WEBVTT

00:00:00.590 --> 00:00:01.423
- Ostavi to na snimku.

00:00:01.423 --> 00:00:05.543
[smijeh] - Ali ovo je već improvizovano, pa...

00:00:07.010 --> 00:00:08.960
- Ekonomisti, nisu grupa sa

00:00:08.960 --> 00:00:12.110
puno Marija, Nataša ili Huanita,

00:00:12.110 --> 00:00:14.680
i to je izazvalo mnogo kontroverzija.

00:00:14.680 --> 00:00:16.560
Međutim, ono što se često zanemaruje

00:00:16.560 --> 00:00:18.640
su stvarne žene ekonomistkinje

00:00:18.640 --> 00:00:20.430
koje guraju ekonomiju naprijed

00:00:20.430 --> 00:00:23.000
rješavanjem stvarnih problema.

00:00:23.000 --> 00:00:26.303
Dobrodošli u Žene u ekonomiji.

00:00:28.730 --> 00:00:31.220
- Postoje određene norme o tome kako
koristite društvene mreže, zar ne?

00:00:31.220 --> 00:00:31.690
- To si ti!

00:00:31.690 --> 00:00:34.280
- Da. Hajde da pričamo malo na tome.

00:00:34.280 --> 00:00:36.180
- Ostrom, uzmi dva. Marker.

00:00:36.180 --> 00:00:37.920
- Dakle, kada pričam o ekonomiji

00:00:37.920 --> 00:00:40.810
na osnovu saradnje lokalne zajednice,

00:00:40.810 --> 00:00:43.249
nečiji umovi bi mogli odmah skočiti na...

00:00:43.249 --> 00:00:45.770
♪ Sovjetska nacionalna himna ♪

00:00:45.770 --> 00:00:49.150
Ali ne, Elinor Ostrom nije
bila socijalistkinja.

00:00:49.150 --> 00:00:52.580
Rođena u Los Anđelesu i dijete
iz ere Velike depresije,

00:00:52.580 --> 00:00:54.500
djetinjstvo Ostromove bilo je obojeno

00:00:54.500 --> 00:00:57.780
kopanjem povrtnjaka ratne pobede,

00:00:57.780 --> 00:01:01.260
pletenjem šalova za vojnike i kupovinom
svoje odjeće u dobrotvornoj radnji.

00:01:02.340 --> 00:01:05.680
Od malih nogu, principi saradnje,

00:01:06.100 --> 00:01:07.910
kao i očuvanje resursa,

00:01:07.910 --> 00:01:10.870
bili su duboko ukorijenjeni u
njen pogled na svijet.

00:01:10.870 --> 00:01:13.000
- Morala sam da učim veoma rano

00:01:13.000 --> 00:01:15.920
kako naporno raditi i biti samostalan.

00:01:15.920 --> 00:01:17.250
- Pa ne čudi to

00:01:17.250 --> 00:01:20.930
koja su njena najveća dostignuća
u ekonomiji,

00:01:20.930 --> 00:01:23.550
imaju veze sa opovrgavanjem konsenzusa,

00:01:23.550 --> 00:01:27.140
i onim što je poznato kao "Tragedija
zajedničkog dobra".

00:01:27.140 --> 00:01:28.849
Ali sačekaj.

00:01:28.849 --> 00:01:31.780
Šta je to "Tragedija zajedničkog dobra"?

00:01:31.780 --> 00:01:34.960
Ekonomisti su široko pretpostavljali
da bi zajedničko vlasništvo

00:01:34.960 --> 00:01:39.070
značajnih resursa rezultiralo
prekomjernom eksploatacijom.

00:01:39.200 --> 00:01:40.860
- Znate ljude koji koriste pašnjake

00:01:40.860 --> 00:01:43.650
ili jezero ili tako nešto, bespomoćno
su zarobljeni

00:01:43.650 --> 00:01:46.350
u pokušaju da dobiju što više za sebe.

00:01:46.350 --> 00:01:47.780
[djeca prave buku]

00:01:47.780 --> 00:01:50.960
- Zamislite ribare koji prekomjerno pecaju
na zajedničkom ribnjaku

00:01:50.960 --> 00:01:52.720
jer se svaki ribar boji

00:01:52.720 --> 00:01:55.080
drugi će prvi izvući ribu,

00:01:55.080 --> 00:01:57.430
tako da svi vade ribu vrlo brzo.

00:01:57.430 --> 00:01:58.530
Sljedeće što znaš,

00:01:58.530 --> 00:02:00.840
neće ostati ribe u ribnjaku.

00:02:00.840 --> 00:02:03.572
Ona taj konsenzus nije shvatila
kao dat.

00:02:03.572 --> 00:02:05.655
[smijeh]

00:02:06.750 --> 00:02:09.320
- Njena istorija ju je navikla da
bude suprotnost.

00:02:09.320 --> 00:02:10.560
- Dakle, u ranim godinama,

00:02:10.560 --> 00:02:13.300
Mislim da je biti žena veliki bio hendikep.

00:02:13.300 --> 00:02:15.750
Prijem u postdiplomske škole
bio je izazov.

00:02:15.750 --> 00:02:17.500
Moja majka nije bila čak ni oduševljena

00:02:17.500 --> 00:02:18.237
o mom odlasku na koledž.

00:02:18.237 --> 00:02:22.077
Gdje je to bilo: „Nikada nećete moći predavati
na velikom univerzitetu.

00:02:22.077 --> 00:02:24.810
Jednostavno ne možeš dobiti posao,
tada da da da da."

00:02:24.810 --> 00:02:27.610
- Drugim rečima, morala je više
puta da prepozna

00:02:27.610 --> 00:02:31.250
da ono što je ustanova govorila
nije uvijek bilo tačno.

00:02:31.250 --> 00:02:33.910
- Ali jednostavno sam postala fascinirana
onim što radim,

00:02:33.910 --> 00:02:37.340
i tako, kao tvrdoglava,
samo sam nastavila.

00:02:37.340 --> 00:02:40.290
- Dakle, pristupila je problemu
"Tragedija zajedničkog dobra".

00:02:40.290 --> 00:02:41.540
na sasvim drugačiji način.

00:02:41.540 --> 00:02:43.660
Radije nego samo tipično teoretiziranje

00:02:43.660 --> 00:02:46.340
pronađeno u ekonomskim tekstovima
u to vrijeme,

00:02:46.340 --> 00:02:48.860
zauzela je pristup studije slučaja.

00:02:48.860 --> 00:02:50.180
Izašla je iz kancelarije

00:02:50.180 --> 00:02:52.610
i razgovarala je sa ljudima na zemlji.

00:02:52.610 --> 00:02:56.210
Otputovala je da istraži komunalne sisteme
za navodnjavanje u Španiji,

00:02:56.210 --> 00:03:00.840
šume u Nepalu i planinska sela u Japanu.

00:03:00.840 --> 00:03:03.870
- Pronašli smo razne šablone u svetu.

00:03:03.870 --> 00:03:07.090
Ljudi samoorganizuju institucije
zajedničke imovine

00:03:07.090 --> 00:03:09.500
široke raznolikosti,

00:03:09.500 --> 00:03:12.080
i ponekad vrlo dobro rješavaju probleme.

00:03:12.080 --> 00:03:14.340
- Ubacila se u zajednice,

00:03:14.340 --> 00:03:16.900
i sarađivala je sa drugim disciplinama,

00:03:16.900 --> 00:03:19.480
ne samo ekonomijom, već i ekologijom,

00:03:19.480 --> 00:03:21.770
informatikom i psihologijom.

00:03:21.770 --> 00:03:24.850
Sve je to podstaklo njeno istraživanje
i njena otkrića.

00:03:24.850 --> 00:03:28.560
Njen ključni uvid bio je da
istakne da se vrlo često,

00:03:28.560 --> 00:03:31.451
barem pod pravim okolnostima,

00:03:31.451 --> 00:03:34.430
ovi problemi "Tragedija zajedničkog dobra"
mogu riješiti,

00:03:34.430 --> 00:03:37.280
a posebno ih mogu rješavati male grupe.

00:03:37.280 --> 00:03:39.340
- I empirijski rad je pokazao -

00:03:39.340 --> 00:03:43.940
ljudi su pronašli načine da se dogovore
o vlastitim pravilima

00:03:43.940 --> 00:03:46.260
i izvuku sebe iz problema.

00:03:46.260 --> 00:03:48.570
- Ako pogledate njen ukupan broj citata,

00:03:48.570 --> 00:03:51.370
koliko puta su drugi istraživači
spominjali njen rad,

00:03:51.370 --> 00:03:53.560
stvarno je bila veoma blizu na vrhu,

00:03:53.560 --> 00:03:56.640
a zatim 2009. Lin je postala prva žena

00:03:56.640 --> 00:03:58.790
da dobije Nobelovu nagradu za ekonomiju.

00:03:59.110 --> 00:03:59.980
[aplauz]

00:04:00.130 --> 00:04:03.510
- Jedan od načina za rješavanje problema je
centralizovana državna kontrola,

00:04:03.510 --> 00:04:05.650
ili možda okrenuti upravljanje
resursima

00:04:05.650 --> 00:04:07.570
u veliku privatnu kompaniju,

00:04:07.570 --> 00:04:11.370
ali Elinor Ostrom je izložila kako
bi primjenjivanje grupne norme

00:04:11.370 --> 00:04:14.960
na lokalnom nivou, zaista moglo pomoći
da se dosta toga riješi

00:04:14.960 --> 00:04:16.940
ekoloških problema.

00:04:16.940 --> 00:04:18.310
Da bi te male grupe,

00:04:18.310 --> 00:04:21.100
razvile pravila koja govore lovcima

00:04:21.100 --> 00:04:23.780
koliko jelena možeš odstrijeliti
ove sezone,

00:04:23.780 --> 00:04:26.810
koliko riba možeš izvući iz zemlje,

00:04:26.810 --> 00:04:30.050
koliko vode možete izvući iz
vodonosnog sloja.

00:04:30.050 --> 00:04:33.600
I da bi zajednice koje rade na tom
malom lokalnom nivou,

00:04:33.600 --> 00:04:36.920
koristeći sankcije i pravila i
lokalnu upravu,

00:04:36.920 --> 00:04:38.000
mogle

00:04:38.000 --> 00:04:40.620
da riješe mnoge ekološke probleme.

00:04:40.620 --> 00:04:43.110
I mislim da je Elinor Ostrom zaista jedna od

00:04:43.110 --> 00:04:46.220
velikih ekoloških optimista
našeg vremena.

00:04:46.220 --> 00:04:47.460
- Nekako su nas učili

00:04:47.460 --> 00:04:49.550
da su ta pravila pravila.

00:04:49.550 --> 00:04:52.430
A ono što znamo sa terena je

00:04:52.430 --> 00:04:57.050
da se pravila na papiru i pravila
u formi razlikuju.

00:04:57.050 --> 00:04:58.090
- Apsolutno.

00:04:58.090 --> 00:04:59.253
- Možda da tu stanem.

00:04:59.520 --> 00:05:01.520
"Žene u ekonomiji"

00:05:01.520 --> 00:05:02.220
- Želite bolje razumjeti Ostromovu
"Žene u ekonomiji"

00:05:02.220 --> 00:05:03.190
- Želite bolje razumjeti Ostromovu

00:05:03.190 --> 00:05:05.090
i "Tragediju zajedničkog dobra"?

00:05:05.090 --> 00:05:08.070
Kliknite ovdje za povezane materijale
i praktična pitanja,

00:05:08.070 --> 00:05:09.360
ili pogledajte druge video zapise

00:05:09.360 --> 00:05:11.890
i kako se ekonomisti rješavaju stvarne
svjetske probleme

00:05:11.890 --> 00:05:14.573
kao što su siromaštvo, obrazovanje
i nezaposlenost.

00:05:14.573 --> 00:05:20.570
[svira muzika]