WEBVTT

00:00:00.260 --> 00:00:04.260
- ჰეი, ნახე, ახლა რას ვიზამ!

00:00:04.260 --> 00:00:06.690
ამ პატარა პლასტიკურ ბარათს ჩემთვის უცნობ

00:00:06.690 --> 00:00:09.090
ადამიანს მივცემ, ქალაქში,
სადაც არასდროს ვყოფილვარ,

00:00:09.090 --> 00:00:12.660
ის კი სანაცვლოდ წიგნებს,
სურსათს ან ტელეფონს მომცემს,

00:00:12.660 --> 00:00:14.520
შეიძლება მანქანაც კი მომაქირაოს,

00:00:14.520 --> 00:00:16.980
ფულის გადახდა კი
უსასრულოდ შემიძლია გადავავადო,

00:00:16.980 --> 00:00:19.770
თუმცა ეს საკმაოდ ძვირი დამიჯდებოდა.

00:00:19.770 --> 00:00:22.390
ბოლო ხანებამდე, სესხი მხოლოდ მდიდრებისა

00:00:22.390 --> 00:00:24.120
და ავტორიტეტული
ადამიანების პრივილეგია იყო,

00:00:24.120 --> 00:00:25.730
სხვა ყველას კი ნაღდი ფული გვჭირდებოდა,

00:00:25.730 --> 00:00:28.230
თუ საკუთარი თავის
მათხოვრობით დამცირებას

00:00:28.230 --> 00:00:32.700
არ ვაპირებდით ბანკირთან ან მშობლებთან.

00:00:32.700 --> 00:00:37.650
თუმცა მოგვიანებით, ამ პატარა ნივთმა
ფინანსების დემოკრატიზაცია მოგვიტანა

00:00:37.650 --> 00:00:38.480
დიახ.

00:00:40.400 --> 00:00:43.060
[ინტენსიური მუსიკა]
იოჰან ნორბერგის "ახალი და გაუმჯობესებული"

00:00:44.700 --> 00:00:46.230
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ,

00:00:46.230 --> 00:00:49.410
ფინანსური სექტორის პიონრებს
სესხის ხელმისაწვდომობის ზრდა სურდათ,

00:00:49.410 --> 00:00:53.100
რაც მშვენიერი იდეა იყო,
მაგრამ ძალიან რთულად მისაღწევი.

00:00:53.100 --> 00:00:54.930
ადამიანებს საკრედიტო ბარათები არ სურდათ,

00:00:54.930 --> 00:00:57.450
თუ საკმარისი რაოდენობის გამყიდველი
არ იქნებოდა მათ მიღებაზე თანახმა.

00:00:57.450 --> 00:00:59.340
გამყიდველები კი, თავის მხრივ,
უარს ამბობდნენ ბარათის მიღებაზე,

00:00:59.340 --> 00:01:01.750
სანამ მას საკმარისი რაოდენობის
ადამიანი არ გამოიყენებდა.

00:01:01.750 --> 00:01:06.750
შემდეგ,1958 წელს, "ამერიკის ბანკმა"
გადაწყვიტა, საკრედიტო ბარათები

00:01:06.810 --> 00:01:09.870
მათი ყველა კლიენტისთვის
ეჩუქებინათ ფრესნოში, კალიფორნიაში,

00:01:09.870 --> 00:01:12.690
რაც სხვა ბანკებისთვის იმავეს
გაკეთების ინსპირაცია აღმოჩნდა.

00:01:12.690 --> 00:01:15.840
თუმცა, ეს ამბავი ცუდად დასრულდა.

00:01:15.840 --> 00:01:20.070
კრიმინალები ბარათებს საფოსტო
ყუთებიდან იპარავდნენ და იყენებდნენ,

00:01:20.070 --> 00:01:23.190
მომხმარებლები კი უდიერად
ხარჯავდნენ ნასესხებ თანხებს,

00:01:23.190 --> 00:01:26.850
ფულს ვეღარ აბრუნებდნენ და მათთან
ერთად ბანკებიც ზარალდებოდნენ.

00:01:26.850 --> 00:01:28.320
მათ მილიონობით დოლარი დაკარგეს,

00:01:28.320 --> 00:01:32.160
პოლიტიკოსებმა კი ახალი გიჟური
ბარათების აკრძალვა განიზრახეს.

00:01:32.160 --> 00:01:33.460
არეული სიტუაცია იყო,

00:01:33.460 --> 00:01:38.040
მაგრამ პარალელურად საკრედიტო ბარათის
მომხმარებელთა კრიტიკული მასა შეიქმნა.

00:01:38.040 --> 00:01:40.890
მწერალი ჯოზეფ ნოსერა მიიჩნევს,
რომ საკრედიტო ბარათების ინდუსტრიის

00:01:40.890 --> 00:01:45.750
ვეტერანები ამ ველურ ეპოქას
აუცილებლობად მიიჩნევენ.

00:01:45.750 --> 00:01:48.210
ბანკებს თავიანთ შეცდომებზე
უნდა ესწავლათ,

00:01:48.210 --> 00:01:49.520
რათა შეექმნათ უზარმაზარი ქსელები,

00:01:49.520 --> 00:01:52.170
რომლებიც სესხების საერთაშორისო
სისტემას მოგვცემდა,

00:01:52.170 --> 00:01:54.870
რომელსაც დღეს ასე აქტიურად ვიყენებთ.

00:01:54.870 --> 00:01:57.180
ხოლო ის ხალხი, ვინც
საკრედიტო ბარათებს ქმნის,

00:01:57.180 --> 00:02:00.720
ბანკინგისა და სესხების ინდუსტრიაში

00:02:00.720 --> 00:02:02.070
მეორე ყველაზე მაღალშემოსავლიან
კატეგორიად იქცა,

00:02:02.070 --> 00:02:04.020
რაც იმას ნიშნავს, რომ ბარათებთან ერთად,

00:02:04.020 --> 00:02:06.820
არაერთი ახალი სამსახურიც შეიქმნა.

00:02:06.820 --> 00:02:09.900
პროგრესი არც იოლია და არც განჭვრეტადი.

00:02:09.900 --> 00:02:14.130
იგი შეცდომებით, სწავლით,
ექსპერიმენტებით მოდის,

00:02:14.130 --> 00:02:18.570
ფიდბექითა და ადაპტირებით, და, ასევე,
რამდენიმე კატასტროფის გავლის შემდეგ.

00:02:22.140 --> 00:02:24.150
ნახეთ ჩვენი სხვა ვიდეოები

00:02:24.150 --> 00:02:25.860
"Free to Choose Network"–სგან და

00:02:25.860 --> 00:02:27.900
არ დაგავიწყდეთ, რომ ჩვენი არხი გამოიწეროთ,

00:02:27.900 --> 00:02:29.670
რათა "ახალი და გაუმჯობესებულის"
ახალ ეპიზოდებზე

00:02:29.670 --> 00:02:33.090
შეტყობინებები მიიღოთ.
მე იოჰან ნორბერგი ვარ.