WEBVTT FILE

1
00:00:00.012 --> 00:00:03.437
ეკონომიკური თავისუფლება და ზრდა

2
00:00:03.477 --> 00:00:06.822
რატომ არის ზოგი ქვეყანა
მდიდარი და სხვები ღარიბი?

3
00:00:06.862 --> 00:00:09.990
რატომ არის ზოგი ქალაქი განათებული
და სხვები ჩაბნელებული?

4
00:00:10.030 --> 00:00:13.280
ეს არის უმნიშვნელოვანესი

5
00:00:13.320 --> 00:00:14.982
და მუდმივი თავსატეხი 
ეკონომიკის ისტორიაში.

6
00:00:15.022 --> 00:00:19.172
ადამ სმითმა მსგავსი კონტრასტები
ჯერ კიდევ 1776 წელს შეამჩნია

7
00:00:19.212 --> 00:00:21.945
და იგივე კითხვები
დასვა მის წიგნში

8
00:00:21.985 --> 00:00:23.728
„ხალხთა სიმდიდრე“.

9
00:00:23.768 --> 00:00:27.617
სმიტისთვის, ამ განსხვავებათა
მიზეზი მარტივი იყო:

10
00:00:27.657 --> 00:00:29.436
ეკონომიკური თავისუფლება.

11
00:00:29.476 --> 00:00:32.140
მისი სიტყვებით „მშვიდობა,
ხელსაყრელი გადასახადები

12
00:00:32.180 --> 00:00:35.269
და მოწყალე მართლმსაჯულება,

13
00:00:35.309 --> 00:00:37.119
არის ის მცირედი, 
რაც აუცილებელია, რომ

14
00:00:37.159 --> 00:00:42.402
სახელმწიფო დუხჭირი ბარბაროსობიდან
სიმდიდრის მაღალ ხარისხამდე ამაღლდეს“.

15
00:00:42.442 --> 00:00:46.325
მართალი იყო სმითი, როდესაც ამბობდა,
რომ კეთილდღეობისთვის ჩვენ გვჭირდება მხოლოდ

16
00:00:46.365 --> 00:00:50.068
შეზღუდული მთავრობა, რომელიც მშვიდობას
ინარჩუნებს და მართლმსაჯულებას აღასრულებს?

17
00:00:50.108 --> 00:00:51.525
საიდან ვიცით ეს?

18
00:00:51.565 --> 00:00:53.525
„მსოფლიოს ეკონომიკური
თავისუფლების“ ანგარიში

19
00:00:53.565 --> 00:00:56.269
ზომავს, თუ რამდენად შეესაბამება
ქვეყნის პოლიტიკა პირად არჩევანს,

20
00:00:56.309 --> 00:00:59.838
კერძო საკუთრებას და
ნებაყოფლობით გაცვლას -

21
00:00:59.878 --> 00:01:02.832
იმ ეკონომიკურ სისტემას, რომელსაც,
ადამ სმითი უჭერდა მხარს.

22
00:01:02.872 --> 00:01:04.832
ჩვენ შეგვიძლია
გამოვიყენოთ ეს საზომები

23
00:01:04.872 --> 00:01:07.084
ქვეყნის ეკონომიკური
თავისუფლების დასადგენად

24
00:01:07.124 --> 00:01:10.246
და შემდეგ ვნახოთ, როგორ არის
დაკავშირებული თავისუფლება ზრდასთან.

25
00:01:10.286 --> 00:01:14.421
ავიღოთ ეს რეიტინგები და
ქვეყნები 4 ჯგუფად გამოვყოთ,

26
00:01:14.461 --> 00:01:16.732
ყველაზე ნაკლებად თავისუფალიდან
ყველაზე თავისუფალამდე.

27
00:01:16.772 --> 00:01:19.031
ყველაზე დაბალი ეკონომიკური
თავისუფლების მქონე ქვეყნებს

28
00:01:19.071 --> 00:01:22.398
აქვთ ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ის
ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი,

29
00:01:22.438 --> 00:01:25.863
ხოლო ყველაზე თავისუფალ ქვეყნებში
ცხოვრების დონე 8-ჯერ მაღალია.

30
00:01:25.903 --> 00:01:28.623
თუ ფიქრობთ, რომ ეს 
შედეგები გამომდინარეობს 

31
00:01:28.663 --> 00:01:32.167
ისეთი ფაქტორებიდან, როგორიც არის 
გეოგრაფია ან კულტურა,

32
00:01:32.207 --> 00:01:34.442
მოდით გადავხედოთ
კორეის ნახევარკუნძულს.

33
00:01:34.482 --> 00:01:36.442
ჩრდილოეთ კორეას და სამხრეთ
კორეას მსგავსი კულტურა,

34
00:01:36.482 --> 00:01:40.485
გეოგრაფია და ბუნებრივი
რესურსები აქვთ.

35
00:01:40.525 --> 00:01:45.438
ახლა, მოდი, ნახევარკუნძულს
ღამით შევხედოთ. რა მოხდა?

36
00:01:45.478 --> 00:01:47.582
1953 წელს კორეა გაიყო.

37
00:01:47.622 --> 00:01:49.582
სამხრეთმა უფრო მეტი 
ეკონომიკური თავისუფლება აირჩია, 

38
00:01:49.622 --> 00:01:53.909
ხოლო ჩრდილოეთმა აღმოფხვრა ინდივიდუალური
თავისუფლების თითქმის ყველა ფორმა.

39
00:01:53.949 --> 00:01:57.225
60 წლის შემდეგ, სამხრეთ
კორეას საშუალო შემოსავალი

40
00:01:57.265 --> 00:02:00.600
10-ჯერ აღემატება ჩრდილოეთისას.

41
00:02:00.640 --> 00:02:03.070
ახლა კი, მოდით ამერიკის
მაგალითი განვიხილოთ.

42
00:02:03.110 --> 00:02:05.851
მერილენდი დასავლეთ
ვირჯინიის წინააღმდეგ.

43
00:02:05.891 --> 00:02:09.567
„ჩრდილოეთ ამერიკის ეკონომიკური თავისუფლება“
ანგარიშის თანახმად, მერილენდი მე-18 ადგილზეა

44
00:02:09.607 --> 00:02:16.071
ყველაზე თავისუფალ შტატებს შორის,
ხოლო დასავლეთ ვირჯინია მე-40. რატომ?

45
00:02:16.111 --> 00:02:17.857
დასავლეთ ვირჯინიის
საგადასახადო კოდექსი

46
00:02:17.897 --> 00:02:20.497
ართულებს ბიზნესის საქმიანობას.

47
00:02:20.537 --> 00:02:22.915
მაგალითად, შენობები,
რომლებსაც ამ ფოტოზე ხედავთ,

48
00:02:22.955 --> 00:02:25.767
მერილენდის მხარეს,
ეკუთვნის კომპანიას,

49
00:02:25.807 --> 00:02:28.359
რომელიც თავდაპირველად
დასავლეთ ვირჯინიაში დაარსდა.

50
00:02:28.399 --> 00:02:31.698
იგი გადავიდა სხვა შტატში, რადგან აქ მისი
გადასახადები და ხარჯები უფრო დაბალი იქნებოდა,

51
00:02:31.738 --> 00:02:35.765
რაც, მას ზრდის, მეტი სამუშაო ადგილების შექმნის
და კეთილდღეობის გაუმჯობესების საშუალებას მისცემდა.

52
00:02:35.805 --> 00:02:38.172
ეს მთელს შტატში ხდება.

53
00:02:38.212 --> 00:02:41.581
კეთილდღეობის მაჩვენებლებში
ეს განსხვავებები გაზომვადია.

54
00:02:41.621 --> 00:02:44.002
შედეგად ერთ სულ
მოსახლეზე შემოსავალი

55
00:02:44.042 --> 00:02:48.944
მერილენდში 10 000 დოლარით მეტია,
ვიდრე დასავლეთ ვირჯინიაში.

56
00:02:48.984 --> 00:02:52.150
ცხადია, რომ მათ ადამ სმითის
რჩევები უნდა გაეთვალისწინებინათ.

57
00:02:52.190 --> 00:02:53.593
ის მართალი იყო.

58
00:02:53.633 --> 00:02:57.874
ინდივიდუალური თავისუფლება ეკონომიკურ
ცხოვრებაში იწვევს ეკონომიკურ წინსვლას.

59
00:02:57.914 --> 00:03:00.569
ასე რომ, თუ ზრდასა და
კეთილდღეობაზე ზრუნავთ,

60
00:03:00.609 --> 00:03:04.196
ვერ უგულებელყოფთ ეკონომიკური
თავისუფლების მნიშვნელობას.