WEBVTT

00:00:00.000 --> 00:00:02.148
- Danas sam ovdje da se sastanem sa autorima

00:00:02.188 --> 00:00:04.053
izvještaja o ekonomskoj slobodi svijeta

00:00:04.093 --> 00:00:06.053
i saznam o njihovom procesu

00:00:06.093 --> 00:00:08.990
mjerenja zemalja poput Zambije.

00:00:09.030 --> 00:00:09.990
-Dobro je vidjeti te!

00:00:10.030 --> 00:00:10.990
-Dobro je vidjeti te! -Hvala ti!

00:00:11.030 --> 00:00:13.337
- Gospodo, hvala vam što ste mi
se pridružili!

00:00:13.377 --> 00:00:15.790
Šta je ovaj izvještaj i kako funkcioniše?

00:00:15.830 --> 00:00:18.008
-Pa, zaista je napor da se sagleda svijet

00:00:18.048 --> 00:00:23.459
kroz prizmu mogućnosti i kontrole
nad svojim životom.

00:00:23.499 --> 00:00:28.013
U suštini, institucije i politike
utiču na prilike

00:00:28.053 --> 00:00:31.009
koje pojedinci imaju u pogledu izbora
sopstvenih zanimanja,

00:00:31.049 --> 00:00:33.009
odabir preduzetničkih aktivnosti,

00:00:33.049 --> 00:00:35.009
bavljenje trgovinom sa drugim ljudima,

00:00:35.049 --> 00:00:36.584
i možda najvažnije,

00:00:36.624 --> 00:00:38.489
mogućnost da zadrže ono što zarade.

00:00:38.529 --> 00:00:41.706
I mislili smo da bi bilo zanimljivo
vidjeti kako te promjene

00:00:41.746 --> 00:00:44.483
utiču na ekonomske slobode ljudi.

00:00:44.523 --> 00:00:46.415
- Dakle, ideja je bila da pokušamo
ovo kvantifikovati

00:00:46.455 --> 00:00:48.893
pa smo morali prikupiti podatke
o mnogim zemljama,

00:00:48.933 --> 00:00:52.178
podaci Svjetske banke, MMF-a,
drugih uglednih izvora

00:00:52.218 --> 00:00:54.178
i onda sve to stavimo u kompjuter,

00:00:54.218 --> 00:00:55.321
radili smo na tome mnogo godina.

00:00:55.361 --> 00:00:57.918
Jim je imao zdravstvenih problema
i tako je izgubio vid

00:00:57.958 --> 00:01:00.069
to nas je malo unazadilo, ali smo izdržali

00:01:00.109 --> 00:01:02.618
i nakon skoro 7 ili 8 godina

00:01:02.658 --> 00:01:04.454
konačno smo izašli sa dobrim izvještajem.

00:01:04.494 --> 00:01:06.616
- Dakle, u suštini gledaš na takve stvari

00:01:06.656 --> 00:01:10.047
koje bi ljudima dalo moć nad
njihovim prihodima,

00:01:10.087 --> 00:01:14.189
njihovo bogatstvo, posao, slobodu
pokretanja biznisa, trgovine?

00:01:14.229 --> 00:01:17.036
-Tačno, tačno.

00:01:17.076 --> 00:01:19.418
-Momci, koristili ste ovaj izvještaj

00:01:19.458 --> 00:01:22.090
da rangirate zemlje posljednjih
17 godina.

00:01:22.130 --> 00:01:24.885
Šta ste naučili iz analize podataka?

00:01:24.925 --> 00:01:27.915
-Pa, jedna od najvažnijih stvari
koje smo naučili je to

00:01:27.955 --> 00:01:30.859
zemlje koje su ekonomski slobodnije,

00:01:30.899 --> 00:01:34.272
rastu brže i dostižu viši nivo prihoda.

00:01:34.312 --> 00:01:36.678
I zapravo, ne samo malo viši nivo prihoda,

00:01:36.718 --> 00:01:38.678
ali mnogo viši nivo prihoda.

00:01:38.718 --> 00:01:44.140
Na primjer, prihod po osobi
u najvišem kvartalu,

00:01:44.180 --> 00:01:47.160
najveća 1/4 ekonomski slobodnih zemalja,

00:01:47.200 --> 00:01:50.677
je 7 puta veća od brojke za najnižu grupu.

00:01:50.717 --> 00:01:52.013
Dakle, to je ogromna razlika.

00:01:52.053 --> 00:01:56.081
-Ali ne radi se samo o ukupnom rastu prihoda.

00:01:56.121 --> 00:01:58.081
Takođe se radi o najsiromašnijima
od siromašnih.

00:01:58.121 --> 00:02:00.105
Ako pogledamo taj donji kvartal,

00:02:00.145 --> 00:02:02.349
najsiromašnijih 10% tih društava

00:02:02.389 --> 00:02:05.671
imaju prosječne prihode od oko
1.200 dolara po glavi stanovnika.

00:02:05.711 --> 00:02:08.875
Ako pogledamo gornji kvartal,
najslobodniji kvartal,

00:02:08.915 --> 00:02:12.147
imaju prosječne prihode od
preko 11.000 dolara.

00:02:12.187 --> 00:02:13.929
E sad, to nije puno za život

00:02:13.969 --> 00:02:16.451
ali to je puno više od 1.200 dolara.

00:02:16.491 --> 00:02:18.723
-Pošto ljudi izlaze iz siromaštva,

00:02:18.763 --> 00:02:21.337
to je značajno poboljšanje
njihovog kvaliteta života.

00:02:21.377 --> 00:02:23.582
-Ne radi se samo o kvalitetu života.

00:02:23.622 --> 00:02:25.380
Radi se o količini života.

00:02:25.420 --> 00:02:27.952
Ako pogledamo najslobodnije zemlje

00:02:27.992 --> 00:02:29.653
i uporedimo ih sa najmanje
slobodnim zemljama,

00:02:29.693 --> 00:02:31.165
najslobodnije zemlje imaju

00:02:31.205 --> 00:02:34.274
znatno duži životni vijek … 18 godina.

00:02:34.314 --> 00:02:36.915
-Znate, većina tog odnosa je
vjerovatno vođena

00:02:36.955 --> 00:02:39.118
činjenicom da slobodnije zemlje
imaju veće prihode,

00:02:39.158 --> 00:02:41.309
bolje sanitarne uslove,
ishranu, takve stvari.

00:02:41.349 --> 00:02:44.183
-Znate, ako doživite 80 nasuprot 60,

00:02:44.223 --> 00:02:46.670
to je razlika između upoznavanja
svoje unuke,

00:02:46.710 --> 00:02:49.239
vidi svoje unuke kako rastu,
vidi svoje praunuke.

00:02:49.279 --> 00:02:52.542
Ekonomska sloboda je... naravno,
radi se o prihodima, o rastu

00:02:52.582 --> 00:02:54.487
ali se radi i o kvalitetu života

00:02:54.527 --> 00:02:56.122
i poznavanju svojih unuka ili ne.

00:02:56.162 --> 00:02:57.488
A ako imate više ekonomske slobode,

00:02:57.528 --> 00:02:59.131
imate veće šanse da upoznate
svoje unuke

00:02:59.171 --> 00:03:01.510
i to je važnije, ili jednako važno,

00:03:01.550 --> 00:03:04.327
kao koliko je automobila na
prilazu i slično.

00:03:04.367 --> 00:03:08.856
- Preko 30 godina Sjedinjene Države
su bile na otprilike 3. mjestu

00:03:08.896 --> 00:03:12.342
ali u ovom najnovijem izvještaju
SAD su na 19.

00:03:12.382 --> 00:03:15.574
[svira muzika]

00:03:15.614 --> 00:03:17.219
-Zašto, šta se desilo?

00:03:17.259 --> 00:03:20.950
-Pa, najveći pojedinačni faktor koji
doprinosi padu SAD-a

00:03:20.990 --> 00:03:23.170
je pad u oblasti pravne strukture

00:03:23.210 --> 00:03:24.925
i zaštitu imovinskih prava,

00:03:24.965 --> 00:03:26.898
od ratova protiv droge i terora

00:03:26.938 --> 00:03:29.948
do šire upotrebe eminentnog domena

00:03:29.988 --> 00:03:33.090
uzeti imovinu od jedne strane
i prenijeti je na drugu,

00:03:33.130 --> 00:03:34.217
na auto bailout

00:03:34.257 --> 00:03:37.818
što je imalo tendenciju da naruši imovinska
prava vlasnika obveznica.

00:03:37.858 --> 00:03:39.328
-Pa, generalno, indeks ekonomske slobode

00:03:39.368 --> 00:03:41.628
pokazuje porast ekonomske
slobode širom svijeta

00:03:41.668 --> 00:03:44.170
ali samo nekoliko zemalja se smanjuje.

00:03:44.210 --> 00:03:46.103
-Neki ljudi se protive ekonomskoj slobodi

00:03:46.143 --> 00:03:49.195
jer misle da je to samo sloboda
za dobrostojeće,

00:03:49.235 --> 00:03:53.298
za velike kompanije i za one
koji već imaju moć.

00:03:53.338 --> 00:03:54.886
Šta mislite o tome?

00:03:54.926 --> 00:03:56.953
-Mislim da ako pogledate SAD

00:03:56.993 --> 00:04:00.741
kao odgovor na, neku vrstu, finansijske
krizu, šta smo dobili,

00:04:00.781 --> 00:04:04.010
dobili smo veću koncentraciju u
bankarskoj industriji,

00:04:04.050 --> 00:04:08.428
teže je biti lokalna banka, lokalni
Savings & Loan.

00:04:08.468 --> 00:04:11.560
Bankarski interes i bankarski lobisti

00:04:11.600 --> 00:04:14.973
iskoristili su priliku finansijske
krize

00:04:15.013 --> 00:04:17.830
da učvrste svoju poziciju na tržištu.

00:04:17.870 --> 00:04:20.057
Dakle, to nije ekonomska sloboda, zar ne...

00:04:20.097 --> 00:04:22.165
To je suprotno ekonomskoj slobodi.

00:04:22.205 --> 00:04:24.328
-Svi oni lobisti koje te korporacije
angažuju

00:04:24.368 --> 00:04:26.108
i šalju u glavni grad zemlje,

00:04:26.148 --> 00:04:28.108
oni se ne zalažu za više
ekonomske slobode.

00:04:28.148 --> 00:04:31.002
Oni se zalažu za manje, zalažu se
za posebne privilegije.

00:04:31.042 --> 00:04:34.130
-Ugnjetavanje ekonomske slobode
...malo je suptilno

00:04:34.170 --> 00:04:38.242
i prolazi ispod radara, i manje
ljudi to primjećuje,

00:04:38.282 --> 00:04:42.326
i to je ono što otežava odbranu.

00:04:42.366 --> 00:04:43.838
-To je divna stvar u vezi ovoga

00:04:43.878 --> 00:04:45.499
Izvještaj o ekonomskoj slobodi svijeta.

00:04:45.539 --> 00:04:48.652
To čini ove trendove vidljivim, govori
nam gdje da tražimo,

00:04:48.692 --> 00:04:51.169
to nas navodi da pričamo o tome,
i zato to radimo.

00:04:51.209 --> 00:04:52.571
-Zato to radiš.

00:04:52.611 --> 00:04:55.940
Zato pišem o tome i zato pričamo o tome.

00:04:55.980 --> 00:04:57.279
Momci, hvala vam puno

00:04:57.319 --> 00:04:59.752
što ste podijelili svoja razmišljanja i
svoj rad na ovome.

00:04:59.792 --> 00:05:00.745
-Hvala ti.