოკრატიის
ინსტიტუტის პრეზიდენტია.

86
00:04:40.677 --> 00:04:42.686
ჟურნალი „ეკონომისტი“ მას
მსოფლიოში ყველაზე მნიშვნელოვანი

87
00:04:42.726 --> 00:04:47.393
ორი კვლევითი ორგანიზაციიდან
ერთ-ერთად ასახელებს.

88
00:04:47.433 --> 00:04:50.788
იგი საკუთრების უფლებებისა და
კანონის უზენაესობისთვის იბრძვის,

89
00:04:50.828 --> 00:04:55.933
რათა აღკვეთოს მთავრობის მხრიდან 
განსაკუთრებული მოპყრობის ფაქტები.

90
00:04:55.973 --> 00:05:02.083
ერთი ერთზე მუშაობით ეს საველე
მკვლევარები რეფორმის გზას ადგენენ.

91
00:05:02.123 --> 00:05:06.488
- ჩვენ ყველა ვსაუბრობთ გლობალურ
ეკონომიკასა და გლობალურ მსოფლიოზე

92
00:05:06.528 --> 00:05:11.014
და მაინც ძალიან ცოტა ვიცით იმაზე, თუ
როგორ ცხოვრობს მსოფლიოს ორი-მესამედი.

93
00:05:11.054 --> 00:05:13.181
მნიშვნელოვანია მათი გაცნობა,

94
00:05:13.221 --> 00:05:18.059
რადგან ისინი წარმოადგენენ მსოფლიოს
მოსახლეობის უმრავლესობას.

95
00:05:18.099 --> 00:05:23.564
კაპიტალისტურ თამაშში მონაწილეობის
მისაღებად თქვენ აქტივები გჭირდებათ.

96
00:05:23.604 --> 00:05:26.689
- ეუსებიოს ერთადერთი
აქტივი მიწაა,

97
00:05:26.729 --> 00:05:28.590
თუმცა სამართლებრივად დადასტურებული
საკუთრების უფლების გარეშე

98
00:05:28.630 --> 00:05:32.744
მას არ შეუძლია სესხის აღება მეტი
თესლის ან მიწის შესაძენად.

99
00:05:32.784 --> 00:05:36.552
საკუთრების უფლების გარეშე
მას არ შეუძლია სესხის აღება

100
00:05:36.592 --> 00:05:38.438
მისი შვილების განათლების
ან სახლის გარემონტებისთვის.

101
00:05:38.478 --> 00:05:40.175
საკუთრების უფლების გარეშე

102
00:05:40.215 --> 00:05:43.293
იგი ვერ სარგებლობს
ქონების გაყიდვის უფლებით,

103
00:05:43.333 --> 00:05:46.296
ისევე როგორც ვერ ისარგებლეს
მისმა მამამ ან პაპამ.

104
00:05:46.336 --> 00:05:48.740
- მე სასოწარკვეთას მივეცი.

105
00:05:48.780 --> 00:05:52.341
რამდენჯერ მინატრია
საკუთრების დოკუმენტი მქონოდა.

106
00:05:52.381 --> 00:05:55.347
ეს მხოლოდ სიზმარი იყო.

107
00:05:55.387 --> 00:05:58.714
ასე ხდებოდა დღისით თუ ღამით.

108
00:05:58.754 --> 00:06:01.298
- ეუსებიოს ოცნებები 

109
00:06:01.338 --> 00:06:04.141
მრავალი კომპლექსური 
საკითხის დასაწყისია.

110
00:06:04.181 --> 00:06:07.253
- კანონის უზენაესობის შექმნა, რა
თქმა უნდა, პანაცეა არ არის.

111
00:06:07.293 --> 00:06:10.711
განვითარების პროცესი თავად ძალიან
კომპლექსურია, ისევე როგორც ცხოვრება.

112
00:06:10.751 --> 00:06:12.756
მასში ჩართულია განათლება,

113
00:06:12.796 --> 00:06:15.111
ჯანდაცვა, რომელიც აუცილებელია,

114
00:06:15.151 --> 00:06:18.026
აღსრულებაც ამ
ყველაფრის ნაწილია.

115
00:06:18.066 --> 00:06:24.434
მაგრამ თუ არ გაქვს წესრიგი, რომელიც
განსაზღვრავს ვინ რას ფლობს,

116
00:06:24.474 --> 00:06:27.153
ვინ სად არუს და ვინ
რაზე აგებს პასუხს,

117
00:06:27.193 --> 00:06:28.545
სხვაგვარად არაფერი გამოვა.